IV SA/Wa 1731/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu zażalenia M. M. na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie ul. [...] w K. na odcinku od ronda [...] do [...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację powyżej opisanego przedsięwzięcia. W dniu 26 listopada 2009 r. do organu pierwszej instancji wpłynęły wnioski od M. M. dotyczące wznowienia postępowania w sprawie w/w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia oraz wstrzymania wykonania powyższej decyzji. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2009 r., natomiast postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. odmówił wstrzymania wykonania w/w decyzji. Organ wskazał, powołując się na treść art. 152 § 1 kpa, że organ administracji właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła wiarygodnych dowodów wskazujących, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do stanu prawnego i faktycznego, który jest nieodwracalny. Powołując się na ukształtowaną linię orzeczniczą sądów organ wskazał, że wstrzymanie wykonania decyzji powinno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych i nie może stanowić naruszenia ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych. Organ podkreślił, że w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 152 kpa nie bada się merytorycznej zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot wznowionego postępowania oraz konieczności jej ewentualnego wyeliminowania z obiegu prawnego. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. M., działając przez pełnomocnika. Zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, art. 10 kpa poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz niezapewnienie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań, art. 77 kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, art. 152 kpa poprzez nieuzasadnione niezastosowanie dyspozycji tego przepisu podczas gdy istniały przesłanki do obligatoryjnego zastosowania tego przepisu w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wymienionej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w takim właśnie zakresie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa i to zarówno materialnego, jak i procesowego. Dopuszczalność wstrzymania wykonania decyzji przez organ administracji uregulowana jest w art. 152 § 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Jak wynika zatem z powołanego przepisu, wykonanie decyzji nie zostaje wstrzymane z mocy prawa, lecz na organ został nałożony obowiązek rozważenia (z urzędu lub na wniosek strony) wstrzymania wykonania decyzji, jeżeli wykonanie decyzji może prowadzić do stanu prawnego lub faktycznego, który jest nieodwracalny. Podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, a zatem gdy na podstawie akt sprawy organ wstępnie jest przekonany o uchyleniu decyzji. Jednak, co słusznie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 września 1998 r. (sygn. akt IV SA 2311/96), wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 kpa powinno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych. Zbyt szybkie i niepoparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej, korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z zasadą ogólną trwałości decyzji ostatecznych, wyrażoną w art. 16 § 1 kpa, decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję, co może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kpa. Są to sytuacje nadzwyczajne enumeratywnie wymienione w przepisach prawnych. Zasada ogólna trwałości decyzji ostatecznych jest jedną z fundamentalnych zasad całego systemu ogólnego postępowania administracyjnego, zapewniającą pewność i stabilność obrotu prawnego. Dlatego korzystanie z prawem przewidzianych możliwości wstrzymania wykonania decyzji ostatecznych, powinno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych i prawnie uzasadnionych. W rozpatrywanej sprawie w ocenie Sądu pismo skarżącej z dnia 25 listopada 2009 r., w którym wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, nie stanowiło dostatecznej podstawy do natychmiastowego podjęcia przez organ działań wstrzymujących wykonanie decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie ul. [...] w K. na odcinku od ronda [...] do [...]. Pismo zawiera lakoniczne stwierdzenie, że w przypadku wznowienia postępowania skarżąca wykaże uchybienia związane z planowanym przedsięwzięciem. Nie można zatem, mając również na uwadze ogólną zasadę trwałości decyzji ostatecznych, wstrzymać wykonania decyzji ostatecznej, nie wskazując uzasadnionych podstaw. Podsumowując Sąd – w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę - stanął na stanowisku, iż w postępowaniu administracyjnym podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa. Wyczerpująco zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy stosownie do treści art. 77 § 1 kpa. W konsekwencji – zgodnie z zasadą przekonania unormowaną w art. 11 kpa dokonano uzasadnienia faktycznego i prawnego zajętego stanowiska zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej. Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.