IV SA/Wa 1725/16

WyrokWSA w Warszawie2016-10-17

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Katarzyna Golat, Anna Sękowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy służący obsłudze pasieki i suszarni ziół, zlokalizowany w 100-metrowym pasie od linii brzegowej jeziora, może zostać uznany za obiekt służący racjonalnej gospodarce rolnej, stanowiący wyjątek od zakazu zabudowy w tym pasie?
Ratio decidendi
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie wyjaśnił w sposób dostatecznie wyczerpujący, czy planowana inwestycja w postaci budynku gospodarczego służącego obsłudze pasieki i suszarni ziół może być zakwalifikowana jako obiekt służący racjonalnej gospodarce rolnej, co stanowiłoby wyjątek od zakazu zabudowy w 100-metrowym pasie od linii brzegowej. Organ odwoławczy przedwcześnie uznał, że inwestycja ta może być swobodnie przeniesiona do innej części gospodarstwa, nie analizując należycie argumentów skarżącego o konieczności lokalizacji w tym konkretnym miejscu ze względu na specyfikę działalności i warunki glebowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla legalizacji budynku gospodarczego o powierzchni 27,96 m2, zlokalizowanego na działkach w obrębie obszaru chronionego krajobrazu i obszaru Natura 2000, w 100-metrowym pasie od linii brzegowej jeziora. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił uzgodnienia, wskazując na naruszenie zakazu zabudowy. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie RDOŚ. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, argumentując, że budynek służy racjonalnej gospodarce rolnej (obsługa pasieki, suszarnia ziół) i jego lokalizacja w tym miejscu jest uzasadniona.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i zasądzono od GDOŚ na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat Sędzia WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2016 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2016 roku numer [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz R. G. kwotę 597 zł (pięciuset dziewięćdziesięciu siedmiu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej także "GDOŚ"), po rozpatrzeniu zażalenia R. G. (dalej także "skarżącego") na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej także "RDOŚ") z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], którym to postanowieniem RDOŚ odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 27,96 m2 z użytkowym poddaszem, bez podpiwniczenia na działkach o numerach geodezyjnych [...] i [...] w obrębie [...], gmina [...]; GDOŚ utrzymał postanowienie RDOŚ w mocy. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez GDOŚ zaskarżonego obecnie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2016 r., przedstawia się w następujący sposób: 1. Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...] Wójt Gminy [...] wystąpił do RDOŚ z wnioskiem o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 27,96 m2 z użytkowym poddaszem, bez podpiwniczenia na działkach o numerach geodezyjnych [...] i [...] w obrębie [...], gmina [...]. 2. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. RDOŚ odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji. Uzasadniając orzeczenie, RDOŚ wskazał w szczególności, co następuje: (-) planowana inwestycja znajduje się na terenie: 1) Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]" (dalej także: "[...]") oraz 2) w granicach specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 "[...]" (kod obszaru [...]) – dalej także "[...]"; (-) Na terenie [...] obowiązują zakazy ustanowione w uchwale Sejmiku Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]" (Dz. Urz. Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., poz. [...]), dalej także "uchwała Sejmiku"; (-) Planowana inwestycja koliduje z jednym z tych zakazów dotyczącym lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych; (-) W sprawie nie występują przewidziane w uchwale Sejmiku okoliczności wyłączające obowiązywanie wskazanego wyżej zakazu; 3. Pismem z dnia 14 stycznia 2016 r. skarżący wniósł do GDOŚ (za pośrednictwem organu I instancji) zażalenie na postanowienie RDOŚ z dnia [...] stycznia 2016 r. III. Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. GDOŚ rozpatrzył zażalenie skarżącego na postanowienie RDOŚ z dnia [...] stycznia 2016 r., utrzymując te postanowienie w mocy. Uzasadniając orzeczenie, GDOŚ wskazał w szczególności, co następuje: 1. Stosownie do art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - odpowiednio decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do obszarów innych niż obszary położone w granicach parku narodowego i jego otuliny, objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w art. 6 ust, 1 pkt 4 przewiduje formę ochrony przyrody w postaci obszaru chronionego krajobrazu. Z uwagi na fakt, że teren inwestycji, objęty projektem decyzji o warunkach zabudowy, znajduje się na terenie formy ochrony przyrody jaką jest Obszar Chronionego Krajobrazu "[...]" oraz obszar Natura 2000 "[...]" ([...]), koniecznym jest uzgodnienie planowanej inwestycji na działce z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. 2. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 7 uchwały Sejmiku z dnia 22 czerwca 2015 r. na terenie [...] obowiązuje zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior I innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. W związku z powyższym należy stwierdzić, co następuje: (-) zarówno z treści decyzji, jak i z załącznika nr 1 bezsprzecznie wynika, że działki inwestycyjne nr [...] i [...], a tym samym budynek zrealizowany w ramach samowoli budowlanej, w całości znajdują się w 100 metrowym pasie od linii brzegowej jeziora [...]; (-) w przedłożonym do uzgodnienia projekcie inwestycję określono jako budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 27,96 m2 z użytkowym poddaszem, bez podpiwniczenia, natomiast jako rodzaj zabudowy - zabudowę zagrodową; z uzasadnienia projektu decyzji, a także z wniosku inwestora o wydanie decyzji wynika, że przedmiotowy budynek ma służyć obsłudze pasieki oraz ma być wykorzystywany jako suszarnia ziół na poddaszu. Ocena stanu faktycznego sprawy w kontekście dopuszczalności zastosowania odstępstw od zakazu zabudowy strefy przybrzeżnej, przewidzianych w przepisach uchwały Sejmiku, prowadzi do następujących wniosków: (-) Trafnie ocenił RDOŚ, że wyjątek od zakazu zawartego w § 4 ust. 1 pkt 7 uchwały, przewidziany również w tym przepisie, a odnoszący się do gospodarki rolnej, nie dotyczy wszelkiego rodzaju gospodarki rolnej, ale tylko do takiej, która jest racjonalna. W rozumieniu przepisów ustawy o ochronie przyrody za racjonalną gospodarkę rolną należy uznać gospodarkę rolną prowadzoną zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, na co wskazują art. 3 pkt 1 i art. 5 pkt 28 ustawy o ochronie przyrody. Jest to zatem gospodarka uwzględniająca wymagania ochrony przyrody oraz prowadzona w sposób, który nie stoi w sprzeczności z celami ochronnymi ustanowionymi w przewidzianej przez prawo formie ochrony na danym obszarze. W związku z powyższym, w pojęciu "racjonalnej gospodarki rolnej" będą mieściły się takie inwestycje, których lokalizacja - ze względu na charakter i cele, którym obiekt budowlany ma służyć - jest możliwa i uzasadniona tylko i wyłącznie na działce znajdującej się w pasie 100 m od linii brzegów rzek, jeziora i innych zbiorników wodnych. Odstępstwo uzasadnione racjonalną gospodarką rolną obejmuje sytuacje, gdy właśnie względy racjonalnej gospodarki przemawiają za zlokalizowaniem danego przedsięwzięcia z naruszeniem konkretnego zakazu. Inaczej mówiąc z punktu widzenia racjonalnej gospodarki, realizacja obiektu w innym miejscu nie byłaby zasadna. Należy podzielić pogląd RDOŚ, że sytuacja taka w rozpatrywanym przypadku nie występuje. Do prawidłowego funkcjonowania pasieki (w ramach racjonalnej gospodarki rolnej) nie było konieczne lokalizowanie przedmiotowego budynku w strefie ochronnej jeziora [...]. Zauważyć należy, iż jak wskazano w projekcie, działka nr [...] stanowi część gospodarstwa rolnego inwestora o powierzchni 3,0174 ha. Zatem można rozważać budowę tego rodzaju budynku na innym terenie niż strefa 100 m od wskazanego zbiornika wodnego; (-) Przedmiotowy budynek gospodarczy nie może być także zaliczony do inwestycji związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki leśnej bądź rybackiej, ponieważ przez obiekty służące racjonalnej gospodarce leśnej lub rybackiej należy rozumieć obiekty przeznaczone wyłącznie do prowadzenia tego rodzaju gospodarki; (-) Odnosząc się natomiast do odstępstw od omawianego zakazu, przewidzianych w § 4 ust. 3 uchwały Sejmiku, organ odwoławczy stwierdza, że żadne z nich nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, z uwagi na charakter i zakres planowanej inwestycji oraz wskazaną w projekcie lokalizację terenu inwestycji. Teren inwestycji nie jest zlokalizowany w obszarze zwartej zabudowy wsi. Ponadto inwestycja nie stanowi uzupełnienia zabudowy siedliska rolniczego. Z akt sprawy wynika również, że działka inwestycyjna nie jest zlokalizowana na terenie ogólnodostępnych kąpielisk, plaż lub przystani wodnych. 3. W odniesieniu do kwestii zlokalizowania planowanej inwestycji na terenie obszaru Natura 2000 wskazać należy, iż zasadnie organ I instancji stwierdził, że w przypadku pokrywania się obszarów Natura 2000 z innymi formami ochrony przyrody, organ ochrony przyrody przy uzgadnianiu inwestycji tam zlokalizowanych, winien w pierwszej kolejności zbadać, czy realizacja przedsięwzięcia nie naruszy zakazów zawartych w aktach prawa miejscowego wyznaczających inne niż Natura 2000 obszary ochrony przyrody. Wskazana kolejność postępowania przy uzgadnianiu warunków zabudowy pozwala uniknąć przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, w tym nakładania na inwestora nieuzasadnionych kosztów, w sytuacji gdy z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że jest to zbędne, gdyż inwestycja na danym terenie, z uwagi na naruszenie zakazów tam obowiązujących i tak nie może zostać zrealizowana. W związku z powyższym organ I instancji zasadnie odstąpił od analizy wpływu rozpatrywanej inwestycji na obszar Natura 2000 "[...]" ([...]). 4. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu należy uznać je za niezasadne i pozostające bez związku z zakresem uzgodnienia planowanej inwestycji pod kątem przepisów z zakresu ochrony przyrody. IV. Pismem z dnia 30 maja 2016 r. skarżący oraz T. G. wnieśli do tut. Sądu skargę na postanowienie GDOŚ z dnia [...] kwietnia 2016 r., zarzucając temu postanowieniu w szczególności rażące naruszenie prawa materialnego: tj. a) art. 21 ust.1 Konstytucji RP, b) art.2 ust.1, art. 24 ust.1 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r o ochronie przyrody (tj. Dz. U. z 2015 r. poz.1651), c) §4 ust. 1 pkt 7 Uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]" poprzez niezastosowanie przez Organ przepisu art. 24 ust.1 pkt. 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody oraz §4 ust.1 pkt 7 Uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z uwzględnieniem sformułowanego w tych przepisach ustawowego wyjątku od zakazu budowy nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, w odniesieniu dla obiektów służących racjonalnej gospodarce rolnej jako bezpośredniej podstawy prawnej uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody projektu decyzji Nr [...] Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy działek o nr geodezyjnych [...] i [...] położonych w obrębie [...], gmina [...], polegające na legalizacji istniejącego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 27,96 m2 z użytkowym poddaszem, bez podpiwniczenia, pomimo, że z okoliczności faktycznych tej sprawy, w tym oświadczeń skarżących oraz z dokumentów mających znaczenie merytoryczne i prawne dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej wynika bezspornie, że budynek gospodarczy opisany w projekcie decyzji Wójta Gmin [...] służy wyłącznie racjonalnej gospodarce rolnej prowadzonej przez skarżących w zakresie hodowli pszczół i ekologicznej uprawy, zbioru i suszenia ziół na działkach o nr geodezyjnych [...] i [...], położonych w obrębie [...], gmina [...]. Na działkach tych bowiem skarżący faktycznie posadowili pasiekę, zbierają i suszą zioła. Okoliczności te nie zostały zakwestionowane przez Organ w zaskarżonym postanowieniu. Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazali w szczególności, co następuje: (-) W sensie formalnej kwalifikacji, prowadzenie pasieki - hodowla pszczół jest zaliczane do działów specjalnych produkcji rolnej. Determinuje to zdaniem skarżących pogląd, że tego rodzaju produkcja rolna powinna być nie tylko prawnie i faktycznie dopuszczalna, ale także preferowana na obszarach przyrodniczo chronionych, a zatem także, na Obszarze Chronionego Krajobrazu "[...]" oraz w granicach specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000, w granicach których położona jest część gospodarstwa rolnego prowadzonego przez Skarżących w zakresie pszczelarstwa, ekologicznej uprawy, zbioru i suszenia ziół na działkach o nr [...] i [...], w tym działka o nr geodezyjnym [...], na której jest posadowiony budynek gospodarczy stanowiący przedmiot opinii Organu; (-) Od 2002 r. skarżący jest członkiem Polskiego Związku Pszczelarskiego, a produkcja pszczelarska na działkach o nr geodezyjnych [...] i [...] jest przez skarżących prowadzona efektywnie i realnie co najmniej od roku 2003. Pasieka posadowiona na tych działkach jest formalnie zgłoszona i oznaczona w ewidencji prowadzonej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] pod nr [...]. Powyższe świadczy o realnym prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej w tym zakresie; (-) Prowadzona przez skarżących, na działkach o nr geodezyjnych [...] i [...], hodowla pszczół oraz uprawa, zbiór i suszenie ziół nie tylko nie kolidują z celami ochrony przyrody, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, a przeciwnie, sprzyjają ochronie przyrody, zarówno rozumianej potocznie w powszechnym odczuciu społecznym, jak też zdefiniowanej normatywnie w art.2 ust.1 ustawy o ochronie przyrody, jako zrównoważone użytkowanie przez skarżących działek o nr geodezyjnych [...] i [...], przy uwzględnieniu niekwestionowanych naukowo wyłącznie korzystnych funkcji i roli pszczół w środowisku przyrodniczym. W ramach zdefiniowanego normatywnie w art. 2 ust.1 ustawy zrównoważonego użytkowania mieści się obiektywnie posadowienie na działce o nr geodezyjnym [...] budynku gospodarczego opiniowanego przez organ w zaskarżonym postanowieniu, skoro, jak to potwierdził organ w zaskarżonym postanowieniu, budynek ten stanowi jedyne zaplecze gospodarcze jakim dysponują skarżący przy prowadzeniu i eksploatacji pasieki, odwirowywaniu miodu, prowadzeniu niezbędnych w pasiece prac, a także służy zbiorowi i suszeniu ziół; (-) Wbrew odmiennemu ustaleniu organu, posadowienie budynku gospodarczego służącego obsłudze pasieki, zbiorowi i suszeniu ziół było możliwe wyłącznie na części gospodarstwa obejmującego działki o nr geodezyjnych [...] i [...], gdyż działki te położone są w całkowicie zdrowym ekologicznie, w szczególności w nieskażonym nawozami sztucznymi i pestycydami środowisku przyrodniczym. Wszystkie sąsiednie działki, w tym działki o nr [...] i [...] przeznaczone w zamierzeniu gospodarczym skarżących w przyszłości do wykorzystania w celu prowadzenia pasieki, zbioru i suszenia ziół w ramach wstępnej umowy dzierżawy, zawartej właścicielem bezpośrednio sąsiadujących działek są pokryte łąkami, które jedynie okresowo są wykorzystywane jako pastwiska. Stanowi to naturalne i przyjazne środowisko przyrodnicze sprzyjające prowadzeniu przez skarżących racjonalnej gospodarki rolnej w zakresie pszczelarstwa oraz zbioru i suszenia ziół z wykorzystaniem działek o nr geodezyjnych [...] i [...]; (-) Wydzierżawienie przez skarżących w przyszłości działek o nr [...] i [...] zwiększy niewątpliwie efektywność gospodarczą działek o nr geodezyjnym [...] i [...], gdyż łącznie w dyspozycji skarżących do gospodarczego wykorzystania w produkcji pszczelarskiej i zielarskiej pozostawać będzie obszar łąk o powierzchni 1 ha; (-) Wbrew całkowicie dowolnej, gdyż nie popartej zarówno żadnymi materialnymi dowodami, ani też merytoryczną argumentacją w aspekcie prowadzenia racjonalnej gospodarki rolnej konkluzji organu, zawartej w zaskarżonym postanowieniu stanowiącej w istocie podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia, posadowienie opiniowanego budynku gospodarczego jest obiektywnie niemożliwe oraz gospodarczo nieuzasadnione na części gospodarstwa rolnego o powierzchni ponad 3ha prowadzonego przez Skarżących, położonego we wsi [...]. Gospodarstwo to jest bowiem przez Stronę wykorzystywane w celu uprawy zbóż i pastwisk, gdyż nie nadaje się do prowadzenia pasieki, zbioru i suszenia ziół z uwagi na położenie w bezpośrednim sąsiedztwie innych gospodarstw rolnych, które także specjalizują się w uprawie zbóż i pastwisk. Faktem powszechnie znanym jest, że w celu osiągnięcia zamierzonych efektów gospodarczych tego typu produkcja rolna wymaga stosowania nawozów sztucznych oraz chemicznych środków ochrony roślin, co oznacza, że jest to środowisko przyrodnicze bardzo szkodliwe dla pszczół; (-) W latach 2013 - 2015 skarżący podjęli próbę posadowienia pasieki na części gospodarstwa położonego we wsi [...], lecz wskutek zatrucia chemicznymi środkami ochrony roślin, wymarła populacja pszczół aż z dwóch uli. Okoliczność ta zatem przeczy wprost niczym nieuzasadnionej i podjętej urzędniczo "zza biurka" konkluzji organu zawartej w zaskarżonym postanowieniu, że opiniowany budynek gospodarczy do obsługi pasieki posadowiony na działce o nr [...] może i powinien być poprzez skarżących wybudowany na części gospodarstwa położonego we wsi [...]. W ocenie skarżących tego rodzaju niczym nie poparte ustalenie organu stanowi pozbawiona podstawy prawnej, a zatem niedopuszczalna ingerencję w wykonywanie przez Skarżących prawa własności gospodarstwa rolnego, położonego na działkach o nr [...] i [...], naruszając normę konstytucyjną zawartą w art.21 ust.1 Konstytucji RP; (-) Wbrew odmiennej ocenie organu, ewentualna budowa budynku gospodarczego w celu obsługi pasieki posadowionej na działkach o nr [...] i [...] na części gospodarstwa skarżących położonej we wsi [...] nie jest uzasadniona racjonalnie i gospodarczo także z uwagi na to, że działki te od części gospodarstwa Skarżących położonej we wsi [...] dzieli odległość 3 km. Wykluczałoby to lub w znacznym stopniu ograniczało funkcjonalny związek tego budynku z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej na działkach o nr [...] i [...]; (-) Abstrahując od braku podstaw prawnych do arbitralnego narzucenia przez organ skarżącym jako właścicielom miejsca i sposobu zagospodarowania gospodarstwa rolnego, całkowicie dowolne uznanie przez organ, że prowadzenie przez skarżących z wykorzystaniem działek o nr [...] i [...] specjalistycznej gospodarki rolnej w zakresie pszczelarstwa, ekologicznej uprawy, zbioru i suszenia ziół nie może być kwalifikowane normatywnie jako zrównoważone użytkowania przez Skarżących tych działek stanowiące istotny element ochrony przyrody zgodnie z art.2 ust.1 ustawy o ochronie przyrody, w ocenie Skarżących ponad niezbędną miarę ogranicza prawo Skarżących do korzystania ze swojej własności. Nie powinno być zatem uznane za dopuszczalne i zgodne z prawem; (-) Całkowicie dowolna i nie poparta jakimikolwiek dowodami jest jednozdaniowa sugestia organu, sformułowana w akapicie 2 na stronie 4 zaskarżonego postanowienia, że opiniowany budynek gospodarczy nie służy racjonalnej gospodarce rolnej, gdyż nie jest wyłącznie przeznaczony do prowadzenia tego rodzaju gospodarki; (-) Tymczasem, w okolicznościach faktycznych tej sprawy, przeznaczeniu budynku wyłącznie dla celów racjonalnej gospodarki rolnej w zakresie pszczelarstwa, uprawy, zbioru i suszeniu ziół nie może stać na przeszkodzie wskazanie w decyzji przy opisie budynku, że budynek ten ma użytkowe poddasze oraz wskazanie tego budynku jako zabudowa zagrodowa. Tego typu dodatkowa funkcja użytkowa poddasza budynku gospodarczego jest bezwzględnie konieczna i jest racjonalnie uzasadniona skoro nie budzi wątpliwości, że dla celów prowadzonego gospodarstwa rolnego Skarżący nie dysponują siedliskiem rolniczym, ani żadnym innym budynkiem, który mógłby być wykorzystywany w prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej w zakresie pszczelarstwa, uprawy, zbioru i suszeniu ziół na działkach o nr [...] i [...], nawet w celu uzyskania okresowo schronienia w razie niekorzystnych warunków atmosferycznych zaistniałych podczas prac w pasiece posadowionej na tych działkach lub też chwilowego odpoczynku w trakcie tych prac. jest to konieczne w szczególności w sytuacji, gdy Skarżący zamieszkują w mieście [...], a zatem w odległości aż 6 km od tego gospodarstwa. W takich zatem warunkach, wbrew odmiennej i całkowicie dowolnie sformułowanej w zaskarżonym postanowieniu ocenie Organu, wskazanie w wybudowanym budynku gospodarczym jedynie jako dodatkowej funkcji użytkowej i to ograniczonej do poddasza budynku, nie może pozbawiać tego budynku funkcjonalnego związku z wykorzystywaniem tego budynku wyłącznie dla celów racjonalnej gospodarki rolnej prowadzonej przez Skarżących na działkach o nr [...] i [...] w zakresie pszczelarstwa, uprawy, zbioru i suszenia ziół. Przytoczona powyżej argumentacja uzasadnia wniosek Skarżących o uwzględnienie Skargi i uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] Wydział Spraw Terenowych w [...] z dnia [...] stycznia 2016r. o odmowie uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody projektu decyzji Nr [...] Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji istniejącego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 27,96 m 2 z użytkowym poddaszem, bez podpiwniczenia, znajdującego się na nieruchomości składającej się z działek o nr geodezyjnych [...] i [...], położonej w obrębie [...], gmina [...], ustalonych na wniosek R. G., z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy rozstrzygniętej przez te organy. Skarga zrzuca ponadto organom naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia, w szczególności zasady legalizmu zdefiniowanej w art.6 k.p.a. i zasady prawdy obiektywnej zdefiniowanej w art. 7 k.p.a. poprzez: a) zaniechanie dokonania oceny sprawy w kontekście specjalnego obszaru chronionego Natura 2000 "[...]" (kod obszaru [...]), b) brak wszechstronnej oceny i analizy okoliczności faktycznych, merytorycznej argumentacji i przesłanek prawnych sformułowanych w postanowieniu RDOŚ z dnia [...] stycznia 2016 r., c) lakoniczne sformułowanie i niewystarczające uzasadnienie leżących u podstaw zaskarżonego postanowienia konkluzji organu mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. V. W odpowiedzi na skargę, wniesionej pismem procesowym z dnia 4 lipca 2016 r., GDOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. VI. Postanowieniem z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa IV SA/Wa 1725/16, Sąd odrzucił skargę wniesioną przez T. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VII. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 26 kwietnia 2016 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zaskarżone postanowienie GDOŚ podjęte zostało z naruszeniem prawa określonym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., tj. z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wystąpienie tego naruszenia obligowało Sąd do wyeliminowania orzeczenia z obrotu prawnego. VII. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2016 r. prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym w drugiej instancji orzekł GDOŚ, było uzgodnienie w trybie uregulowanym w art.53 ust.4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym projektu decyzji, ustalającej warunki zabudowy dla zmiany zagospodarowania terenu, położonego na obszarze 1) Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]" oraz 2) w granicach specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 "[...]" (kod obszaru [...]). Rozpatrzywszy zażalenie na postanowienie RDOŚ, GDOŚ podzielił stanowisko organu I instancji, że przedłożonego projektu, przewidującego ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji, polegającej na legalizacji budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 27,96 m2 z użytkowym poddaszem, bez podpiwniczenia na działkach o numerach geodezyjnych [...] i [...] w obrębie [...], gmina [...], nie można pozytywnie uzgodnić z uwagi na zakaz ustanowiony na mocy §4 ust.1 pkt 7 uchwały Sejmiku. Zdaniem Sądu stanowisko GDOŚ jest w tym zakresie przedwczesne, albowiem orzekający w drugiej instancji organ uzgadniający nie wyjaśnił w sposób dostatecznie wyczerpujący, czy przedmiotowej inwestycji nie można zakwalifikować jako "obiektu służącego prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej", a zatem obiektu, którego realizacja mogłaby stanowić odstępstwo od generalnego zakazu zabudowy strefy przybrzeżnej, ustanowionego w §4 ust.1 pkt 7 uchwały Sejmiku. 2. Istota rozpatrywanej sprawy sprowadza się do konieczności przesądzenia, czy realizacja (a ściślej rzecz ujmując zalegalizowanie) obiektu budowlanego, będącego przedmiotem wniosku skarżącego o ustalenie warunków zabudowy, dałaby się pogodzić z zakazem ustanowionym w §4 ust.1 pkt 7 uchwały Sejmiku, tj. zakazem lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Skarżący nie zaprzecza, że teren inwestycji istotnie znajduje się we wskazanej wyżej strefie ochronnej, niemniej konsekwentnie podnosi (przytaczając na tę okoliczność obszerną argumentację w skardze), że wbrew ocenie organów inwestycja ujęta w projekcie decyzji spełnia kryteria odstępstwa od ustanowionego zakazu zabudowy, a to z tej racji, że przedmiotowy obiekt bez wątpienia służy prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej. Wniosek taki skarga wyprowadza z następujących przesłanek: (-) przedmiotowa inwestycja budowlana służy obsłudze szczególnego rodzaju produkcji rolnej, tj. hodowli pszczół oraz uprawie ziół, (-) tego rodzaju działalność rolna wymaga dochowania szczególnej staranności w zakresie doboru gleby, na której miałaby być prowadzona, (-) z racji tego, że odpowiednie warunki glebowe (w tym w szczególności brak skażenia chemicznymi środkami ochrony roślin) panują wyłącznie na tej części nieruchomości objętej wnioskiem, która jednocześnie znajduje się w strefie ochronnej, ustanowionej na mocy §4 ust.1 pkt 7 uchwały Sejmiku, tam właśnie wskazana wyżej działalność została zlokalizowana, (-) wnioski tego rodzaju nie są wynikiem wyłącznie teoretycznych założeń skarżących, ale przede wszystkim potwierdzają je własne, bezpośrednie doświadczenia skarżących, nabyte w związku z prowadzeniem omawianej działalności na innych gruntach, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, (-) w logicznej konsekwencji powyższego, a zatem z racji tego, że objęty przedłożonym projektem decyzji obiekt budowlany, ma obsługiwać działalność, której prowadzenie możliwe jest tylko na gruntach, które jednocześnie położone są w strefie ochronnej, ustanowionej w uchwale Sejmiku, musi być on lokalizowany w bezpośredniej bliskości miejsca prowadzenia tej działalności, a zatem również w strefie ochronnej. W ocenie skargi tego rodzaju sytuacja dowodzi w sposób niepodważalny, że przedmiotem uzgodnienia jest budynek służący racjonalnej gospodarce rolnej. 3. Stwierdzić należy, że w ujęciu czysto hipotetycznym kwalifikowanie niewielkiego obiektu budowlanego (o powierzchni zabudowy 27,96 m2) jako "służącego racjonalnej gospodarce rolnej" na tej podstawie, iż obsługuje on prowadzenie szczególnego rodzaju działalności rolniczej, wymagającej odpowiednio dobranej lokalizacji (trudnej do uzyskania w innym miejscu), zapewniającej dotrzymanie określonych standardów jakości gleby, posiadałoby wystarczające uzasadnienie merytoryczne. Rację należy, przyznać skardze, że ten aspekt rozpatrywanej sprawy, tj. kwestia braku możliwości, czy też nadmiernych trudności w przeniesieniu hodowli pszczół oraz uprawy ziół do innej części gospodarstwa skarżących, przesądzająca w ocenie skargi o racjonalności (konieczności) zlokalizowania tej działalności, a w konsekwencji obsługującego ją obiektu, na nieruchomościach położonych w strefie ochronnej, ustanowionej na mocy §4 ust.1 pkt 7 uchwały Sejmiku, nie została należycie zanalizowana przez organ odwoławczy. Organ ten, bez głębszych rozważań w tym zakresie, stanął na stanowisku, iż przedmiotowa działalność i obiekt mogą być swobodnie przeniesione do innej części gospodarstwa skarżących. Na tym etapie sprawy pogląd ten należy uznać za przedwczesny. Tym samym uznać należy, że zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art.15 w związku z art.7 i 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Powyższe obligowało Sąd do wyeliminowania postanowienie GDOŚ z obrotu prawnego. 4. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku GDOŚ ponownie rozpatrzy zażalenie skarżącego na postanowienie RDOŚ z dnia [...] stycznia 2016 r., wyjaśniając, czy wymagania prawidłowej hodowli pszczół i uprawy ziół w istotny sposób uzasadniają lokalizowanie przez skarżących tego rodzaju działalności (a w konsekwencji obsługującego tę działalność obiektu budowlanego, objętego przedłożonym do uzgodnienia projektem decyzji ustalającej warunki zabudowy) na tej części gospodarstwa skarżących, która jednocześnie znajduje się w strefie ochronnej, ustanowionej na mocy §4 ust.1 pkt 7 uchwały Sejmiku, w zasadzie wyłączając inne lokalizacje w obrębie tego gospodarstwa (ewentualnie nakazując traktowanie takich lokalizacji jako zdecydowanie gorszych). Dopiero poczynienie przez organ jednoznacznych ustaleń w tym zakresie będzie mogło stanowić podstawę do formułowania przez organ ostatecznych wniosków co do tego, czy realizacja przedmiotowego obiektu może być uznana za realizację obiektu służącego racjonalnej gospodarce rolnej, spełniającego tym samym kryteria odstępstwa od generalnego zakazu zabudowy strefy przybrzeżnej. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art.200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło