IV SA/Wa 1727/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-10
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Alina Balicka, Grzegorz Rząsa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie wód popłucznych do ziemi może być wydane, gdy istnieją wątpliwości co do legalności budowy urządzeń służących do tego celu oraz czy organ administracji ma obowiązek badać te kwestie w ramach postępowania o wydanie pozwolenia?Ratio decidendi
Pozwolenie wodnoprawne nie jest zezwoleniem na wykonywanie robót budowlanych ani nie zastępuje pozwoleń wymaganych przez Prawo budowlane. Organ wydający pozwolenie wodnoprawne nie ma obowiązku badania legalności budowy urządzeń wodnych ani tytułu prawnego wnioskodawcy do nieruchomości, na której urządzenia te się znajdują. Kwestie te podlegają regulacjom cywilnoprawnym i nie stanowią przedmiotu postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Spełnienie wymogów Prawa wodnego nie zwalnia z obowiązku przestrzegania przepisów Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. R. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, która utrzymała w mocy decyzję Starosty umarzającą postępowanie w części dotyczącej pozwolenia na wprowadzanie wód opadowych i roztopowych oraz udzielającą pozwolenia na wprowadzanie wód popłucznych. Skarżący zarzucał naruszenie prawa własności, nielegalną budowę urządzeń wodnych oraz błędy proceduralne organów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że pozwolenie wodnoprawne nie rozstrzyga kwestii legalności budowy urządzeń ani praw własności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Protokolant st. spec. Dorota Stromecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2016 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego i udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę
I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] (dalej również: "Dyrektor RZGW") z [...] maja 2016 r., Nr [...] (dalej również: "zaskarżona decyzja"). Decyzją tą Dyrektor RZGW, po rozpoznaniu odwołania G. R. (dalej również: "skarżący") od decyzji Starosty [...] z [...] maja 2015 r., znak: [...], którą umorzono postępowanie administracyjne w części dotyczącej wydania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu stacji uzdatniania wody w [...] jako bezprzedmiotowe oraz udzielono pozwolenia wodnoprawnego dla Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w [...] na wprowadzanie wód popłucznych pochodzących z terenu stacji uzdatniania wody (SUW 1 i SUW 2) [...] do ziemi, utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję Starosty [...].
II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.
II.1. Starosta [...] decyzjami z [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] i [...] udzielił Burmistrzowi Gminy i Miasta [...] pozwoleń wodnoprawnych na przebudowę wylotu kolektora wód popłucznych do rowu oraz na wprowadzanie wód popłucznych pochodzących z terenu stacji uzdatniania wody w [...] (dalej również: "SUW") do ziemi.
II.2. Po rozbudowie i modernizacji stacji uzdatniania wody, Zakład Wodociągów i Kanalizacji w [...] wystąpił do Starosty [...] o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód popłucznych oraz wód opadowych i roztopowych do ziemi z terenu SUW. W trakcie prowadzonego postępowania, wnioskodawca pismem z 10 kwietnia 2015 r. poinformował Starostę o rezygnacji z uzyskania pozwolenia wodnoprawnego w części dotyczącej wprowadzania wód opadowych i roztopowych do ziemi. W dniu [...] maja 2015 r. Starosta [...] wydał następujące decyzje:
1. znak: [...], stwierdzającą z urzędu wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego [...] kwietnia 2011 r.
2. znak: [...] umarzającą postępowanie w części dotyczącej udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu SUW do ziemi oraz udzielającą Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji w [...] pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie wód popłucznych pochodzących z terenu SUW w m. [...] do ziemi. W uzasadnieniu decyzji znak: [...] Starosta wskazał, że powodem umorzenia postepowania w części i dotyczącej wprowadzania wód opadowych i roztopowych do ziemi jest cofnięcie podania. W ocenie Starosty, wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie wód popłucznych pochodzących z terenu SUW (SUW 1 i SUW 2) do ziemi zasługiwał na uwzględnienie. Dotychczas Zakład Wodociągów i Kanalizacji w [...] posiadał pozwolenie na wprowadzanie wód popłucznych do ziemi ze stacji SUW [...] przed jej rozbudową, udzielone decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] dla Burmistrza Gminy i Miasta [...]. Z uwagi na fakt, że obecnie stacja ta została rozbudowana zmianie uległy także warunki dotychczas obowiązującego pozwolenia. Wobec tego zaszła konieczność wystąpienia o nowe pozwolenie zawierające zmieniony zakres korzystania z wód. Wody popłuczne ze stacji SUW 1 i SUW 2 [...], pochodzące z procesów płukania filtrów, są oczyszczane w dwóch odstojnikach popłuczyn o pojemności 12,7 m³ każdy. Następnie po oczyszczeniu wody popłuczne są kierowane za pośrednictwem kolektora ściekowego (kanalizacji technicznej) do ziemi - rowu opaskowego przebiegającego przez dz. nr [...] w miejscowości [...]. Według informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, taki sposób wprowadzania wód popłucznych do ziemi, nie będzie miał negatywnego wpływu na środowisko. W związku z tym, że wzrosną koszty utrzymania odbiornika, wnioskodawca zobowiązał się do jego utrzymania na długości od wylotu do ujścia do rzeki [...]. Obowiązek ten został zawarty w pkt III ppkt 7 decyzji. W wyniku realizacji przedmiotowego pozwolenia użytkownik powinien utrzymywać urządzenia w stałej sprawności technicznej, celem zachowania ich funkcji oraz zapewnienia swobodnego odpływ wód z tego terenu. W trakcie prowadzonego postępowania nie wpłynęły żadne uwagi co do zakresu korzystania z wód oraz rozwiązań projektowych zawartych w operacie wodnoprawnym. W związku z tym, pozwolenie wodnoprawne zostało wydane na warunkach określonych w załączonych do wniosku dokumentach.
Z akt sprawy (operat wodnoprawny, s. 3 i 7) wynika, że oczyszczone wody popłuczne maja być odprowadzane do istniejącej sieci kanalizacyjnej wód połpucznych, zakończonej wylotem do istniejącego rowu opaskowego zlokalizowanego na terenie sąsiadującej z SUW działki nr [...] i dalej do rzeki [...]. Z dokumentów załączonych do operatu wodnoprawnego wynika, że w 2011 r. ówczesny użytkownika wieczysty działki nr [...], tj. Instytut [...] w [...] – [...] w [...], wyraził zgodę na odprowadzanie wód połucznych do istniejącego rowu opaskowego.
Z akt sprawy wynika również (protokół odbioru z dnia [...] listopada 2014 r.), że roboty polegające na przebudowie i rozbudowie SUW w [...] zostały wykonane między [...] lutego 2014 a [...] października 2014 r.
II.3. Odwołanie od decyzji Starosty z [...] maja 2015 r. (znak: [...]) wniósł G. R., będący aktualnym współwłaścicielem działki nr [...]. Odwołujący zarzucił w szczególności, że w 2014 r. na jego działce wykonano prace budowalne bez jego zgody. Ponadto, ze sporządzonego w 2012 r. na zlecenie Instytut [...] w [...] operatu szacunkowego wynikało, że działka w swoim obszarze nie posiada uzbrojenia w infrastrukturę techniczną. Ponadto, według pozwolenia wodnoprawnego z [...] kwietnia 2011 r., prace na jego podstawie winny się rozpocząć w ciągu trzech lat od uprawomocnienia się decyzji, co zdaniem odwołującego nie miało miejsca. Skarżący podniósł również, że Zakład Wodociągów i Kanalizacji w [...] przedstawił mu propozycję porozumienia w sprawie zgody na zrzut wód popłucznych do rowu opaskowego, ale skarżący nie mógł wyrazić zgody na takie porozumienie bez wyjaśnienia strony prawnej kanałów podziemnych. Zdaniem skarżącego, decyzja Starosty z [...] maja 2015 r. narusza jego prawo własności.
II.4. Wydając zaskarżoną decyzję Dyrektor RZGW stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ II instancji wskazał w szczególności, że przedmiotem rozstrzygnięcia nie jest ocena legalności wykonanego urządzenia. Należy jednak podkreślić, że decyzja z [...] kwietnia 2011 roku obejmowała wykonanie urządzenia wodnego, lecz nie dawała inwestorowi prawa wejścia na grunt i nie zwalniała go z obowiązku uzyskania innych wymaganych prawem pozwoleń. Dyrektor RZGW wyraził pogląd, że pozwolenie wodnoprawne nie jest zezwoleniem na wykonywanie jakichkolwiek robót, czy też prac budowlanych. Konstrukcja prawna pozwolenia wodnoprawnego, w swoim charakterze, ma za zadanie nałożyć dodatkowe obowiązki na inwestora w zakresie gospodarowania wodami sensu stricto. Natomiast wszelkie roboty, czy też prace budowlane, mogą być przeprowadzane dopiero po uzyskaniu niezbędnych zezwoleń i decyzji wydawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290; dalej również: "p.b."). Decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym regulując warunki, na jakich wnioskodawca może korzystać z zasobów wodnych, nie reguluje zagadnień dotyczących według jakich zasad i warunków posiadający pozwolenie wodnoprawne uzyska prawo do użytkowania nieruchomości lub urządzeń wodnych od ich właściciela. Ten element podlega regulacjom cywilnoprawnym pomiędzy zainteresowanymi stronami. Dyrektor RZGW powołał się na art. 123 ust. 2 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2015 r. poz. 469 ze zm., - dalej również "p.w.") i stwierdził, że udzielone w dniu [...] maja 2015 r. pozwolenie wodnoprawne dla Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w [...] w żaden sposób nie ingeruje w prawa własności właścicieli działki nr ewid. [...].
III.1. G. R., reprezentowany przez adwokata, w skardze na wskazaną wyżej decyzję Dyrektora RZGW z [...] maja 2016 r. wniósł o stwierdzenie jej nieważności oraz poprzedzającej jej decyzji Starosty [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Starosty [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie art. 156 k.p.a. zw. z art. 6 k.p.a. poprzez ich niezasadne niezastosowanie wyrażające się w zaniechaniu stwierdzenia przez organ II Instancji nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2015 r. w sytuacji, w której decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na wydaniu w ramach decyzji zezwolenia na korzystanie z urządzeń (pkt. III decyzji), które zostały wybudowane bezprawnie tj. po utracie ważności poprzedniej decyzji administracyjnej, co może prowadzić do wniosku, że organ został wprowadzony przez wnioskodawcę w błąd, który miał obowiązek wykryć - albo, że organ celowo nie zauważył, że wydawaną decyzją "przykrywa", bo nie legalizuje, oczywiste bezprawie budowlane;
2. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się w braku przeprowadzenia przez organ II Instancji postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie okoliczności podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu, a mających istotne znaczenie dla sprawy tj.:
a. przeoczenie przez organ I i II instancji okoliczności, że wniosek nie obejmował swoim zakresem zgody na wybudowanie urządzeń, co per se oznacza, że urządzenia takie zostały wykonane w oparciu o poprzednią decyzję, mającą z niniejszą decyzją nierozerwalny związek, co w kontekście zarzutów skarżącego winno być przedmiotem badania organu;
b. zaniechanie ustalenia na jakiej podstawie prawnej wnioskodawca wzniósł urządzenia na korzystanie z których wnioskodawca uzyskał zezwolenie zaskarżoną decyzją;
c. zaniechanie ustalenia czy urządzenia z wykorzystaniem których wnioskodawca będzie wykonywał uprawnienia przyznane zaskarżoną decyzją były ukończone i oddane do użytkowania na dzień składania wniosku oraz czy ich wybudowanie było legalne, skoro decyzja legalizuje korzystanie z nich;
d. zaniechanie ustalenie relacji faktycznej i prawnej pomiędzy decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2011 roku numer [...], którą organ I instancji wygasił a decyzją zaskarżoną, która według organu I Instancji musiała być wydana ze względu na "zmianę warunków dotychczas obowiązującego pozwolenia i zmianę zakresu korzystania z wód" - które to twierdzenie nie zostało przez organ w żaden sposób wyjaśnione a w ocenie skarżącego jest istotą niniejszego postępowania;
3. naruszenie art. 6 k.p.a. w z w. z art. 7 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w braku przeprowadzenia z urzędu badania zawartości administracyjnej zarzutów podniesionych przez skarżącego i skwitowanie, niezgodnie z prawdą, że zarzuty te mają charakter cywilny, w sytuacji, gdy skarżący wskazał, że urządzenia wskazane w decyzji, jako te, za pomocą których wnioskodawca ma odprowadzać wodę - zostały wykonane bez pozwoleń prawnych, a obowiązkiem organu było zweryfikowanie tych twierdzeń;
4. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w braku załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli - co w konsekwencji spowodowało wydanie przez organy I i II instancji decyzji które w swych skutkach ograniczają sposób korzystania przez właściciela z jego nieruchomości, poprzez prowadzenie stawów, którą to okoliczność organ całkowicie pominął w toku postępowania, gdyż poniechał ustalenia, czy przy dopuszczalnej, określonej w decyzji ilości wprowadzonych wód do ziemi przez wnioskodawcę, właściciel będzie mógł nadal w sposób niezakłócony korzystać ze swojej własności - przy czym ustalenie to wymagało dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, czego organ zaniechał;
5. naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez jego rażące niezastosowanie wyrażające się w niedokonaniu przez organ II Instancji jakiejkolwiek oceny dowodów zgormadzonych w sprawie, co doprowadziło do wydania decyzji bez żadnej merytorycznej zawartości, odnoszącej się do zarzutów skarżącego, które to zarzuty wbrew błędnej interpretacji Urzędu - nie ograniczały się do zarzutów naruszenia cywilnych praw Właściciela, lecz prezentowały szeroki aspekt bezprawia, które usiłuje się w ramach niniejszego postępowania "legalizować";
6. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w braku zawarcia przez organ li Instancji uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, odnoszącego się choć w najmniejszym stopniu do przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu twierdzeń, które skarżący wyraził, jak umiał, a które organ przez pryzmat swojej wiedzy i doświadczenia życiowego winien skierować na właściwie, administracyjne tory, a nie zbywać twierdzeniem, że roszczenia skarżącego mają charakter cywilny - gdyż jego roszczenia mają obok zawartości cywilnej, bardzo dużą i doniosłą zawartość administracyjną, z której organ nie zrobił żadnego użytku;
7. naruszenie art. 10 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie przez organ I i II instancji, tj. braku zapewnienia skarżącemu, jako właścicielowi urządzeń czynnego udziału w postępowaniu w I instancji, czym uniemożliwiono skarżącemu realizację praw, jako strony postępowania;
8. naruszenie art. 12 k.p.a. w zw. z art. 35 § 3 k.p.s. poprzez ich niezastosowanie przez organ II instancji, polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji po upływie roku od wniesienia przez skarżącego odwołania, bez żadnej przyczyny uzasadniającej powstanie takiej przewlekłości, co przyczyniło się do utrwalenia stanu niezgodnego z prawem wprowadzonego decyzją Starosty.
III.2. Dyrektor RZGW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
IV. 2.1. Istotą zaskarżonej decyzji, w części orzekającej co do istoty sprawy, jest udzielenie Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji w [...] pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie oczyszczonych wód popłucznych pochodzących z terenu stacji uzdatniania wody w [...] do rowu zlokalizowanego na działce [...] i następnie do rzeki [...]. Potrzeba wydania tego pozwolenia wyniknęła z rozbudowy wspomnianej wyżej stacji uzdatniania wody w [...]. Odniesienie się do zarzutów skargi wymaga przywołania podstawowych przepisów, na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu, analiza zarzutów skargi prowadzi bowiem do wniosku, że zostały one oparte na błędnej wykładni istoty decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego. W skrócie, chodzi przede wszystkim o relacje tej decyzji do uprawnień właściciela nieruchomości, na której znajduje się dane urządzenie wodne, a także o relacje tej decyzji do przepisów prawa budowlanego.
IV.2.2. Podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji był m. in. art. 122 ust. 1 pkt 1 p.w. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód. Z kolei z art. 37 pkt 2 p.w. wynika, że szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Następnie należy przywołać art. 128 ust. 1 p.w., zgodnie z którym w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki. W szczególności chodzi tu o ilość, stan i skład ścieków wprowadzanych do wód, do ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych albo minimalny procent redukcji zanieczyszczeń w procesie oczyszczania ścieków, a w przypadku ścieków przemysłowych, jeżeli jest to uzasadnione, dopuszczalne ilości zanieczyszczeń, zwłaszcza ilości substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, wyrażone w jednostkach masy przypadających na jednostkę wykorzystywanego surowca, materiału, paliwa lub powstającego produktu (art. 128 ust. 1 pkt 4 p.w.). Kluczowym dokumentem, w oparciu o który wydaje się pozwolenie wodnoprawne, jest operat wodnoprawny (art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w. w zw. z art. 132 p.w.; por. np. J. Szachułowicz, Prawo wodne. Komentarz, Warszawa 2003, teza 1 do art. 132). W orzecznictwie i piśmiennictwie trafnie zdaniem Sądu zwraca się uwagę na specjalistyczny charakter tego opracowania oraz brak obowiązku po stronie organu powoływania biegłych, którzy weryfikowaliby złożony przez wnioskodawcę operat wodnoprawny (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2008 r., IV SA/Wa 103/08 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 grudnia 2013 r., II SA/Gl 1125/13; K. Szuma, Prawo wodne. Komentarz, pod red. B. Rakoczego, Warszawa 2013, teza 2 do art. 132). Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w aspekcie zarzutów skargi, najistotniejsze znaczenie ma art. 123 ust. 2 p.w. Zgodnie z tym przepisem, pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Informację tej treści zamieszcza się w pozwoleniu wodnoprawnym. Zgodnie zaś z art. 123 ust. 3 p.w., wnioskodawcy, który nie uzyskał praw do nieruchomości lub urządzeń koniecznych do realizacji pozwolenia wodnoprawnego, nie przysługuje roszczenie o zwrot nakładów poniesionych w związku z otrzymaniem pozwolenia. Z powołanych przepisów wynika zatem, że podmiot ubiegający się o pozwolenie wodnoprawne przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie nie ma obowiązku legitymowania się tytułem do tej nieruchomości (lub urządzenia wodnego). Pozwolenie wodnoprawne stanowi jedynie uprawnienie do szczególnego korzystania z wód, tak więc nie daje dalej idących uprawnień do nieruchomości i urządzeń, za pomocą których realizuje się uprawnienia wynikające z tego pozwolenia. Wydanie pozwolenia uprawnia jedynie do korzystania z wód w sposób i na warunkach określonych w pozwoleniu. Nie uprawnia natomiast do ingerencji w cudze prawo własności. Kwestia ta nie stanowi zatem przedmiotu oceny w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego. Pogląd taki można uznać za utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z 16 grudnia 2015 r., II SA/Gd 502/15; wyrok WSA w Szczecinie z 12 grudnia 2012 r., II SA/Sz 618/12; wyrok WSA w Gdańsku z 16 czerwca 2011 r., II SA/Gd 272/11; wyrok WSA w Poznaniu z 15 marca 2011 r., II SA/Po 790/10).
IV.2.3. Jeżeli chodzi o relację pozwolenia wodnoprawnego do wymagań określonych w prawie budowalnym dla prowadzenia określonych robót budowalnych, to pozwolenie wodnoprawne nie zastępuje tu ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2016 r., II OSK 1711/14 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2010 r., II OSK 1654/09). Przywołać tu należy w szczególności art. 2 ust. 2 p.b., zgodnie z którym przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów odrębnych. Z kolei w art. 66 ust. 2 p.w. przewidziano, przepisy art. 63-66 nie naruszają przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Reasumując, spełnienie wymogów określonych w prawie wodnym dla otrzymania pozwolenia wodnoprawnego nie powoduje, że przestają obowiązywać powszechnie obowiązujące przepisy prawa regulujące proces budowalny, w tym określone przez te przepisy wymagania, które należy spełnić, aby rozpocząć roboty budowlane.
IV.3.1. Przenoszą powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności zauważyć, że skarżący w trakcie postępowania administracyjnego nie zgłaszał zarzutów co treści operatu wodnoprawnego z 2015 r. autorstwa mgr. inż. P. S., nie przedstawił również jakichkolwiek dowodów mogących wiarygodność tego operatu podważyć (np. tzw. kontroperatu lub innej ekspertyzy przygotowanej przez osobę mającą odpowiednią wiedzę techniczną). Zarzutów takich, a tym bardziej dowodów w tej materii, skarżący nie zgłosił również w skardze (abstrahując już od ograniczeń dowodowych wynikających z art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a.; na konieczność podnoszenia tego typu zarzutów w postępowaniu administracyjnym, a nie dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyroku z 18 marca 2009 r., II OSK 383/08). Trudno za zarzut taki w każdym razie uznać ogólne stwierdzenia skargi, że organy nie poczyniły ustaleń, czy skarżący będzie mógł nadal korzystać w sposób niezakłócony ze swojej własności, co według skarżącego wymagało powołania biegłego. Przypomnieć w tym miejscu należy o szczególnym (specjalistycznym) charakterze operatu wodnoprawnego oraz braku obowiązku organu weryfikacji tego dokumentu z udziałem biegłych. Sąd z urzędu nie dostrzegł wad przedmiotowego operatu, które mógłby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że w odwołaniu skarżący skoncentrował się na zarzucie naruszenia prawa własności jego nieruchomości, którą to nieruchomość nabył po 2011 r. od Instytutu [...] w [...] i przez którą to nieruchomość przebiegał już wówczas rów opaskowy oraz zlokalizowany był wylot do rowu (w 2014 r. zakończono przebudowę, a nie budowę tego wylotu), za pomocą którego oczyszczone wody popłuczne były już wcześniej i są obecnie odprowadzane dalej do rzeki [...] (s. 7 operatu wodnoprawnego). Bezzasadne są przy tym formułowane w skardze zarzuty pozbawienia skarżącego prawa czynnego udziału w postepowaniu. Otóż analiza akt dowodzi, że skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postepowania (k. 137), a także o możliwości zapoznania się zebranym materiałem przed wydaniem decyzji przez Starostę (k. 146). Skarżący z tej możliwości nie skorzystał. Dyrektor RZGW zaniechał co prawda zawiadomienia skarżącego o zebraniu materiału niezbędnego do wydania decyzji, ale skarżący nawet nie uprawdopodobnił, że uchybienie to w realiach niniejszej sprawy mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Należy dodać, że Dyrektor RZGW nie prowadził dodatkowego postepowania dowodowego (art. 136 k.p.a.), a zatem skarżący nie mógł być pozbawiony możliwości zapoznania się z nowym materiałem dowodowym.
IV.3.2. W ocenie Sądu bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 156 w zw. z art. 6 k.p.a. Organ udzielając pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie wód popłucznych nie badał, czy roboty budowlane związane z przebudową były prowadzone w oparciu o wymagane pozwolenia, a w szczególności, czy inwestor legitymował się tytułem prawnym do nieruchomości oraz czy spełnione zostały wymagania określone przez przepisy prawa budowalnego. Organ oceniał jedynie, czy spełnione zostały warunki szczególnego korzystania z wód w postaci odprowadzania oczyszczonych wód popłucznych do ziemi pochodzących z rozbudowanej stacji uzdatniania wody w [...]. Pozwolenie wodnoprawne określiło szczegółowe warunki takiego korzystania, w tym maksymalną ilość wód popłucznych oraz dopuszczalne stężenie zanieczyszczeń, a także szczegółowe obowiązki związane z utrzymaniem w należytym stanie urządzeń i instalacji służących do odprowadzania tych wód. Równocześnie w punkcie VI decyzji Starosty z [...] maja 2015 r. regułę wynikającą z cytowanego wyżej art. 123 ust. 2 p.w. Reasumując, Starosta udzielając przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego w żaden sposób nie zalegalizował czy – według terminologii skargi: nie "przykrył" - ewentualnych nieprawidłowości, jakie według skarżącego miały mieć miejsce w trakcie procesu inwestycyjnego związanego z rozbudową stacji uzdatniania wody w [...]. Zaskarżoną decyzją nie naruszono również prawa własności skarżącego. Reasumując, wydanie przez Dyrektora RZGW zaskarżonej decyzji nie zamyka skarżącemu drogi do dochodzenia jego praw przed organami uprawnionymi do kontroli, czy nie doszło do samowoli budowalnej lub samowoli wodnoprawnej w związku z rozbudową SUW w [...], podobnie jak decyzja ta nie pozbawia skarżącego roszczeń, jakie mogą mu ewentualnie przysługiwać jako współwłaścicielowi działki nr [...]. Sąd orzeka w granicach sprawy (art. 134 § 1 p.,p.s.a.) i nie może formułować ocen prawnych w kwestiach przekraczających te granice. Ubocznie tylko należy wskazać, że w aktach sprawy znajduje się protokół odbioru robót dotyczących przebudowy i rozbudowy SUW w [...]. Z dokumentu tego, podpisanego przez 12 osób (w tym kilku inspektorów nadzoru) wynika, że przedmiotowe roboty zostały wykonane w okresie od [...] lutego 2014 r. do [...] października 2014 r. Sformułowane w skardze zarzuty naruszenia art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. k.p.a. są oparte na błędnym założeniu, że obowiązkiem organów wydających nowe pozwolenie wodnoprawne było badania legalności procesu inwestycyjnego związanego z przebudową i rozbudową SUW w [...]. Jeżeli chodzi o wygaszenie decyzji Starosty z [...] kwietnia 2011 r. w sprawie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie wód popłucznych do ziemi, to nastąpiło to decyzją Starosty z [...] maja 2015 r. (znak: [...]), która nie jest przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie. Stwierdzić należy tylko, że z uzasadnienia tej decyzji wynika, że wygaszenie tej decyzji było związane ze zmianą warunków szczególnego korzystania z wód zdeterminowaną rozbudową SUW w [...]. Wyżej już wskazano, że skarżący nie formułował jakichkolwiek zarzutów wobec operatu wodnoprawnego w trakcie postępowania administracyjnego. Z operatu tego wynika w szczególności, że spełnione są wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1800). Skarżący w żadne sposób nie podważa tych ustaleń, a jedynie zarzuca, że organ z urzędu nie powołał biegłego. Wyżej już wskazano, że organ nie miał takiego obowiązku z uwagi na specjalistyczny charakter operatu wodnoprawnego i brak zgłoszonych wobec tego operatu zastrzeżeń (a zwłaszcza brak zastrzeżeń popartych wiedzą specjalistyczną). Bezzasadne są również zarzuty dotyczące uzasadniania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie to jest istotnie lakoniczne, ale nie narusza art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności Dyrektor RZGW odniósł się do istoty odwołania wyjaśniając skarżącemu, że podnoszone przez niego kwestie (ocena legalności wykonania urządzeń wodnych oraz zarzut naruszenia prawa własności) nie są badane w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie oczyszczonych wód popłucznych do ziemi. Wyżej już wyjaśniono, że skarżącego nie pozbawiono czynnego udziału w postępowaniu (został on między innymi zawiadomiony o wszczęciu postępowaniu przez Starostę, a następnie Starosta zawiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy). Bezzasadne są również zarzuty naruszenia art. 126 ust. 7 p.w. w zw. z art. 127 ust. 8 p.w. w zw. z art. 49 k.p.a. poprzez nieustalenie liczby stron postępowania. Otóż w niniejszej sprawie liczba stron nie przekraczała 20 osób i nie stosowano art. 49 k.p.a. (stronami byli wnioskodawca oraz współwłaściciele działki nr [...]). Prawo wodne przewiduje natomiast obowiązek podania do publicznej wiadomości informację o wszczęciu każdego postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego właściwy (art. 127 ust. 6 p.w.) i ten obowiązek został zrealizowany. Raz jeszcze wypada dodac, że skarżącemu nie tylko doręczono przesyłką poleconą wydane w sprawie decyzje, ale i zawiadomiono go listem poleconym o wszczęciu postępowania i zebraniu przez Starostę materiałów niezbędnych do wydania decyzji. Rację ma natomiast skarżący, że art. 35 § 3 k.p.a wymaga załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym w terminie miesiąca. Ewentualne uchybienie temu terminowi przez organ odwoławczy nie ma jednak z reguły wpływu na wynik sprawy (może być natomiast podstawą do uruchomienia procedur związanych ze zwalczaniem bezczynności administracji). W każdym razie skarżący nawet nie podjął próby wykazania, że w realiach niniejszej sprawy długi okres rozpoznawania odwołania mógł mieć wpływ na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.).
IV.4. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło