IV SA/Wa 173/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżone postanowienie Postanowieniem dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu zażalenia Pani J. K. na postanowienie Wójta Gminy N. z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...], odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 2009 r. znak: [...], ustalającą warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr [...] z obrębu [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. znak: [...], Wójt Gminy N. ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr [...] z obrębu [...]. W dniu 17 marca 2011 r. do Wójta Gminy N. wpłynął wniosek Pani J. K. o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 2009 r. Wójt Gminy N. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] odmówił wznowienia postępowania wskazując, iż strona uchybiła terminowi do wniesienia wniosku. Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z zachowaniem ustawowego terminu wniosła Pani J. K. podnosząc, iż dochowała terminu do wniesienia wniosku, bowiem wielokrotnie kierowała do organu pisma dotyczące wadliwego przeprowadzenia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., które były ignorowane przez organ, zaś wniosek z dnia 17 marca 2011 r. był jedynie wyrazem formalnych wcześniejszych wystąpień, zaś organ w razie wątpliwości, co do woli strony wyrażanej w uprzedniej korespondencji winien był wezwać ją do ich sprecyzowania. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując, iż twierdzenia organu, jakoby wnioskodawczyni uchybiła terminowi do wniesienia wniosku, bowiem z pisma z dnia 28 stycznia 2011 r. bezspornie wynika, iż najpóźniej w tej dacie miała ona wiedzę o decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., nie znajdują uzasadnienia. W piśmie z dnia 28 stycznia 2011 r. Pani J. K. jednoznacznie wskazała, iż jako właścicielka działki nr [...] nie była poinformowana o wszczęciu postępowania, jak również nie została jej doręczona decyzja z dnia [...] grudnia 2009 r. znak: [...], ustalająca warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr [...] z obrębu [...]. Pani J. K. podniosła również, iż jako strona nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem ww. decyzji, czym naruszone zostały przepisy art. 10 i 28 Kpa. Mając zatem na uwadze treść powyższego pisma, Wójt Gminy N., stosownie do art. 9 k.p.a, winien był zwrócić się do Pani J. K. z zapytaniem, czy ww. pismo należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania. Mając także na uwadze zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji, ponownie prowadząc postępowanie Wójt Gminy N. winien jednoznacznie ustalić w jakiej dacie Pani J. K. dowiedziała się o decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. znak: [...], a także, czy wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, mając na względzie zarzuty zawarte we wszystkich uprzednio kierowanych do organu wystąpieniach. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wójt Gminy N. postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 2009 r., z uwagi na wniesienie wniosku z uchybieniem terminu. Na powyższe postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z zachowaniem ustawowego terminu, wniosła Pani J. K., wskazując, iż nie kwestionuje faktu skierowania w lipcu 2010 r. pisma do Wójta Gminy N. dotyczącego wyjaśnienia podstaw wydania decyzji o warunkach zabudowy dla Pani S., niemniej jednak strona podnosi, iż w kilkunastu pismach kierowanych do organu wskazywane były podstawy wznowienia postępowania. Rozpatrując powyższą sprawę Kolegium wskazało, że bieg miesięcznego terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a, rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja. Strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach. Zachowanie tego terminu musi być udowodnione przez stronę. Z nadesłanych przez Wójta Gminy N., przy piśmie z dnia 19 kwietnia 2012 r., akt sprawy wynika, iż w dniu 27 lipca 2010 r. do Urzędu Gminy N. wpłynęło pismo Pani J. K. z dnia 23 lipca 2010 r., w którym strona domaga się udzielenia odpowiedzi na jakiej podstawie wydane zostało pozwolenie na budowę dla inwestycji realizowanej przez Panią M. S. na terenie działki nr [...], o którym dowiedziała się od geodety w dniu 23 lipca 2010 r. Ponadto w powołanym piśmie Pani J. K. zwróciła się do Wójta Gminy N. o wyjaśnienie z jakiego powodu jej wniosek został rozpatrzony z uchybieniem terminu, zaś wniosek Pani M. S. rozpatrzony został w terminie. W odpowiedzi na powyższe Wójt Gminy N. w piśmie z dnia 6 września 2010 r. znak: [...] wyjaśnił, iż bez wskazania jakiego wniosku dotyczy pismo Pani J. K. z dnia 23 lipca 2010 r. nie jest możliwe udzielenie odpowiedzi. W związku z powyższym w piśmie z dnia 7 września 2009 r. Pani J. K. podniosła, iż żąda wyjaśnień dlaczego na decyzję o warunkach zabudowy musiała czekać ponad trzy miesiące, podczas gdy Pani M. S. decyzję o warunkach zabudowy otrzymała w terminie ustawowym. Mając na uwadze powyższe, organ uznał, iż o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr [...] z obrębu [...], wnioskodawczym' wiedziała najpóźniej w dniu 23 lipca 2010 r., skoro w tej dacie wystąpiła do Wójta Gminy N. o wyjaśnienie z jakiego powodu wniosek o wydanie warunków zabudowy został rozpatrzony z uchybieniem terminu, zaś Pani S. otrzymała decyzję w terminie ustawowym. Organ nie podzielił zarzutów w kwestii zawarcia wniosku o wznowienie postępowania w piśmie z dnia 23 lipca 2010 r. W ocenie organu w powołanym piśmie Pani J. K. w żaden sposób nie wskazała, iż nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 2009 r., jak również z pisma tego nie wynika żądanie wznowienia postępowania. Podobne uwagi należy odnieść do pisma z dnia 30 lipca 2010 r., które wpłynęło do Urzędu Gminy N. w dniu 10 sierpnia 2010 r. Z akt sprawy wynika, iż w piśmie z dnia 29 września 2010 r. Pani J. K. zwróciła się do Wójta Gminy N. o uzasadnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji przewidzianej do realizacji na terenie działki nr [...], a także o wyjaśnienie dlaczego decyzja nie została jej doręczona. W ocenie składu orzekającego powyższe pismo jest pierwszym wystąpieniem Pani J. K., kwestionującym pominięcie jej jako strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 2009 r.. Skład orzekający nie podziela zarzutu odwołania, iż w szczególności z pisma z dnia 30 lipca 2010 r. skierowanego do Wójta Gminy N.: "da się wywieść wniosek o podważeniu prawidłowości prowadzenia postępowania administracyjnego dotyczącego wydania warunków zabudowy dla potrzeb budynku dla Pani M. S., które to uchybienia stanowią podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 kodeksu postępowania administracyjnego. Pismo to bowiem stanowi w swej treści wniosek o wznowienie postępowania mimo, że nie jest tak wprost zatytułowane.". Dodatkowo wskazano, że we wszystkich pismach kierowanych do Wójta Gminy N. Pani J. K. wskazywała na nieprawidłowości związane z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, a także o zalewaniu terenów sąsiednich, zasypaniu stawu i innych okolicznościach związanych z pozwoleniem na realizację inwestycji objętej decyzją o warunkach zabudowy, jednakże dopiero w piśmie z dnia 29 września 2010 r. zwróciła się o wyjaśnienie dlaczego decyzja nie została jej doręczona. W związku z powyższym mając na uwadze, iż z pisma z dnia 23 lipca 2010 r. wynika, iż najpóźniej w tej dacie Pani J. K. wiedziała o decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 2009 r. znak: [...], ustalającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr [...] z obrębu [...], organ odwoławczy uznał, iż wniosek o wznowienie postępowania wniesiony został z uchybieniem ustawowego terminu. Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K., zarzucając mu naruszenie art. 7, 8,9, 35, 36, 77, 80, 107 § 3 , 145 § 1 pkt. 1 i 2 i 156 § 1 pkt. 2 kpa poprzez prowadzenie przez organ I instancji postępowania w zakresie kwestionowanej przez skarżącą decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. ustalającej warunki zabudowy z pominięciem słusznego interesu strony a w konsekwencji wydanie decyzji na podstawie sfałszowanych map. dla inwestycji która zagraża życiu i zdrowiu ludzi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Rozpoznają niniejszą sprawę Sąd uznał, iż skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów niż podniesione w jej zarzutach. W rozpatrywanej sprawie, przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, dotknięte było jedną z wad, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ograniczają w czasie uprawnienie do złożenia podania o wznowienie postępowania. W świetle art. 148 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda ona wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. W związku z powyższym, organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu badać zachowanie wskazanego jednomiesięcznego terminu. Wznowienie postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowi bowiem rażące naruszenie prawa, które godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Tym samym, stwierdzenie przez organ administracji publicznej w fazie wstępnej postępowania uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania powinno skutkować wydaniem postanowienia o odmowie jego wznowienia zgodnie z art. 149§3 k.p.a. W ocenie Sądu rozpoznając niniejszą sprawę organy, wbrew stanowisku prezentowanemu w zaskarżonym postanowieniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie przyjęły, iż z pisma skarżącej datowanego na dzień 23 lipca 2010 r. można wywieść, że w dacie tej skarżąca wiedziała o kwestionowanej przez nią decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 2009 r. znak: [...], ustalającą warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr [...] z obrębu [...] i od tej daty liczył termin w którym mogła ona wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 §1 pkt. 4 k.p.a Zauważyć należy, iż stosownie do art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W orzecznictwie za utrwalony należy uznać pogląd, zgodnie z którym dowiedzenie się o decyzji oznacza nie tylko powzięcie wiadomości o jej istnieniu, ale również o zawartym w niej rozstrzygnięciu (zob. np. wyroki NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. II OSK 2336/2010, LexPolonica nr 3891675, z dnia 15 maja 2008 r. sygn. II OSK 547/2007, LexPolonica nr 2055662, czy też z dnia 10 marca 2006 r. sygn. II OSK 622/2005, ONSAiWSA 2006/5 poz. 133). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten podziela. Dowiedzenie się o decyzji i jej rozstrzygnięciu oznacza pozyskanie wiadomości o tym, kiedy decyzja został wydana i jakiej sprawy dotyczyła, czy była to decyzja pozytywna bądź negatywna, czy też w inny sposób kończąca postępowanie. Wreszcie rozstrzygnięcie, jego treść, pozwala na subiektywną ocenę zasadności wniesienia podania o wznowienie postępowania decyzją tą zakończonego. Przenosząc powyższe uwagi na występujący stan faktyczny stwierdzić należy, że wadliwie organy ustaliły datę rozpoczynającą bieg terminu do wznowienia postępowania. Datą tą w żadnym wypadku nie będzie dzień 23 lipca 2010r.. W ocenie bowiem Sądu nie ulega wątpliwości, że skarżąca, której nieruchomość bezpośrednio sąsiaduje z działką [...] po rozpoczęciu procesu inwestycyjnego na tej działce mogła domniemywać, iż wydana została kwestionowana przez nią decyzja. Mając zaś na uwadze zakres robót w swoich licznych wystąpieniach wskazywała na negatywne skutki jakie inwestycja ta będzie wywierać na jej nieruchomość. Nie posiadała jednak wówczas wiedzy na temat konkretnej decyzji tj. decyzji z dnia [...] grudnia 2009r. bowiem decyzja ta nie została jej doręczona. Informację o tym kiedy wydano decyzję skarżąca uzyskała po raz pierwszy jak wynika ze zgromadzonych w sprawie akt w piśmie Starosty S. z dnia 2 marca 2011r., na które to pismo powołuje się w swoim wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie Sądu dopiero powzięcie tej informacji wraz z wiedzą jaką posiadała z obserwacji przebiegu inwestycji na sąsiedniej działce pozwoliły jej wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie narusza art. 149 § 3 k.p.a. Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).