IV SA/Wa 1729/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-22

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Grzegorz Czerwiński, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może być uznana za nieważną z powodu rzekomych naruszeń przepisów prawa budowlanego, rozporządzeń technicznych, czy też z powodu lokalizacji sieci ciepłowniczej na prywatnych działkach?
Ratio decidendi
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest źródłem prawa lokalnego o charakterze abstrakcyjnym i nie rozstrzyga indywidualnych interesów prawnych. Naruszenia przepisów prawa budowlanego czy lokalizacja infrastruktury technicznej na prywatnych działkach nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności planu miejscowego, lecz wymagają działań organów nadzoru budowlanego lub rozstrzygnięć sądów cywilnych. Sformułowanie "pas drogowy" w planie miejscowym może mieć autonomiczne znaczenie, odmienne od definicji ustawowej.
Stan faktyczny
Skarżąca J. G. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy W. z dnia (...) września 2002 r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzuciła, że uchwała jest nieważna z powodu sprzeczności z przepisami prawa budowlanego, rozporządzeń technicznych, naruszenia prawa własności poprzez lokalizację sieci ciepłowniczej na jej działce oraz nieprawidłowego zdefiniowania pasa drogowego. Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności uchwały w całości lub części.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), asesor WSA Joanna Skiba, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 roku sprawy ze skargi J. G. na uchwałę Rady W. z dnia (...) września 2002 r. nr (...) w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę - Uchwałą z dnia (...) września 2002 roku, Nr (...) Rada Gminy W. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ulicy (...) w pasie drogowym o szerokości około 200 metrów (po około 100 metrów od osi jezdni) na odcinku: (...) – (...). Pismem z dnia (...) czerwca 2007 roku J. C. na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wezwała Przewodniczącego Rady Miasta W. do usunięcia naruszeń prawa. Pismem z dnia (...) sierpnia 2007 roku J. C. złożyła skargę na uchwałę Rady Gminy W. z dnia (...) września 2002 roku, Nr (...) w części dotyczącej postanowień zawartych w § 1, § 5 pkt 1, 2 i 3, § 39 pkt 1 i pkt 3, § 69, § 93 pkt 1 odcinek 3 tej uchwały. Zdaniem skarżącej ustalenia kwartału objętego w postanowieniu § 69 dla obszaru (...), są sprzeczne z treścią § 5 pkt 3 oraz przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w związku z wybudowaniem wielorodzinnego budynku mieszkalnego w granicy działki wbrew ustaleniom zawartym w postanowieniu § 69 dla obszaru (...) miejscowego planu oraz wbrew woli i zgody właściciela działki graniczącej oraz nieuwzględnienia przeniesienia "sieci ciepłowniczej", która powinna być zlikwidowana i przeniesiona zgodnie z założeniami pierwotnego projektu sieci przebiegającej w granicach gruntu pasa drogowego ul. (...). Przeszkoda z lat 1975 i 1976 w postaci komisariatu policji, w związku z którą nastąpiło przesunięcie sieci ciepłowniczej do pasa drogowego bez stosownej decyzji lokalizacyjnej i pozwolenia na budowę przestała istnieć w 1993 roku. Nieuwzględnienie przeniesienia sieci ciepłowniczej jest zdaniem skarżącej sprzeczne z art. 222 kc, gdyż jej przebudowa powinna nastąpić niezwłocznie po usunięciu przeszkody. Aktualnie sieć ciepłownicza przebiega na terenach prywatnych działek i w oddaleniu od pasa drogowego, w którym nie jest przewidziana jej lokalizacja co powoduje drastyczne obniżenie wartości działek prywatnych właścicieli uniemożliwiając im ich racjonalne zagospodarowanie. Miejscowy plan pozostaje więc w rażącej sprzeczności z przepisami o ochronie własności. W ocenie skarżącej uchwała jest nieważna, gdyż podjęto ją z rażącym naruszeniem art. 18 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 1 Sygn. akt IV SA/Wa 1729/07 z 1998 roku Nr 15, poz. 139 z późn. zm.). W ocenie skarżącej jest również sprzeczna ż art. 10 ust. 1 pkt 5 i 6, art. 11, art. 12 i art. 15 ust. 2 pkt 1 i 6 obecnie obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zawiera bowiem unormowania umożliwiające odstępstwa od obowiązujących przepisów prawa budowlanego oraz przepisów rozporządzeń w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Uchwała zawiera też przepisy umożliwiające zmianę planu bez zastosowania przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 11 i art. 17. Skarżąca podniosła również, że wybudowany obiekt budowlany, o którym mowa wyżej zrealizowany wbrew przepisom oraz niektórym postanowieniom miejscowego planu narusza art. 11 i art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Tym samym okoliczność ta powoduje zdaniem skarżącej nieważność przedmiotowej uchwały o planie miejscowym w części lub całości. W ocenie skarżącej winna być również stwierdzona nieważność preambuły -wstępu do miejscowego planu zagospodarowania, który powiela treść definicji pasa drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z tym przepisem w pasie drogowym mogą być zlokalizowane wyłącznie droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu oraz urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Niedopuszczalne jest, by miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego był "pasem drogowym", w którym zlokalizowane są budynki mieszkalne i inne budowle nie związane z pasem drogowym. Treść § 1 jest sprzeczna więc zdaniem skarżącej z treścią § 93 pkt 1 odcinek 3, gdyż § 1 szerokość pasa drogowego wynosi 200 m, zaś w § 93 pkt 1 odcinek 3 szerokość ta wynosi 52 m. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do uwzględnienie skargi. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest źródłem prawa, o zasięgu lokalnym. Zawarte w nim przepisy nie nakładają obowiązków, jak również nie przyznają praw określonym indywidualnie podmiotom. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zawiera abstrakcyjne normy, które dopiero wymagają konkretyzacji. Sygn. akt IV SA/Wa 1729/07 Skarżąca formułując zarzuty w stosunku do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie traktuje go jako źródła prawa, tylko jako akt prawny, który miałby rozstrzygać jej indywidualne interesy prawne. Nie jest rolą planu zagospodarowania przestrzennego rozstrzyganie, tego czy określony budynek został posadowiony na gruncie zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami. Jeśli budynek został posadowiony niezgodnie z przepisami, to albo decyzja o pozwoleniu na jego budowę wydana została z naruszeniem prawa, albo inwestor realizując inwestycję naruszył prawo. W sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę jest niezgodna z prawem, to może to stanowić podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Z kolei, gdy inwestor realizuje inwestycję budowlaną z naruszeniem przepisów prawa, to jest to podstawa do wszczęcia postępowania przez organy nadzoru budowlanego. Nieporozumieniem jest natomiast domaganie się uchylenia z tego powodu miejscowego planu zagospodarowania. Nieporozumieniem jest również domaganie się, by do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzone zostały przepisy, które spowodują, iż budynek wybudowany wzdłuż ostrej granicy z działką skarżącej zostanie zlikwidowany. Nie są to bowiem zagadnienia, które mogą być przedmiotem regulacji w tego rodzaju aktach prawnych. Nie można też przyjąć, iż z tego powodu, że jakiś podmiot narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania lub przepisy innych ustaw należy uchylić miejscowy plan lub ustawę. Reakcją na tego typu sytuacje nie jest uchylanie aktów prawnych, tylko podjęcie działań mających na celu usunięcie zaistniałych naruszeń prawa. Powyższe rozważania odnieść należy również do zarzutu skarżącej związanego z usytuowaniem na jej działce sieci ciepłowniczej. Nie jest możliwe zawarcie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przepisów, które zobowiązywałyby podmiot, który jest właścicielem sieci do jej demontażu z działki skarżącej. Nie jest to przedmiotem uregulowań zawartych w miejscowym planie zagospodarowania. Jeśli właściciel sieci nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, na której zainstalował sieć, to właścicielowi nieruchomości przysługuje roszczenie cywilne o przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Do rozpoznawania tego typu roszczeń właściwe są sądy cywilne. Nie jest to natomiast zadanie gminy, które realizowane byłoby poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sygn. akt IV SA/Wa 1729/07 Za bezzasadne uznać należy twierdzenie skarżącej, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zawiera unormowania umożliwiające odstępstwa od obowiązujących przepisów prawa budowlanego oraz przepisów rozporządzeń w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z treści planu nie wynika, by zawierał on tego typu uregulowania. Kwestie związane z możliwością uzyskania odstępstwa do przepisów określających warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie uregulowane zostały w art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz.414 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych. Przepisy miejscowego planu zagospodarowania nie zezwalają na dokonywanie tego rodzaju odstępstw jak również nie zabraniają ich dokonywania, gdyż nie jest to przedmiotem regulacji tego rodzaju aktów prawnych. Twierdzenie, iż wybudowanie obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego winno skutkować uchyleniem tego planu jest w ocenie Sądu bezzasadne. Ponownie stwierdzić należy, iż plan zagospodarowania przestrzennego jest prawem miejscowym. Skutkiem naruszenia prawa nie jest jego uchylenie, tylko wdrożenie procedur mających na celu usunięcie tego naruszenia lub zastosowanie określonych sankcji. Brak jest również podstaw do stwierdzenia nieważności preambuły - wstępu do miejscowego planu zagospodarowania. Zdaniem Sądu analiza treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozwala stwierdzić, iż użyte w nim sformułowanie "pas drogowy" nie jest tożsame z pojęciem "pas drogowy" występującym w ustawie z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 roku, Nr 19, poz. 115 - tekst jednolity ze zm.). Z treści planu wynika, że pojęcie to ma w planie znaczenie autonomiczne. Zostało ono użyte jedynie dla określenia obszaru dla którego plan został uchwalony i nie oznacza, iż obszar ten w całości traktowany jest jedynie jako pas drogowy w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło