IV SA/Wa 1722/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym : Przewodniczący: sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska po rozpoznaniu w dniu 29 marca2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. i S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. K. i S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. przyznać skarżącym K. K. i S. K. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącym K. K. i S. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. K. K. i S. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Zarządzeniem z dnia 24 września 2010 r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisu od skargi. Pismem z dnia 12 października 2010 r., sprecyzowanym pismem z dnia 29 listopada 2010 r., skarżący zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał K. K. i S. K. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sprzeciwy od ww. postanowienia referendarza sądowego wnieśli K. K. i S. K. K. K. wnosząc o zmianę postanowienia z dnia 28 stycznia 2011 r. stwierdził, iż nie stać go na poniesienie chociażby najmniejszych kosztów w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2010 r. bez wpływu na pogorszenie warunków życiowych rodziny. W sprzeciwie S. K. podniesiono, że postanowienie z dnia 28 stycznia 2011 r. jest dla skarżącej wysoce krzywdzące. W piśmie z dnia 15 marca 2011 r. skarżący doprecyzowali, że wnoszą o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i zwolnienie od wszelkich kosztów postępowania, gdyż nie są w stanie ponieść chociażby najmniejszych kosztów związanych z przedmiotową sprawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego. Rozpoznając wniosek skarżących należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Ze złożonych na urzędowych formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy, a także z nadesłanych na wezwanie dodatkowych oświadczeń z dnia 17 stycznia 2010 r. wynika, że do października 2010 r. S. K. była wraz z mężem współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni około 11,60 ha. Mąż zmarł w dniu [...] października 2010 r. Skarżącej przyznano rentę rodzinną w kwocie 616 zł. K. K. - syn S. K. - wraz żoną oraz czterema małoletnimi córkami mieszka u matki. Zarejestrowany jest w urzędzie pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. W miarę możliwości, razem z żoną od wielu lat pomaga w prowadzeniu gospodarstwa rolnego rodziców, które stanowi zasadnicze źródło utrzymania rodziny państwa K. W 2000 r. gospodarstwo uległo znacznym zniszczeniom w związku z przejściem trąby powietrznej. Skutki tego zdarzenia do tej pory nie zostały całkowicie zniwelowane. Środki uzyskiwane aktualnie z pracy w gospodarstwie rolnym z trudem wystarczają na pokrycie kosztów jego prowadzenia. K. K. podejmuje drobne prace dorywcze w zamian za żywność dla rodziny. Ubiega się o przyznanie zasiłku rodzinnego. Jedna z córek skarżącego otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. K. K. i S. K. nie posiadają zasobów pieniężnych, ani wartościowych przedmiotów. Ze względu na zły stan zdrowia, S. K. zmuszona jest przeznaczać część dochodu na zakup niezbędnych leków. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 P.p.s.a. ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na względzie informacje podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego, Sąd uznał, że dochody K. K. i S. K. z trudem pozwalają zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe siedmioosobowej rodziny. Brak możliwości poczynienia oszczędności powoduje, że skarżący od wielu lat nie są w stanie naprawić całości szkód w zniszczonym przez żywioł gospodarstwie rolnym, które stanowi podstawowe źródło ich utrzymania. Nie dysponując przy tym wartościowymi przedmiotami, które można by spieniężyć w celu pozyskania dodatkowych środków finansowych, wnioskodawcy niewątpliwie nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w konicznym utrzymaniu siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że sytuacja materialno-bytowa skarżących jest trudna i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. W świetle powyższego, na podstawie art. 254 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.