IV SA/Wa 1727/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. sprawy ze skargi G. G. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego - skargę oddala - Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, postanowieniem z dnia (...) czerwca 2007 r., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia (...) kwietnia 2007 r., na mocy którego podjęto postępowanie w sprawie wymeldowania N. S. z pobytu stałego w lokalu nr (...), przy ul. (...) w Ł., zawieszone postanowieniem Wojewody Łódzkiego z dnia (...) marca 2006 r. W uzasadnieniu postanowienia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podał, że decyzją z dnia (...) lipca 2005 r. Prezydent Miasta Ł. orzekł o wymeldowaniu N. S. z pobytu stałego w lokalu nr (...) przy ul. (...) w Ł. Decyzja stała się prawomocna z dniem (...) sierpnia 2005 r. Następnie, postanowieniem z dnia (...) listopada 2005 r. prezydent Miasta Ł. orzekł o wznowieniu postępowania, zaś decyzją z dnia (...) stycznia 2006 r. uchylił w całości decyzję z dnia (...) lipca 2005 r. i orzekł o odmowie wymeldowania N. S. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Od powyższej decyzji G. G. wniosła odwołanie do Wojewody Łódzkiego. Postanowieniem z dnia (...) marca 2006 r. Wojewoda Łódzki orzekł o zawieszeniu postępowania w sprawie, do czasu rozstrzygnięcia sprawy cywilnej, z powództwa N, S. przeciwko G. G., E. S. i A. K. o naruszenie posiadania lokalu mieszkalnego nr (...), położonego w Ł. przy ul. (...). Wyrokiem z dnia (...) grudnia 2006 r., sygn. akt I C (...) Sąd Rejonowy dla Ł. (...) w Ł. Wydział I Cywilny przywrócił N. S. posiadanie opisanego powyżej lokalu, poprzez nakazanie G. G. wydanie N. S. kluczy do lokalu. Ponieważ powyższy wyrok stał się prawomocny, ustała przyczyna dla której zawieszono postępowanie administracyjne. Wojewoda Łódzki, postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2007 r. orzekł o podjęciu zawieszonego postępowania odwoławczego w sprawie wymeldowania N. S. z pobytu stałego w lokalu nr (...), przy ul. (...) w Ł. Sygn. akt IV SA/Wa 1727/07 Rozpatrując zażalenie G. G. na powyższe postanowienie Wojewody Łódzkiego organ II instancji, w argumentacji prawnej wskazał, że słusznie podjęte zostało postępowanie w sprawie, gdyż ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania. Zagadnienie wstępne - jakim było postępowanie cywilne dotyczące ochrony naruszonego posiadania - zostało prawomocnie rozstrzygnięte. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie podzielił stanowiska skarżącej, że nie ustała przyczyna zawieszenia podjęcia postępowania, gdyż N. S. nie przebywa w spornym lokalu od 7 lat. Organ uznał bowiem, że powyższe okoliczności zostały wyjaśnione w rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego poprzez wydanie prawomocnego wyroku sądu powszechnego, natomiast kwestie dotyczące wprowadzenia obcej, nieuprawnionej osoby do cudzego mieszkania będą przedmiotem oceny w postępowaniu administracyjnym. Ponadto organ ustalił, że w sprawie o ochronę własności, z powództwa G. G., E. S., A. K. przeciwko N. S., Sąd Rejonowy dla Ł. (...) w Ł. Wydział I Cywilny zarządził w dniu (...) maja 2007 r. zwrot pozwu, ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych pozwu. W skardze na powyższe postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, G. G. zarzuciła naruszenie przepisu art. 97 § 2 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. , polegające na błędnym uznaniu, że będące w toku postępowanie o eksmisję N. S. z lokalu nr (...), przy ul. (...) w Ł. nie stanowi zagadnienia wstępnego, a tym samym iż nie istnieje przesłanka do obligatoryjnego zawieszenia postępowania o wymeldowanie. G. G. zaskarżyła w całości powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę oraz uchylenie postanowienia Wojewody Łódzkiego z dnia (...) kwietnia 2007 r. o podjęciu postępowania w sprawie wymeldowania N. S. z pobytu stałego w lokalu nr (...) przy ul. (...) w Ł. W uzasadnieniu podała, że sprawa z powództwa G. G., E. S. i A. K. przeciwko N. S. o eksmisję pozostaje w toku, gdyż pozew został złożony w dniu (...) czerwca 2007 r., a postępowanie toczy się przed Sądem dla Ł. (...) w Ł. pod sygnaturą I C (...). W ocenie skarżącej, powyższa sprawa jest zagadnieniem wstępnym, od którego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny zależy rozpatrzenie sprawy o wymeldowanie. Wyrok w sprawie o eksmisję dotyczy bowiem tych samych kwestii, co wyrok przywracający N. S. posiadanie lokalu. W dacie orzekania przez organ Sygn. akt IV SA/Wa 1727/07 administracyjny, toczyło się postępowanie o eksmisję, zatem - w jej ocenie - istnieje podstawa do obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Skarżąca wskazała ponadto, że N. S. nie przebywa w spornym lokalu od 7 lat, zatem nie zachodzą przesłanki do jej zameldowania. W odpowiedzi na skargę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Organ podał ponadto, że sprawa o eksmisję N. S. nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt. 4, które skutkowałoby zawieszeniem postępowania w sprawie meldunkowej. Powołując się na art. 10 i 747 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r, nr 87, poz. 960 ze zm.) wskazano, że organ prowadzący postępowanie meldunkowe jest obowiązany do ustalenia czy ewentualnie opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i trwały. Toczące się przed Sądem Rejonowym postępowanie o przywrócenie N. S. naruszonego posiadania, stanowiło przesłankę do zawieszenia postępowania meldunkowego, albowiem konieczne było ustalenie przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu przez N. S. Zdaniem organu II instancji, rozstrzygnięcie przez sąd powszechny w sprawie o eksmisję N. S. nie pozostaje w związku przyczynowym z prowadzonym przez Wojewodę Łódzkiego postępowaniem odwoławczym od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia (...) stycznia 2006 r. w przedmiocie odmowy wymeldowania N. S. z pobytu stałego w spornym lokalu, a tym samym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. Organ podniósł dodatkowo, że w zaskarżonym postanowieniu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie badał zaistnienia przesłanek zameldowania na pobyt stały, ale orzekał co do dopuszczalności podjęcia zawieszonego postępowania na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. Uczestniczka postępowania N. S. wniosła o oddalenie skargi w całości . W uzasadnieniu wskazała, że toczące się postępowanie o eksmisję nie stanowi zagadnienia wstępnego w stosunku do postępowania o wymeldowanie. Postępowanie meldunkowe służy celom ewidencyjnym i rejestrowym, natomiast sprawa o eksmisję ma na celu ochronę własności. Sygn. akt IV SA/Wa 1727/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r, nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153 , poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargi w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługują one na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli poddanej pod rozwagę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu jest zasadność postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Stosownie natomiast do § 2 powołanego powyżej artykułu - gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. Jak przyjmuje się w doktrynie prawa administracyjnego zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Z przepisu art. 97 § 1 pkt 4 wynika, że zagadnienie to nie było jeszcze przedmiotem Sygn. akt IV SA/Wa 1727/07 postępowania przed właściwymi organami albo w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii. Gdy ustąpią przyczyny zawieszenia postępowania, organ administracji publicznej podejmuje postępowanie z urzędu lub na wniosek strony. Przyczyna wymieniona w art. 97 § 1 pkt 4 - z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Organ administracji publicznej jest obowiązany podjąć postępowanie z urzędu lub na wniosek strony, gdy stwierdzi ustąpienie przyczyny, z powodu której zawieszono postępowanie (por. Wróbel A. [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II. Komentarz do art. 97 kodeksu postępowania administracyjnego). Powyższy pogląd znajduje również w pełni uznanie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W tym zakresie można wskazać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 7 sierpnia 1998 r. I SA/Gd 1366/97 , niepublikowane), w którym stwierdzono, że w sytuacji kiedy podjęcie postępowania podatkowego nastąpiło po prawomocnym zakończeniu postępowania a więc po ustaniu przyczyny uzasadniającej uprzednie zawieszenie postępowania - to wydane postanowienie organu I instancji o podjęciu zawieszonego postępowania jak i zaskarżone postanowienie zostały wydane bez naruszenia przepisów postępowania (art. 97 § 2 k.p.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że zarówno postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia (...) kwietnia 2007r. 0 podjęciu zawieszonego postępowania, jak i postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 czerwca 2007 r. o, utrzymujące w mocy powyższe postanowienie - nie zostały wydane z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Należy zauważyć, że wyłączną przyczyną zawieszenia postępowania było toczące się równolegle przed Sądem Rejonowym dla Ł. (...) w Ł. Wydział 1 Cywilny postępowanie cywilne w sprawie sygn. akt I C (...) . Wyrokiem z dnia (...) grudnia 2006 r. Sąd Rejonowy dla Ł. (...) w Ł. Wydział I Cywilny przywrócił N. S. posiadanie lokalu mieszkalnego numer (...) położonego w Ł. przy ulicy (...), poprzez nakazanie G. G. wydanie N. S. kluczy od wymienionych zamków w drzwiach tegoż mieszkania i udostępnienie go z powrotem powódce, aby mogła dalej mieszać w tym mieszkaniu. Powyższy wyrok uzyskał walor prawomocności, na skutek Sygn. akt IV SA/Wa 1727/07 oddalenia apelacji przez Sąd Okręgowy w Ł., III Wydział Cywilny wyrokiem z dnia (...) kwietnia 2007 r., sygn. akt III Ca (...). Z chwilą uprawomocnienia się powyższego wyroku, odpadła jedyna przyczyna, dla której zostało zawieszone postępowanie meldunkowe. Toczące się następnie postępowanie w sprawie o eksmisję nie może być uznane za podstawę do uchylenia postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Jest to bowiem odrębne postępowanie, którego nie dotyczyło postanowienie o zawieszeniu. Może ono być ewentualnie podstawą do wydania kolejnego postanowienia o zawieszeniu postępowania, ale nie mieści się w granicach podstawy do odmowy podjęcia zawieszonego uprzednio postępowania administracyjnego. Przepisy k.p.a. nie przewidują bowiem instytucji "kontynuowania" zawieszonego postępowania w sytuacji, gdy istnieje kilka podstaw do jego zawieszenia. Każda przyczyna wymieniona w art. 97 k.p.a. ma bowiem byt samodzielny i musi być odrębnie oceniana. Z tego względu przedmiotem niniejszej oceny prawidłowości była wyłącznie prawidłowość postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Należy również stwierdzić, że z art. 97 § 2 k.p.a. wynika ciążący na organie administracji publicznej obowiązek podjęcia zawieszonego postępowania w sytuacji, gdy ustanie przyczyna zawieszenia postępowania. Z brzmienia powołanego przepisu ("podejmuje") wynika brak swobody organu co do możliwości oceny, czy należy kontynuować zawieszone postępowanie. W razie bowiem stwierdzenia, że ustała przyczyna, określona w art. 97 § 1 k.p.a., organ musi podjąć postępowanie. Skoro zatem w niniejszej sprawie, wyrok sądu powszechnego stał się prawomocny, prawidłowo organ wydał orzeczenie o podjęciu zawieszonego postępowania. Z powyższych względów kwestia ewentualnego kolejnego zawieszenia postępowania oraz okoliczności dotyczące okresu niezamieszkiwania w spornym lokalu przez N. S. - nie mogą być przedmiotem oceny, dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Z uwagi na powyższe , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.).