IV SA/Wa 1725/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 2183/04 w przedmiocie konkursu na stanowisko [...] postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić w niniejszej sprawie dla A. S. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. A. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu z dnia 12 listopada 2014 r. skarżący podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Określił siebie jako osobę strukturalnie, trwale bezrobotną w zaawansowanym wieku 60+, o pogarszającym się stanie zdrowia. Stwierdził, że nie dysponuje środkami pozwalającymi na poniesienie kosztów postępowania, ani na wynagrodzenie pełnomocnika. Wskazał, że osiąga dochód w wysokości 1.242 zł miesięcznie z robót publicznych. Do wniosku dołączył kserokopię umowy o pracę na czas określony od 8 września do 19 grudnia 2014 r., z której wynika, że zatrudniony był we wskazanym okresie jako pracownik administracyjno-biurowy w Urzędzie Miejskim w K. z wynagrodzeniem 1.400,00 zł brutto miesięcznie (plus 20% dodatek za wysługę lat). Skarżący oświadczył, że nie ma nieruchomości, wartościowych przedmiotów, ani zasobów pieniężnych. Ponieważ oświadczenie strony z dnia 12 listopada 2014 r. było niewystarczające do oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych oraz budziło wątpliwości, pismem z dnia 27 listopada 2014 r. wezwano ją do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń potwierdzających jej stan rodzinny, majątkowy i dochody, to jest: 1. do nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; 2. do nadesłania zaświadczenia o sytuacji rodzinnej skarżącego wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy (miasta); 3. wobec wskazania w rubryce nr 7 formularza wniosku ("Majątek"), że skarżący nie ma nieruchomości - do złożenia dodatkowego oświadczenia, gdzie (w domu/mieszkaniu) aktualnie mieszka i jaki posiada tytuł prawny do zamieszkiwanego lokalu, a także - do nadesłania dokumentu (np. umowy najmu lub jej kopii), z którego wynika tytuł prawny do zajmowania przez niego tego lokalu; 4. do nadesłania dokumentów (np. rachunków, dowodów wpłat lub ich kopii) wskazujących wysokość, ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kalendarzowych, stałych opłat związanych z eksploatacją lokalu, w którym skarżący mieszka, w szczególności czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz; 5. do nadesłania dokumentów (np. rachunków, dowodów wpłat lub ich kopii) wskazujących wysokość innych niż związane z eksploatacją lokalu stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym skarżącego za miesiące: wrzesień, październik, listopad 2014 r., ewentualnie - w razie braku możliwości udokumentowania wysokości wszystkich stałych, niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym - do złożenia oświadczenia o wysokości nieudokumentowanych, stałych, niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym, ze wskazaniem poszczególnych źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości; 6. do złożenia oświadczenia, czy skarżący zalega ze spłatą zobowiązań finansowych oraz czy wobec niego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne - jeżeli tak, to należało nadesłać kopię dokumentu potwierdzającego prowadzenie egzekucji. W dniu 12 grudnia 2014 r. A. S. złożył do akt sprawy: 1. raport z obrotów na rachunku bankowym w Banku [...] obejmujący okres od 1 września do 12 grudnia 2014 r.; 2. ponownie kopię umowy o pracę z dnia [...] września 2014 r.; 3. kserokopię zarządzenia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] października 2014 r. o zwrocie wniosku A. S. o wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego – Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, z którego wynika, że skarżący został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych w dniu [...] lipca 2018 r., oraz że zwrot wniosku nastąpił ze względu na niedochowanie warunków formalnych i niedołączenie dowodu opłaty sądowej; 4. kserokopię paragonu fiskalnego z dnia 5 grudnia 2014 r. na kwotę 110,65 zł za zakup laków; 5. nieczytelną kserokopię zwolnienia lekarskiego oraz 6. zestawienie kosztów miesięcznego utrzymania. W rzeczonym zestawieniu skarżący wskazał, że badaniami poziomu wydatków osób fizycznych zajmują się instytucje socjologiczne i statystyczne, niemniej na życzenie Sądu dokonał szacunku wydatków, zestawiając wydatki, które powinien ponosić i które faktycznie ponosi. W zestawieniu przedstawił następujące źródła wydatków: czynsz za mieszkanie/utrzymanie mieszkania (powinno być 400 zł, jest -); koszty zużytej wody (powinno być 100 zł, jest -), gaz w butli (powinno być 50 zł, jest 25 zł), opłata za telewizję (powinno być 60 zł, jest 24,90 zł), opłata za internet (powinno być 66 zł, jest -), karta do telefonu komórkowego (powinno być 50 zł, jest 30 zł), energia elektryczna (powinno być 150 zł, jest -), ogrzewanie mieszkania (powinno być 200 zł, jest -), wyżywienie (powinno być 2.000 zł, jest 590 zł), koszty leczenia (powinno być 400 zł, jest 80 zł), koszty przejazdów/dojazdów do miejsca pracy, prokuratur, sądów, bibliotek (powinno być 700 zł, jest 310 zł), odzież, bielizna, obuwie (powinno być 450 zł, jest 25 zł), środki higieny osobistej i czystości (powinno być 300 zł, jest 25 zł), książki, prasa, kontakty międzyludzkie, uczestnictwo w życiu społecznym (powinno być 2.000 zł, jest 8 zł), koszty korespondencji procesowej (powinno być - , jest 125 zł). W ocenie A. S., z przedstawionego przez niego zestawienia wynika, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a osiągane dochody nie zabezpieczają minimum egzystencji. W dodatkowym oświadczeniu z dnia 12 grudnia 2014 r. skarżący zakwestionował zasadność wzywania go do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Powtórzył, że jako od dawna już osoba strukturalnie, trwale bezrobotna, wieku 60+, o złym stanie zdrowia, znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, nie pozwalającej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazał, że po dniu 19 grudnia 2014 r. będzie "oficjalnie, urzędowo, bezrobotnym", a jego dochody w bieżącym miesiącu wyniosą około 600 zł netto. Podał, że ze wskazanej kwoty wydatkuje: 110,65 zł na lekarstwa, 200 zł na odzież wierzchnią, 300 zł na żywność, 50 zł na telefon i TV z poprzedniego miesiąca. Nadmienił, że pilnie potrzebuje środków na zakup bielizny. Ponadto A. S. oświadczył, że jest osobą samotną, samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe, nie korzysta z pomocy osób trzecich, ani instytucji. W sposób obraźliwy i odbiegający od podstawowych standardów pisma kierowanego do Sądu skarżący wyraził niezadowolenie z nałożenia na niego zobowiązania potwierdzenia sytuacji rodzinnej stosowym zaświadczeniem i stwierdził, że nie ma obowiązku posiadania takiego zaświadczenia. Skarżący podał także, że mieszka w piwnicy o powierzchni przypuszczalnie 70 m2, do której nie posiada tytułu prawnego i żadnego dokumentu, z którego wynika tytuł prawny do zajmowanej piwnicy. Wskazał też, że nie ponosi kosztów czynszu, opłat za energię elektryczną, ogrzewanie piwnicy, bo nie ma środków na ich poniesienie, a kupuje gaz w butli (około 55 zł za butlę), jeżeli ma środki. Wnioskujący stwierdził też, odwołując się do swojego stanowiska wyrażanego już wielokrotnie w innych sprawach, że nie ma i nie zamierza gromadzić dokumentów potwierdzających wydatki. Oświadczył, że wydaje tyle ile ma, w jednym miesiącu więcej, w innym mniej, a średnio w miesiącu jest to kwota około 1.000 zł. Po raz kolejny w sposób obraźliwy stwierdził, że Sąd nie powinien interesować się tym, jakie skarżący ma dochody, na co je wydaje i jak żyje. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1725/14 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił A. S. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ustawowym terminie A. S. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu podniósł, że jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku w kwocie 831,10 zł miesięcznie. Na dowód powyższego załączył kserokopię decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] o uznaniu za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od 5 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone zarządzenie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 cytowanej ustawy prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika, że w chwili obecnej wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej – od dnia 5 stycznia 2015 r. jest osobą bezrobotną, a utrzymuje się z zasiłku w wysokości 831,10 zł brutto. W niniejszej sprawie skarżący wykazał, że wysokość wypłacanego mu zasiłku dla bezrobotnych, będącego wyłącznym źródłem jego utrzymania, uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.