IV SA/Wa 1737/19

WyrokWSA w Warszawie2019-11-07

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Alina Balicka, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zgromadzone dowody i wyjaśnienia wnioskodawcy wystarczają do potwierdzenia jego statusu jako działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, zgodnie z ustawą z dnia 20 marca 2015 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza spełnienia przez skarżącego przesłanek określonych w art. 2 i 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Brak jest konkretnych, udokumentowanych działań skarżącego, które miały na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie politycznych praw człowieka, a przedstawione przez niego okoliczności nie wyczerpują znamion wymaganych do przyznania wnioskowanego statusu.
Stan faktyczny
Skarżący J. Z. ubiegał się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, powołując się na działalność w grupie zbrojnej o charakterze antykomunistycznym w latach 1976-1989. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania statusu, uznając, że przedstawione dowody i wyjaśnienia nie potwierdzają spełnienia przesłanek określonych w ustawie. Skarżący zarzucił organowi niewłaściwą ocenę działalności, brak zaangażowania w zebranie dowodów i nieprzesłuchanie świadków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Magdalena Domagała, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją nr [...], z [...] kwietnia 2019 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jedn. - Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) oraz art. 5 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 690), zwanej dalej "ustawą", po rozpoznaniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z [...] października 2018 r. nr [...], którą odmówił [...] potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu decyzji, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazał, że wnioskodawca składając wniosek o potwierdzenie statusu działacz opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych wskazał, że był współtwórcą i członkiem grupy zbrojnej o charakterze antykomunistycznym w latach 1976-1989. Wnioskodawca oświadczył, że historia grupy została opisana w książce pt.: "[" autorstwa Pana W. H. Jednocześnie w toku postępowania, wnioskodawca przesłał decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z [...] kwietnia 2018 r., w której organ stwierdził, że [...] nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Decyzja Prezesa IPN potwierdza, iż w przypadku strony nie zachodzą przesłanki negatywne, co do przyznania przedmiotowego statusu jednakże me potwierdza, iż strona spełnia przesłanki określone w art. 2 lub 3 ustaw. Organ wskazał, że w toku postępowania podjął działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy występując, na podstawie art. 5 ust 5 ustawy, we własnej właściwości, do Instytutu Pamięci Narodowej o przekazanie dokumentów dotyczących strony, a mających wpływ na przyznanie przedmiotowego statusu. IPN poinformował organ, że kwerenda archiwalna nie wykazała dokumentów, które mogłyby prowadzić do uzyskania od Szefa Urzędu decyzji pozytywnej. Ponadto organ we własnej właściwości dokonał sprawdzenia w internetowej bazie danych projektu: "Encyklopedia Solidarności'' prowadzonego przez IPN, który nie zawiera biogramu, ani innych informacji na temat strony oraz osoby, która złożyła oświadczenie w sprawie. Jest to najobfitsze źródło wiedzy o polskiej opozycji antykomunistycznej lat 1976-1989 prezentujące ok. 4800 biogramów osób, które prowadziły walkę z systemem komunistycznym. W toku postępowania organ zwrócił uwagę, że strona w mało sprecyzowany sposób przedstawiła okoliczności prowadzenia działalności antykomunistycznej, nie podając istotnych szczegółów. Organ zwrócił się w związku z powyższym do wnioskodawcy o nadesłanie wyjaśnień na temat prowadzonej działalności antykomunistycznej. Między innymi poproszono wnioskodawcę o określenie imion i nazwisk działaczy struktury organizacyjnej, której był członkiem wraz z określeniem zadań, za które byli odpowiedzialni w określonych okresach czasu; podanie czy w latach 1976-1989 był zatrzymywany i przesłuchiwany, umieszczony w areszcie przez Milicję Obywatelską lub Służbę Bezpieczeństwa; opisanie jakie działania na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności zostały finalnie zrealizowane przez organizację w okresie 1976-1989 r. z przedstawieniem okresu oraz przebiegu tych działań. Wnioskodawca udzielił odpowiedzi, w której wskazał imiona i nazwiska niektórych członków grupy oraz wskazał, że grupa przygotowywała się do rozbrojenia posterunków Milicji Obywatelskiej lub patroli wojskowych w celu zdobycia broni automatycznej, stopniowo zdobywała i modyfikowała uzbrojenie, radiostacje, wyposażenie kwatermistrzowskie, sprzęt optyczny, rozprowadzała podziemne wydawnictwa. Strona podała także, że była zatrzymywana i przesłuchiwana w okresie 1976-1989 oraz bita w czasie przesłuchań. Ponadto wnioskodawca sprecyzował, że od 1976 r. w warunkach konspiracji grupa systematyczne gromadziła sprzęt: uzbrojenie, przyrządy optyczne, sprzęt saperski, kwatermistrzowski, do łączności, służący do propagandy (np. maszyna do pisania, powielacz spirytusowy), orientacji w terenie, środki transportu. Jednocześnie na pytanie o to, jakie działania na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności zostały finalnie zrealizowane przez organizację, wnioskodawca odpowiedział: "celem istnienia naszej organizacji było właśnie bojowe wsparcie dowolnych (gdyby takowe powstały) organizacji prowolnościowych i prodemokratycznych masowo występujących przeciwko komunistycznej zarazie w jakimś przełomowym momencie". Dodał ponadto, że plan został zrealizowany w pełni w połowie 1982 r., kiedy grupa skompletowała wszystkie elementy podstawowego żołnierskiego wyposażenia i była gotowa na każdą wyżej wymienioną sytuację. Organ stwierdził, że z oświadczenia W. H. wynika, że od 1976 r. świadek ze stroną zdobywał różnego rodzaju sprzęt wojskowy, który miał być wykorzystany przez grupę. W ocenie świadka, [...] aktywnie uczestniczył we wszystkich akcjach, a w publikacji pt.: "[...]", która została napisana przez W. H., strona występuje pod pseudonimem: "[...]". Świadek podał, jako zdarzenie nieumieszczone w książce, że strona w stanie wojennym brała udział w akcji umieszczenia niesprawnej amunicji w broni milicjantów przewożących aresztantów i więźniów. Szef Urzędu zapoznał się publikacją W. H. (nadesłaną przez stronę na płycie cd), która została wydana jego własnym nakładem. Na pierwszych kartach książki widnieje credo: "Nie wszystko w tej opowieści jest prawdą. Ale nieprawdą, też nie jest wszystko...". W epilogu autor stwierdził, że publikacja przedstawia przygotowania do działań jedynej w kraju zbrojnej opozycji, a także, że grupa zapewniała polskiej opozycji "niewidzialną osłonę kilkunastu zbrojnych aniołów stróżów, w odpowiednim momencie gotowych nadstawić własną pierś, także za ich idee". Organ poddał szczególnej analizie fragmenty teksu, które dotyczyły "[...]" na stronach 149-157. Dotyczą one jedynie zdobywania uzbrojenia i sprzętu dla celów przyszłej działalności. Strona sama wskazała w jednym z pism fragmenty książki, które miały się odnosić do działań "B.", ale organ stwierdził, że nie pojawia się w nich ta postać. Dalej organ podkreślił, że zgodnie z art. 2 ust 1 ustawy działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która prowadziła działalność mającą na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Dla potwierdzenia statusu kluczowe jest zatem podejmowanie konkretnych działań, których celem było doprowadzenie do odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka. Szef Urzędu ocenił, że grupa, której członkiem był wnioskodawca, w latach 1976-1982 mogła gromadzić środki, w 1982 r. z kolei osiągnąć zdolność operacyjną, ale nie zrealizowała żadnych działań antykomunistycznych aż do 1989 roku (daty granicznej ustawy), podczas gdy celem grupy miało być, biorąc pod uwagę wyjaśnienia strony i świadka, wsparcie bojowe organizacji prowolnościowych i prodemokratycznych, pod warunkiem ich powstania. Akta niniejszej sprawy wskazują, że w newralgicznym okresie od wprowadzenia stanu wojennego do przeprowadzenia wyborów do parlamentu 4 czerwca 1989 r., wnioskodawca nie rozpoczął planowanej przez siebie i innych członków grupy, działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W tym samym czasie na terenie kraju funkcjonowały liczne struktury konspiracyjne, które prowadziły aktywną działalność i walkę przeciwko reżimowi komunistycznemu. Wobec powyższych ustaleń organ nie znalazł podstaw do potwierdzenia wnioskodawcy statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Organ uznał również, że materiał dowodowy znajdujący się aktach sprawy nie potwierdza spełnienia przesłanek określonych w art. 3 ustawy, których zaistnienie jest warunkiem koniecznym w sprawie potwierdzenia statusu osoby represjonowanej. W opinii organu w sprawie brak jest uzasadnienia dla uznania, że strona doznała wymienionych w art. 3 represji, które miałyby spotkać stronę z przyczyn politycznych za udział w wystąpieniu wolnościowym lub prowadzenie działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce w przewidzianym w ustawie okresie. W ocenie organu za udział w wystąpieniu wolnościowym należy uznać wyłącznie aktywne uczestnictwo w wystąpieniu o charakterze masowym (strajki, protesty, manifestacje) bądź indywidualnym, zgodnie z definicją leksykalną pochodzącą ze Słownika Języka Polskiego PWN, która stanowi, że za wystąpienie należy uznać: "publiczne zabranie głosu", "zorganizowane działanie podjęte przeciw czemuś". Wystąpienie to, w rozumieniu ustawy, powinno mieć na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie politycznych praw człowieka. Organ zwrócił uwagę, że strona wskazała, że była zatrzymywana, przesłuchiwana i bita głównie w pierwszej połowie 1978 r., lecz nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dowodów mimo pouczenia o takiej konieczności ze strony organu. Ponadto wnioskodawca nie opisał udziału własnego w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności łub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, które to wydarzenie miałoby stanowić przyczynę zastosowania represji przez aparat władzy komunistycznej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] kwietnia 2019 r. wniósł [...]. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił niewłaściwą ocenę działalności podziemnej organizacji zbrojnej o charakterze antykomunistycznym, której był jednym z jej założycieli, co w konsekwencji miało wpływ na wynik sprawy w postaci odrzucenia jego wniosku o uprawnienia działacza opozycji. Skarżący zarzucił organowi brak zaangażowania w zebranie dodatkowych dowodów, nieprzesłuchanie osób z listy ważnych świadków, oraz pozorne badanie przesyłanych informacji, niezwrócenie się ze swymi wątpliwościami o zaopiniowanie wniosku do Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej. Powyższa Rada składa się z osób doskonale znających realia tamtego okresu, zasady konspiracji i możliwości stawiania oporu (jak się wydaje - wprost przeciwnie do pracowników Urzędu). Brak takowej opinii czyni decyzję ułomną. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodność z prawem oznacza zgodność z przepisami proceduralnymi oraz z unormowaniami o charakterze materialnoprawnym. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej jako "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzając kontrolę legalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć w danej sprawie zastosowanie. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle przywołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu o odmowie potwierdzenia skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są unormowania ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Warunkiem przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych jest stwierdzenie w drodze decyzji przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, że osoba ubiegająca się o taki status spełnienia przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, to jest, że osoba ta nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. W przedmiotowej sprawie, skarżący w toku postępowania administracyjnego przedłożył decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej potwierdzającą spełnienie warunków z art. 4 ustawy. Tym samym nie zachodzą przesłanki negatywne, co do przyznania wnioskowanego statusu. Trzeba jednakże podkreślić, że osoba zainteresowana uzyskaniem statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych musi spełnić inne przesłanki (pozytywne), gdyż status taki jest kategorią normatywną i przysługuje wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę w art. 2 i art. 3 ustawy. Kategorię "działaczy opozycji antykomunistycznej" ustawodawca unormował w art. 2 ust. 1, stanowiąc, że działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Przy czym, w myśl art. 2 ust. 2 ustawy, do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. Z kolei kategorię "osoby represjonowanej z powodów politycznych" reguluje przepis art. 3 ustawy określając, że jest nią osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.: 1) przebywała w: a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym: a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5 i 369), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni, b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia, c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu, d) została z nią rozwiązana umowa o pracę, e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły, f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok; 4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Podkreślenia wymaga, że wymieniony w art. 2 i art. 3 ustawy katalog zdarzeń, sytuacji, legitymujących daną osobę jako działacza opozycji antykomunistycznej lub osobę represjonowaną z powodów politycznych ma charakter zamknięty i ustawodawca nie przewidział możliwości przyznania wymienionych uprawnień z innych tytułów. Inaczej ujmując - z szeregu różnorakich przejawów walki, sprzeciwu, oporu społecznego względem dawnego ustroju, a także z szerokiego zakresu ingerencji organów władzy, w wymiarze ogólnym czy indywidualnym, tylko niektóre z nich kwalifikują do przyznania omawianego statusu, a w konsekwencji, do przyznania uprawnień z takim statusem związanych. Skarżący we wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych powołał się na swój udział w tworzeniu i działalności kilkuosobowej grupy zbrojnej o charakterze antykomunistycznym, która miała działać w [...] w latach 1976-1989. Grupa ta miała posiadać dwie radiostacje, agregat prądotwórczy, maszynę do pisania, powielacz denaturowy, kilka matryc, lornetkę, około tysiąca sztuk amunicji sportowej, kilka zapalników elektrycznych i detonatorów oraz broń, którą zdobyto na przełomie lat 1977-1978. Wśród działań tej grupy miało się znaleźć częściowe rozbrojenie strażników MO w [...] poprzez podmianę im amunicji na niesprawną w okresie stanu wojennego. Szczegółowy opis działalności tej grupy znajduje się w książce pt. "[...]" , napisanej i wydanej własnym nakładem przez W. H., gdzie skarżący występuje pod pseudonimem "[...]". Skarżący do wniosku dołączył oświadczenie świadka W. H., który potwierdził informacje zawarte we wniosku. Organ w toku postępowania w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, w trybie art. 5 ust. 5 ustawy, wystąpił do Instytut Pamięci Narodowej o przekazanie informacji o treści zgromadzonych dokumentów dotyczących skarżącego i uzyskał negatywną pisemną odpowiedź nie pozwalającą na wykazanie spełniania przez skarżącego warunków, o których mowa w art. 2 i 3 ustawy, tj. potwierdzających status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej. Organ dokonał również sprawdzenia w internetowej bazie danych projektu: "Encyklopedia Solidarności'' prowadzonego przez IPN, który jednak nie zawiera biogramu, ani innych informacji na temat strony oraz osoby, która złożyła oświadczenie w sprawie. Również w celu ustalenia stanu faktycznego, organ pismem z 6 grudnia 2018 r. zwrócił się do skarżącego o uszczegółowienie okoliczności prowadzonej przez niego działalności antykomunistycznej oraz podlegania represjom w latach 1976-1989. Skarżący odpowiedział na to pismem z 8 stycznia 2019 r. Sąd podziela ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonaną przez organ, z której wynika, że skarżący nie wykazał istnienia wymogów z art. 2 i 3 ustawy, a przedstawione przez niego okoliczności nie mogą prowadzić do uwzględnienia jego wniosku i potwierdzenia któregokolwiek z wymienionych statusów. Wbrew zarzutom skargi, na organie nie spoczywa nieograniczony obowiązek poszukiwania dowodów potwierdzających, iż skarżący spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z przyczyn politycznych, zwłaszcza że to strona w tym przypadku ma pełną wiedzę co do wszelkich okoliczności, od których przyznanie tego statusu uzależniają przepisy ustawy o działaczach opozycji komunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (art. 2 i art. 3). Za przyznaniem skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych mogą przemawiać jedynie działania podejmowane przez niego osobiście, a nie przez innych członków organizacji do której miał należeć. Skarżący w toku postępowania nie wskazał żadnych działań skonkretyzowanych pod względem ich daty, miejsca, przebiegu oraz osiągniętego rezultatu. Zgodzić się należy z organem, że dla potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy niezbędnym jest podejmowanie konkretnych działań, których celem było doprowadzenie do odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka. Skarżący natomiast w toku postępowania takich konkretnych działań nie wykazał. Skarżący w piśmie z 8 stycznia 2019 r. wyjaśnił, że w okresie 1976-1989 był zatrzymywany i przesłuchiwany. Stawiano mu zarzuty, był kilkukrotnie wyciągany z domu na przesłuchania, był bity, dotyczyło to afery z bronią. Początkowo wszystkich traktowano jako podejrzanych, później jako świadków. Na potwierdzenie powyższego skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, czy innych dowodów. Jeżeli był przesłuchiwany w charakterze podejrzanego, to dotyczyło to konkretnej sprawy, która musiała się w jakiś sposób zakończyć. Skarżący nie precyzuje gdzie i kiedy był przesłuchiwany. Treść przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania materiałów, złożonych oświadczeń oraz wyjaśnień nie pozwala na przyjęcie, że w jego przypadku została spełniona którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 2 lub art. 3 ustawy. Samo osobiste przekonanie osoby zainteresowanej nie jest tu wystarczające. W świetle powyższych ustaleń Sąd podziela ocenę organu, że zdarzenia wskazane przez skarżącego nie wyczerpywały znamion zaliczenia skarżącego do osób legitymujących się statusem działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Sąd jednocześnie stwierdza, że organ administracji publicznej podejmując w sprawie rozstrzygnięcie nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego, a interpretacja unormowań materialnoprawnych nie wzbudza zastrzeżeń. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło