IV SA/Wa 1734/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej H. K. kwotę 316 zł (trzysta szesnaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W Warszawie decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia (...) października 2006 r. ustalającą jednorazową opłatę dla H.K. w wysokości (...) zł. z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w K., stanowiącej działki z obrębu (...) : o nr ewid. : (...) i powierzchni (...) ha i o nr ewid. (...) i powierzchni (...) ha, w związku ze sprzedażą tej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji podano, że uchwałą nr (...) z dnia (....) stycznia 2004 r. Rady Miejskiej w K. został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w północnej części Miasta K. Zgodnie z § 5 tej uchwały ustalono jednorazową opłatę od wzrostu wartości nieruchomości w wysokości 30 %. Podstawą materialnoprawną ustalenia i pobrania jednorazowej opłaty stanowi art. 36 ust. 4 i 5 oraz art. 37 ust.1,2,4,6,11 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie do treści ust. 4 burmistrz pobiera jednorazową opłatę jeżeli wartość nieruchomości wzrosła w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel nieruchomości sprzedał tę nieruchomość, określoną w stosunku do wzrostu wartości nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Kolegium stwierdziło, iż organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe na okoliczność ustalenia opłaty i wykazał, iż w wyniku uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego nastąpił wzrost wartości nieruchomości. Organ odwoławczy podał, iż dokonana ocena operatu szacunkowego w zakresie zgodności z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego nie dała podstaw do zakwestionowania operatu a tym samym do uchylenia zaskarżonej decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia (..)października 2006 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podniosło, że w sprawie dokonano wyceny nieruchomości zgodnie z przepisami prawa, a strona została poinformowana o możliwości zakwestionowania dowodu – operatu biegłego jednak z możliwości tej nie skorzystała. Organ wskazał również, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewidują możliwości odstąpienia od ustalonej opłaty jak również w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania. Odnosząc się natomiast do kwestii naruszenia decyzją organu pierwszej instancji przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych Kolegium zwróciło uwagę, że H.K. nie powołała konkretnego przepisu prawa materialnego, który został naruszony. Organ nie dopatrzył się żadnych naruszeń, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, jak również nie znalazł przepisów, które mogłyby stanowić podstawę do umorzenia postępowania w przedmiocie ustalenia renty planistycznej. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosła H. K., podnosząc, iż decyzja Burmistrza Miasta K. nr (...) została wydana na podstawie uchwały Rady Miejskiej w oparciu o ustawę o finansach publicznych, która z dniem 31 grudnia 2005 r. utraciła byt prawny, a to oznacza, że przestał obowiązywać art. 34 a tej ustawy. Zatem decyzja Burmistrza winna być, zdaniem skarżącej, uchylona "w związku z jej wadą prawną, naruszeniem ustawy o finansach publicznych". Według skarżącej również decyzja Kolegium narusza przepisy ustawy o finansach publicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło jej oddalenie podnosząc, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sadów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl natomiast przepisu art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd z urzędu bierze pod uwagę okoliczności, które nie zostały podniesione w skardze. Podkreślić należy, iż pojęcie legalności decyzji administracyjnej odnosi się zarówno do zgodności tejże decyzji z prawem materialnym jak i z przepisami postępowania administracyjnego. Wskazać należy, iż wydanie decyzji przez organ odwoławczy winno być poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym, do czego organ zobowiązany jest zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, określoną w art. 15 Kpa. Dla uznania, że zasada dwuinstancyjności została zrealizowana nie wystarcza stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest by rozstrzygnięcia te poprzedzone zostały przeprowadzeniem - przez każdy z organów, który wydał decyzje - postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których jest prowadzone. Prowadząc zaś postępowanie administracyjne organ w każdym przypadku, powinien dokładnie ustalić stan faktyczny istotny w sprawie, stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa. Na organie ciąży także obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia. Uzasadnienie stanowi integralny element prawidłowej decyzji i stosownie do § 1 art. 107 kpa powinno składać się z dwóch części uzasadnienia prawnego i faktycznego. Rozwinięcie tych pojęć ustawodawca zawarł w art. 107 § 3 Kpa, godnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Jako uchybienie należy traktować nie odniesienie się przez organ do faktów istotnych dla danej sprawy. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. powyższym warunkom nie odpowiada. Przede wszystkim podkreślić należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w przypadku ustalania opłaty planistycznej konieczne jest ustalenie, że istnieje bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy zmianą wartości nieruchomości a przyjętymi ustaleniami uchwalonego lub zmienionego planu. Chodzi tutaj o obiektywny wzrost wartości nieruchomości związany z przekwalifikowaniem nieruchomości przez uchwalenie lub zmianę planu. W sytuacji nie zaistnienia zmiany przeznaczenia nieruchomości ustalenie opłaty planistycznej jest nieuprawnione. Zatem podstawowym obowiązkiem organu przed określeniem wysokości jednorazowej opłaty jest ustalenie przeznaczenia nieruchomości przed i po uchwaleniu lub zmianie planu. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji zupełnie pominął kwestię przeznaczenia nieruchomości objętych opłatą planistyczną przed oraz po uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego północnej części Miasta K. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej z dnia (...) stycznia 2004 r. a to, w ocenie Sądu może świadczyć, iż nie ustalił stanu faktycznego sprawy w takim zakresie, w jakim był zobligowany na podstawie art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa. Podstawowym dowodem w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem lub zmianą planu jest operat szacunkowy i jak każdy dowód podlega ocenie organu administracyjnego, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Należy jednocześnie wskazać, iż przy ocenie dowodu z opinii biegłego organ administracji państwowej nie może ograniczyć się do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły tę konkluzję oparł i skontrolować prawidłowość tego rozumowania. W przedmiotowej sprawie obowiązkiem organu odwoławczego było dokonanie, na podstawie art. 80 Kpa, oceny dowodu, jakim jest operat szacunkowy. W ocenie Sądu nie można uznać , iż zdawkowe stwierdzenie Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego, stanowiło wypełnienie tego obowiązku. Zgodnie z § 50 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia rzeczoznawca dla ustalenia renty planistycznej określa wartość rynkową nieruchomości. Określając wartość rynkową nieruchomości, określa się wartość nieruchomości, uwzględniając jej przeznaczenie przed uchwaleniem planu miejscowego lub przed jego zmianą oraz jej przeznaczenie po uchwaleniu planu miejscowego lub po jego zmianie. Nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Do wyceny przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wejścia w życie planu miejscowego lub jego zmiany oraz przyjmuje się ceny z dnia zbycia nieruchomości. Organ odwoławczy, w uzasadnieniu decyzji nie wykazał czy powyższe okoliczności wziął pod uwagę przy ocenie operatów szacunkowych sporządzonych dla tychże nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego W. K. Ponadto podkreślenia wymaga, iż ze znajdujących się w aktach sprawy operatów szacunkowych wynika, że działki o nr ew. (...) i (...), będące przedmiotem niniejszej sprawy, w dacie wejścia w życie nowego planu miejscowego, tj. w dniu (...) lutego 2004r.r., stanowiły część działki nr ew. (...) o pow. (...) przed jej geodezyjnym podziałem. Niewątpliwie fakt podziału działki o nr ew. (...) i powstanie w jego wyniku działek o nr ew. (...) i (...) ma wpływ na wartość rynkową tych ostatnich działek w dacie ich sprzedaży, która nastąpiła odpowiednio w dniu 8 listopada 2005 r. oraz w dniu 4 stycznia 2006r. Jednakże okoliczność ta nie może być brana pod uwagę przy ustalaniu wartości nieruchomości na potrzeby renty planistycznej. Okoliczność ta, mająca wpływ na wartość rynkową działek o nr ew. (...) i (...) jest bezpośrednim następstwem podziału geodezyjnego działki o nr ew. (...) a nie bezpośrednim następstwem uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tylko bezpośrednie następstwa wynikające z uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą mieć wpływ na ustalenie wzrostu wartości nieruchomości w postępowaniu o ustalenie jednorazowej opłaty na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, czy organ odwoławczy w tym kontekście dokonał oceny prawidłowości operatów szacunkowych sporządzonych dla ww. nieruchomości. Odnosząc się natomiast do zarzutu zawartego w skardze a dotyczącego naruszenia przez organy ustawy o finansach publicznych Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż materialną podstawę ustalenia i pobrania jednorazowej opłaty stanowią przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. ), a konkretnie art. 36 ust. 4 tej ustawy. Wobec tego uchylenie przepisów odnoszących się do możliwości umarzania należności i udzielania ulg w spłacaniu należności pieniężnych jednostek samorządu terytorialnego pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ dokona oceny dowodu w postaci operatów szacunkowych mając na uwadze podane wyżej wskazania, a wyniki tej oceny przedstawi w uzasadnieniu wydanej decyzji sporządzonym zgodnie z regułami określonymi w art. 107 § 3 kpa. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.