IV SA/Wa 1739/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w G. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia (...) kwietnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie uzgodnienia inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego O. z siedzibą w G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 1739/07 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2006r. Wojewoda M. - Wojewódzki Konserwator Przyrody po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta M., działając na podstawie art. 50, 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000r, Nr 46, poz. 543 ze zm.), art. 91 pkt 2, art. 93, art. 23 ust. 1, art. 24, art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) oraz rozporządzenia Wojewody W. z dnia (...) sierpnia 1997r. w sprawie utworzenia obszaru chronionego krajobrazu na terenie województwa w. (Dz. Urz. Woj. W.. Nr (...)ze zm.), uzgodnił projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie oświetlenia ulicznego w ul. (...) w M. na terenie działek nr Ew. (...) (droga wojewódzka nr (...) w P.). Uzgodnienie nastąpiło pod warunkiem, stosownie do art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody. Wskutek zażaleń wniesionych przez O. oraz Stowarzyszenie N. Minister Środowiska postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2007r. uchylił zaskarżone postanowienie oraz uzgodnił realizację przedmiotowej inwestycji bez żadnych warunków. W uzasadnieniu organ wskazał, że O. podniosło w swoim zażaleniu, iż nie zostały uwzględnione zgłoszone przez nie postulaty. Towarzystwo wnosiło w szczególności, aby prace ziemne przy realizacji inwestycji były prowadzone poza okresem lęgowym ptaków, a nadto aby zastosowano takiego rodzaju oświetlenie (sodowe, nisko prężne, o szczelnych oprawach), aby zminimalizować straty w entomofaunie na etapie eksploatacji tego oświetlenia. Rozważając sprawę Minister podniósł, że w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego wydaje się po uzgodnieniu z właściwym wojewodą. W niniejszej sprawie takie uzgodnienie jest wymagane bowiem działki inwestycyjne leżą na terenie (...) Obszaru Chronionego Krajobrazu. Następnie wskazano, że celem niniejszego postępowania jest zbadanie czy planowana inwestycja jest dopuszczalna na gruncie przepisów z zakresu ochrony przyrody, natomiast zarzuty żalących dotyczące warunków technicznych mogą być rozpoznane przez organ wydający decyzję w postępowaniu głównym tj. lokalizacyjnym. W ocenie organu brak było podstaw do nałożenia przez Konserwatora Przyrody warunku przy dokonaniu uzgodnienia bowiem warunki takie nie wynikają z odpowiedniego rozporządzenia Wojewody. Organ I instancji błędnie wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia rozporządzenie Wojewody W. z dnia (...) sierpnia 1997r. w sprawie utworzenia obszaru chronionego krajobrazu na terenie województwa w.. Zgodnie bowiem z art. 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2000r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r, Nr 6, poz. 21) przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień ustawowych wynikających z tejże ustawy, jednak nie dłużej niż przez okres 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie. W ocenie Ministra zatem rozporządzenie Wojewody W. z dnia (...) sierpnia 1997r. w sprawie utworzenia obszaru chronionego krajobrazu na terenie województwa w. utraciło moc obowiązującą w dniu 2 sierpnia 2001 r. Dalej organ twierdzi, że zakazy odnoszące się do chronionego krajobrazu nie obowiązują wprost z ustawy. W stosunku do (...) Obszaru Chronionego Krajobrazu wydano po dniu 2 sierpnia 2001 r. rozporządzenie Nr 57 Wojewody W. z dnia (...) lipca 2002r. w sprawie obszaru chronionego krajobrazu, które nie określa jakie zakazy obowiązują na tym terenie. Wobec tego brak podstaw do odmowy uzgodnienia inwestycji. W końcowej części uzasadnienia organ stwierdził, że zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody zakazy, które mogą być wprowadzone na obszarze chronionego krajobrazu nie dotyczą realizacji inwestycji celu publicznego. Skargę na powyższe postanowienie do sądu administracyjnego wniosło O., składając wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Na rozprawie przed sądem pełnomocnik skarżącego wniósł także o uchylenie postanowienia wydanego przez organ I instancji. Towarzystwo podniosło, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 oraz 139 w zw. z art. 144 kpa, jak również z powołaniem się na rozporządzenie Nr 57 Wojewody W. z dnia (...) lipca 2002r, które straciło swoją moc na podstawie art. 157 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody. W uzasadnieniu skargi Towarzystwo podniosło, że w dacie orzekania przez organ II instancji obowiązywało nowe rozporządzenie dotyczące obszaru chronionego, a mianowicie rozporządzenie Wojewody M. nr (...) z dnia 13 lutego 2007r. w sprawie (...) Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. M.. Nr (...)). Nadto organ odwoławczy orzekł na niekorzyść żalącego, bowiem postanowienie organu I instancji zawierało warunek dotyczący istotnych kwestii ochrony przyrody. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, biorąc pod uwagę zarówno twierdzenia zawarte w skardze, jak również bada legalność zaskarżonego aktu w aspekcie obowiązujących norm prawa (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie Sąd uznał, że zarzut dotyczący zastosowania przepisów rozporządzenia Nr 57 Wojewody W. z dnia (...) lipca 2002r. przez organ II instancji, podczas gdy w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia obowiązywał nowy akt wykonawczy, jest w pełni zasadny. W ocenie Sądu w dacie procedowania przez organ I instancji obowiązywało rozporządzenie Wojewody W. z dnia (...) sierpnia 1997r. w sprawie utworzenia obszaru chronionego krajobrazu na terenie województwa w. (Dz. Urz. Woj. W.. Nr (...) ze zm.), odpowiednio zmieniane. Taką także zmianą było powołane przez Ministra Środowiska rozporządzenie Nr 57 Wojewody W. z dnia 3 lipca 2002r. (Dz. Urz. Woj. M.. Nr (...)) , które na terenie wymienionych w nim gmin ustaliło nowy opis granic obszaru chronionego krajobrazu, utworzonego rozporządzeniem Wojewody W. z dnia (...) sierpnia 1997r. w sprawie utworzenia obszaru chronionego krajobrazu na terenie województwa w.. I jedynie w zakresie uregulowanym tym nowym rozporządzeniem, czyli wyznaczenia terenu obszaru chronionego rozporządzenie z dnia (...) sierpnia 1997r utraciło moc (§ 2 rozporządzenia Nr 57 Wojewody W. z dnia (...) lipca 2002r.). Oznacza to, wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonym postanowieniu, że pozostałe zapisy rozporządzenia z dnia (...) sierpnia 1997r. nadal obowiązywały. W szczególności pozostały w mocy wszelkie zakazy ustanowione pierwotnym rozporządzeniem. Wadliwe jest zatem stwierdzenie Ministra, że po pierwsze rozporządzenie Wojewody W. z dnia (...) sierpnia 1997r. utraciło moc obowiązującą w dniu 2 sierpnia 2001 r. , jak również za całkowicie błędne należy uznać rozumowanie, że w jego miejsce zostało wydane rozporządzenie Nr 57 Wojewody W. z dnia (...) lipca 2002r., które żadnych zakazów w (...) Obszarze Chronionego Krajobrazu nie przewidywało. W konsekwencji skoro nie było żadnych zakazów w tym rozporządzeniu, organ uznał, że nie istnieją podstawy do odmowy uzgodnienia projektowanej inwestycji. O ile zatem w dacie orzekania przez organ I instancji obowiązywało rozporządzenie Wojewody W. z dnia (...) sierpnia 1997r. w sprawie utworzenia obszaru chronionego krajobrazu na terenie województwa w., odpowiednio zmieniane, w tym w części ustalenia jego terytorium i organ właściwy w sprawie ochrony przyrody winien dokonać oceny przedsięwzięcia pod kątem zapisów tego rozporządzenia i ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, o tyle w dacie procedowania przez Ministra sytuacja uległa zmianie. Bowiem pomiędzy wydaniem decyzji w I instancji, a orzekaniem wskutek złożonych zażaleń, jak zasadnie podnosi skarga, nastąpiła zmiana przepisów. Organ natomiast odwoławczy, jest obowiązany do stosowania przepisów obowiązujących w dacie orzekania, chyba że z przepisów intertemporalnych wynika inna zasada. Za trafne należy uznać stanowisko zawarte w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2002r.( sygn. akt III RN 59/01, OSNP 2003/3/56), że zmiana przepisów prawa materialnego miedzy wydaniem decyzji w pierwszej instancji, a rozpatrzeniem odwołania, zobowiązuje organ odwoławczy do uwzględnienia nowego stanu prawnego. W przedmiotowej sprawie takim aktem jest rozporządzenie nr 3 Wojewody M. z dnia (...) lutego 2007r. w sprawie (...) Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. M. Nr (...)). Fakt wydania nowego rozporządzenia ma istotne znaczenie przede wszystkim z tego względu, iż wyznacza ono na nowo granice obszaru chronionego. Na ile granice te pokrywają się z dotychczasowym terenem winno zostać wyjaśnione przez organ. Dotyczy to oczywiście terenu objętego przedmiotową inwestycją. Jeżeli bowiem okazałoby się, że ta część gminy M. nie jest już objęta obszarem chronionego krajobrazu, uzgodnienie inwestycji dokonane przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody nie miałoby podstawy prawnej. Uzgodnień bowiem dokonuje się jedynie w stosunku do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody, a jedną z form ochrony przyrody jest właśnie obszar chronionego krajobrazu. Wobec tego jednak, że Minister nie uwzględnił w swoim rozstrzygnięciu nowego rozporządzenia, a oparł swoje wywody na rozporządzeniu Nr 57 Wojewody W. z dnia (...) lipca 2002r., które także ustalało przebieg granic obszaru chronionego, konieczne jest przeanalizowanie przez organ granic chronionego terenu ustalonych nowym rozporządzeniem i porównanie z lokalizacją projektowanej inwestycji. W razie pozytywnego ustalenia tj., że działki nr ew. (...) i (...) znajdują się w graniach wyznaczonych przez nowe rozporządzenie Wojewody M. zasadnicze znaczenie, jak zresztą trafnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, będzie miało brzmienie art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody. Przepis powołany stanowi, że zakazy, które mogą być wprowadzone na obszarze chronionego krajobrazu nie dotyczą realizacji inwestycji celu publicznego. Należy mieć na uwadze, że budowa oświetlenia ulicznego stanowi inwestycję celu publicznego. Zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) celami publicznymi jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Oznacza to, że zakazy wynikające z rozporządzenia nr 3 Wojewody M. z dnia (...) lutego 2007r. w sprawie (...) Obszaru Chronionego Krajobrazu nie będą miały znaczenia przy dokonywaniu uzgodnienia przez Wojewodę projektowanej inwestycji pod kątem ochrony walorów przyrodniczych chronionego tą formą ochrony obszaru. Należy natomiast podzielić pogląd Ministra, iż organ uzgadniający albo dokonuje uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji bądź odmawia takiego uzgodnienia. Przepisy nie przewidują warunkowego uzgodnienia. Wymóg natomiast wynikający z art. 82 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, czyli przeprowadzenia prac ziemnych oraz innych związanych z wykorzystaniem sprzętu mechanicznego w obrębie bryły korzeniowej drzew w sposób uwzględniający ochronę tych drzew i krzewów, mógł zostać zawarty jedynie jako obowiązek nałożony na etapie wykonywania decyzji, nie zaś jako warunek od którego uzależnia się pozytywne uzgodnienie. Uznając zatem, iż zaskarżone postanowienie naruszyło przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200, natomiast rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania zaskarżonej decyzji znajduje oparcie w art. 152 powoływanej ustawy.