IV SA/Wa 1734/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-28
Skład orzekający: Izabella Janson, Marek Wroczyński, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, ustalając kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, może badać zasadność pierwotnego przyznania tych płatności, jeśli pierwotna decyzja została ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Organ ustalający kwotę nienależnie pobranych środków na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie bada zasadności pierwotnego przyznania tych środków, lecz jedynie to, czy pierwotna decyzja przyznająca środki została ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Jeśli pierwotna decyzja została uchylona decyzją ostateczną, środki wypłacone na jej podstawie są nienależnie pobrane i podlegają zwrotowi.Stan faktyczny
Skarżąca S. Z. wniosła o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004. Decyzją z listopada 2004 r. przyznano jej płatności. Następnie, w październiku 2005 r., wznowiono postępowanie, a decyzją z grudnia 2005 r. uchylono pierwotną decyzję i odmówiono przyznania płatności. Decyzja z grudnia 2005 r. stała się ostateczna, gdyż skarżąca nie wniosła od niej odwołania. Dyrektor Oddziału ARiMR decyzją z marca 2006 r. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność przyznania płatności innemu podmiotowi.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabella Janson, Sędziowie sędzia WSA Marek Wroczyński, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2006 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych - oddala skargę -
Zaskarżoną decyzją z dnia [..] czerwca 2006 r., znak [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L., zwanego dalej "Dyrektorem Oddziału" z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, wydaną z upoważnienia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Referując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, organ wskazał, co następuje.
W dniu 31 maja S. Z. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji w B. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004.
Po przeprowadzeniu kontroli Kierownik Biura Powiatowego Agencji, zwany dalej ..Kierownikiem Biura", wydał w dniu [...] listopada 2004 r. decyzję Nr [...] o przyznaniu o przyznaniu wnioskodawczyni płatności bezpośrednich do gruntów rolnych r a rok 2004 r. w łącznej wysokości 4442,91 zł, w tym z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej 1974,77 zł i Uzupełniającej Płatności Obszarowej w wysokości 2468,14 zł.
W dniu 14 czerwca 2005 r. Kierownik Biura zawiadomił wnioskodawczynię. iż zgodnie z art.28 k.p.a. jest ona stroną w toczącym się postępowaniu administracyjnym o przyznanie E. Z. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 i., wskazując jednocześnie, że postępowanie dotyczy stwierdzenia, kto jest posiadaczem działek ewidencyjnych leżących w województwie [...], powiat b., Gmina B., obręb G., działki nr [...], [...], [...].
W związku z zakończeniem postępowania dotyczącego przyznania płatności bezpośrednich E. Z. Kierownik Biura postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania S. Z. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004 r., zakończone decyzją z dnia [...] listopada 2004 r.
Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Kierownik Biura uchylił wydaną przez siebie decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. o przyznaniu S. Z. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004 oraz odmówił S. Z. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004.
W dniu [...] marca 2006 r. Dyrektor Oddziału, działając z upoważnienia Prezesa Agencji, decyzją Nr [...] ustalił S. Z. kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, uzyskanych na mocy decyzji z dnia [...] listopada 2004 r. w wysokości 4442,91 zł powiększoną o odsetki w wysokości określonej, jak dla zaległości podatkowych naliczone od dnia doręczenia niniejszej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
S. Z. złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2006 r. do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Rozpatrzywszy wniesione odwołanie, organ odwoławczy stwierdził, co następuje.
Decyzja z dnia [...] marca 2006 r. jest prawidłowa, wydana została bowiem na podstawie art.ll ust.4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz.264 z późn.zm.).
Zgodnie z art.ll ust.4 ustawy Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnych, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków:
1) pochodzących z funduszy Unii Europej skiej;
2) krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie;
3) krajowych, przeznaczonych na udzielanie dopłat.
W postępowaniu toczącym się w tym trybie nie można było brać pod uwagę kwestii, o których wspomina odwołanie S. Z., tj. nie można było dokonywać oceny zasadności przyznania płatności bezpośrednich odwołującej się.
Zagadnienie to zostało ostatecznie rozstrzygnięte decyzją Kierownika Biura z dnia [...] grudnia 2005 r., uchylającą własną decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. (przyznającą dopłaty S. Z.) i odmawiającą odwołującej się przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Od decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. S. Z. nie wniosła odwołania pomimo tego, iż o takiej możliwości została pouczona.
Z racji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej odwołującej się płatności bezpośrednie na rok 2004 r. uznać należy, iż producent rolny utracił uprawnienie do uzyskania tych płatności na rok 2004 r., w związku z czym środki pieniężne przekazane na rachunek bankowy S. Z. zostały pobrane nienależnie. W konsekwencji S. Z. zobowiązana jest do zwrotu całej kwoty nienależnie pobranych płatności.
S. Z. złożyła do sądu administracyjnego skargę na powyższe rozstrzygnięcie.
W skardze skarżąca zakwestionowała przyznanie E. Z. płatności bezpośrednich do gruntu, który stanowi jej własność. Skarga podkreśla, iż płatności te winny przypaść skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd rozpoznał skargę z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz. U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 p.p.s.a.).
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżoną decyzję wydano w zgodzie z przepisami prawa materialnego i procesowego, obowiązującymi w dacie jej wydania.
Materialnoprawną podstawę wydania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2006 r. stanowił art. 11 ust.4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Zgodnie z tym przepisem Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnych, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy: Unii Europejskiej, krajowych - przeznaczonych na współfinansowanie; lub krajowych -przeznaczonych na udzielanie dopłat.
Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 11 ust.4 ustawy jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w przepisie funduszy.
Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków zajdzie niewątpliwie wtedy, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego.
Zaznaczyć jednakże należy, iż w takim przypadku zadaniem Prezesa Agencji nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (tj., czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną).
Powyższy warunek został spełniony w niniejszej sprawie.
Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. Kierownik Biura przyznał skarżącej płatność na rok 2004 w łącznej wysokości 4442,91 złotych. Decyzja ta została jednakże uchylona decyzją tego samego organu z dnia [...] grudnia 2005 r. (decyzją tą jednocześnie odmówiono skarżącej przyznania płatności). Decyzja z dnia [...] grudnia 2005 r. jest decyzją ostateczną, albowiem skarżąca nie wniosła od niej odwołania.
Swoją skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2006 r. skarżąca oparła wyłącznie na twierdzeniu, iż płatności, które przyznano jej decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., przyznano jej prawidłowo, czego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wziął pod uwagę. Jak już jednakże wskazano wyżej kwestia zasadności przyznania dopłat nie mogła być przedmiotem postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art.ll ust.4 ustawy z 1993 r., mogła być rozpatrywana wyłącznie w postępowaniu zakończonym decyzją Kierownika Biura z dnia [...] grudnia 2005 r. Wyłącznie w drodze odwołania od tej decyzji i ewentualnie skargi na rozstrzygnięcie odwoławcze można było kwestionować niekorzystne dla skarżącej ustalenia poczynione przez Kierownika Biura. Z drogi tej skarżąca jednak nie skorzystała.
W tej sytuacji skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło