IV SA/Wa 1734/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-12-08
Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w upadłości układowej może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie trudnej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może zostać przyznane osobie prawnej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Sam fakt ogłoszenia upadłości układowej nie jest wystarczający do przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie spółka nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów sądowych, gdyż posiadała środki na kontach bankowych przewyższające wysokość wpisu sądowego.Stan faktyczny
E. Sp. z o.o. w upadłości układowej złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej. Wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową i ogłoszenie upadłości układowej. Do wniosku dołączyła dokumenty finansowe, które wykazały posiadanie środków na kontach bankowych. W formularzu wniosku nie przedstawiła jednak faktów potwierdzających brak możliwości poniesienia kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska – Bigiej po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Sp. z o. o. w upadłości układowej z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. Sp. z o. o. w upadłości układowej z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
E. Sp. z o. o. w upadłości układowej z siedzibą w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r. w przedmiocie ustalenia administracyjnej kary pieniężnej w kwocie [...] zł. W skardze strona skarżąca zwróciła się do Sądu o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu w przedmiotowej sprawie, uzasadniając wniosek trudną sytuacją finansową, która doprowadziła do konieczności postawienia skarżącej w stan upadłości z możliwością zawarcia układu. Stwierdziła, iż w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. Do wniosku dołączono: kopię postanowienia Sądu w przedmiocie ogłoszenia upadłości z możliwością układu, zapisy na koncie (od 1 do 31 lipca 2010 r.), raporty kasowe za lipiec 2010 r., wyciągi z 4 kont bankowych za lipiec 2010 r.
We wniosku złożonym w dniu 22 października 2010 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) złożonym w wymaganej prawem formie (na urzędowym formularzu PPPr) skarżąca Spółka wskazał, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W obszernym uzasadnieniu wniosku (rubryka nr 5 formularza), skarżąca nie podała faktów, z których miałoby wynikać, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny, przedstawiła natomiast argumentację mającą świadczyć o wadliwości zaskarżonej decyzji. W dalszej części formularza wskazano, że kapitał zakładowy Spółki wynosi 508.800,00 zł, wartość środków trwałych określono na poziomie 7.335.501,98 zł, wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła 2.160.300,62 zł. w rubryce "stan konta" wpisano – kwoty 7.042,00 zł (Bank [...]), 4.038,00 (bank [...]), oraz 0,00 zł (BRE [...]).
Mając powyższe na względzie zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika i może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.).
Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.).
Zatem, skoro w przedmiotowej sprawie strona skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zbadać należy czy wykazano, że skarżąca Spółka spełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. A zatem należy zbadać, czy kondycja finansowa Spółki pozwala na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Rozpatrując tę kwestię, należy mieć na uwadze, że na obecnym etapie postępowania strona skarżąca jest zobowiązania do uiszczenia wpisu stosunkowego w wysokości 400 zł. Należy zatem rozważyć, czy spółka składając wniosek o prawo pomocy wykazała, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w wysokości 400 zł.
Spółka uzasadniając wniosek podniosła, iż z uwagi na trudną sytuację finansową została ogłoszona jej upadłość. Należy jednak stwierdzić, iż przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują zwolnienia podmiotu z kosztów sądowych z powodu ogłoszenia jego upadłości, co oznacza, że sytuacja finansowa podlega ocenie na zasadzie art. 246 § 2 P.p.s.a. Zatem w rozpatrywanej sprawie skarżąca mogłaby być zwolniona od kosztów sądowych jedynie w przypadku wykazania, ze nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a nie z uwagi na sam fakt ogłoszenia jej upadłości.
Biorąc pod uwagę sytuację opisaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzono, że Spółka nie wykazała powyższej okoliczności. Spółka poza stwierdzeniem, że jest w stanie upadłości z możliwością zawarcia układu, nie przedstawiła argumentów wskazujących na niemożność poniesienia kosztów sądowych. Skarżąca wykazała natomiast, iż na kontach bankowych ma zgromadzone środki finansowe w wysokości 11.080,00 zł.
Powyższe dane przemawiają za tym, iż obecna sytuacja finansowa Spółki nie uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. Należy bowiem mieć na uwadze, że zasadą jest, iż strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania (art. 199 P.p.s.a). Przyznanie zaś prawa pomocy jest wyjątkiem od tej zasady i powinno się sprowadzać do przypadków, gdy strona rzeczywiście nie jest w stanie tych kosztów ponieść.
W rozpatrywanej sprawie uznano, iż strona nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 400 zł, dlatego też na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło