IV SA/Wa 1739/11
WyrokWSA w Warszawie2012-01-13
Skład orzekający: Alina Balicka, Agnieszka Wójcik, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód może zostać wydana pomimo podnoszonego przez właściciela urządzeń wodnych złego stanu technicznego tych urządzeń, a także czy w ramach tego postępowania powinno być ustalone odszkodowanie za korzystanie z tych urządzeń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenie wodnoprawne może zostać udzielone, jeśli nie narusza przepisów Prawa wodnego, a zgromadzona dokumentacja potwierdza spełnienie wymogów. W przypadku podnoszonego złego stanu technicznego urządzeń, jeśli zapora jest w stanie pozwalającym na piętrzenie wody do określonej rzędnej, a prace remontowe są systematycznie wykonywane, nie stanowi to podstawy do odmowy udzielenia pozwolenia. Sąd stwierdził również, że Prawo wodne nie przewiduje odszkodowania za samo korzystanie z urządzeń i budowli wodnych przez inny podmiot, a jedynie za szkody wynikające z naruszenia przepisów ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. B. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa o udzieleniu Gminie B. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód dla potrzeb zbiornika rekreacyjnego "S.". Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące złego stanu technicznego jej własnych urządzeń wodnych, które miały być użytkowane przez Gminę, a także kwestionowała brak ustalenia odszkodowania za korzystanie z tych urządzeń. Organy administracji uznały, że stan techniczny zapory jest zadawalający, a prace remontowe są wykonywane, a także że Prawo wodne nie przewiduje odszkodowania za samo korzystanie z urządzeń.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego - oddala skargę -
Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., po rozpatrzeniu odwołania G. B., utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód potoku R., potoku B. oraz potoku B. dla potrzeb zbiornika S.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż na wniosek Gminy B. organ pierwszej instancji udzielił ww. decyzją pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód dla potrzeb zbiornika rekreacyjnego "S." w B., w tym: pobór wody z potoku R. i piętrzenie wód tego potoku progiem stałym, pobór wód z potoku B. i piętrzenie wód tego potoku progiem stałym, przerzut wód potoków R. i B. kanałem długości 2500 m do zbiornika "S.", piętrzenie wód w zbiorniku "S." do rzędnej NPP = 334,00 m n.p.m., jak również retencjonowanie w tym zbiorniku wód potoków B., R. i B. Termin obowiązywania tego pozwolenia ustalono do dnia 31 czerwca 2023 r., zatwierdzono instrukcję gospodarowania wodą w zbiorniku "S." oraz nałożono na uprawnionego szereg obowiązków. W odniesieniu się do zarzutów odwołania organ stwierdził, iż kwestionowana przez G. B. rzędna piętrzenia 355,00 m n.p.m. odnosi się do piętrzenia na progu betonowym w km 1+800 potoku R. oraz zgodnie z pkt 1.3. decyzji do piętrzenia na progu betonowym w km 7+265 potoku B., a nie rzędnej zbiornika S. Zgodnie pkt 1.7. decyzji NPP w zbiorniku S. piętrzenie określono na rzędnej 334, 00 m n.p.m. W toku postępowania wyjaśniono stan techniczny i stopień bezpieczeństwa zbiornika S. Z protokołu kontroli przeprowadzonej przez WINB we W. z dniu [...] lipca 2010 r., pism pełnomocnika Gminy B. z dnia 24 stycznia i 10 lutego 2011 r. wyjaśniających które roboty remontowe zostały wykonane, a które zostaną wykonane w 2011 roku, z protokołu komisyjnego przeglądu stanu technicznego zbiornika wodnego S. z dnia [...] maja 2011 r. wynika, że zły stan techniczny dotyczy kanałów R.- B. i B. - zbiornik, wieży, ujęć i wieży przelewowej oraz przepustu pod zaporą. Stan zapory określono na zadawalający, pozwalający a piętrzenie wody do rzędnej 334, 00 m npm, czyli do NPP. Zdaniem organu zarzut skarżącej co do złego stanu technicznego zbiornika, stwarzającym zagrożenie dla ludzi, nie jest uzasadniony, nie było do wydania decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym.
Organ drugiej instancji stwierdził, że wniosek skarżącej o konieczności ustalenia dla niej odszkodowania w decyzji pierwszej instancji nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Odszkodowanie można ustalić wtedy, gdy w wyniku wykonywania uprawnień określonych w pozwoleniu strony trzecie odniosą szkody. W chwili wydania pozwolenia wodnoprawnego o szkodach takich nie można przesądzić. Stosownie do art. 186 ust. 3 Prawa wodnego, organ ustala wysokość odszkodowania w drodze decyzji, jeżeli poszkodowany wystąpi z tego rodzaju żądaniem.
W konstatacji organ odwoławczy stwierdził, że w przedłożonych dokumentach oraz w przeprowadzonych ustaleniach nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. B. podniosła, iż decyzja Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. została wydana z naruszeniem:
1) art. 15 kpa, gdyż organ ustosunkował się jedynie do zarzutów skargi bez ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, co spowodowało utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, chociaż stanowiące jej własność budowle wodne usytuowane na gruntach oddanych jej w użytkowanie wieczyste, tj. kanały R.-B. i B. - zbiornik wodny oraz wieża przelewowa i przelew pod zaporą będące do 2012 r. użytkowaniu Gminy B. są w złym stanie technicznym,
2) art. 186 § 1 Prawa wodnego przez uznanie, że odszkodowanie za korzystanie z urządzeń wodnych stanowiących moją własność oraz gruntów oddanych jej w użytkowanie wieczyste jest możliwe po powstaniu szkody, pomimo obowiązku przy wydawaniu pozwolenia wodnoprawnego ustalenia wysokości odszkodowania, jeżeli poszkodowany złoży takie żądanie.
W motywach skargi podniesiono, że wykładnia art. 186 § 3 Prawa wodnego dokonanego przez organ II instancji dalece odbiega od jego treści. Przepis ten przewiduje, że na żądanie poszkodowanego organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego ustala wysokość odszkodowania w drodze decyzji. Żaden z organów nie ustalił odszkodowania, jakkolwiek Gmina B. będzie korzystać z jej mienia. W umowie o oddaniu Gminie B. zbiornika "S." oraz urządzeń i budowli wodnych, Gmina zobowiązała się do dokonywania odpowiednich remontów. Organ odwoławczy pomimo złego stanu technicznego kanałów R. - B. i B. - zbiornik wydał pozwolenie wodnoprawne na piętrzenie wody. Nie zauważył, że w złym stanie technicznym znajdują się wieża ujęć i wieża przelewowa oraz przepust pod zaporą, lecz wskazał, że wnioskodawca wymienił prace, które wykona w 2011 roku. Skarżąca podniosła, iż dotychczas, pomimo obowiązku z art. 267 kc nie została powiadomiona i terminie wykonania tych prac. G. B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo podniósł, że przepisy Prawa wodnego regulujące odpowiedzialność za szkody w art. 185 ust. 1 wyraźnie stanowią, że odnoszą się one wyłącznie do szkód, o których mowa w ustawie, jednakże żaden z przepisów ustawy nie przewidują odszkodowania za korzystanie z urządzeń i budowli wodnych. W myśl art. 186 ust. 3 Prawa wodnego odszkodowanie przysługuje za szkody będące następstwem pozwolenia wodnoprawnego i obejmuje pokrycie strat poniesionych przez poszkodowanego. Natomiast skarżąca żąda odszkodowania za korzystanie z mienia stanowiącego jej własność, co nie znajduje uzasadnienia w przepisach Prawa wodnego. Z aktu notarialnego zawartego [...] kwietnia 2010 r. pomiędzy Gminą B. a G. B. wynika, że nieruchomość zostanie Gminie oddana w użytkowanie nieodpłatnie , a użytkownik poniesie wszelkie opłaty i podatki, dokonuje przeglądów, konserwacji, napraw i bieżących remontów, związanych ze zwykłym korzystaniem z przedmiotu umowy. W przypadku rozwiązania umowy, użytkownik nadal będzie korzystał z urządzeń wodnych, a wysokość wynagrodzenia za ich korzystanie strony określą w drodze ugody zawartej w postępowaniu administracyjnym.
W piśmie procesowym z dnia 4 stycznia 2012 r. Gmina B. wniosła o oddalenie skargi. Uczestnik postępowania podniósł, iż stale podejmuje działania przyczyniające się do poprawy stanu technicznego zbiornika "S.", w październiku 2011 r. przeprowadzony został na jego koszt remont czterech zasuw upustów dennych w wieży ujęć zbiornika, który przekroczył kwotę 50 tyś. zł, przedkładając na dowód ich wykonania sprawozdanie z prac oraz protokół zdawczo- odbiorczy tych robót.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podniósł, iż stan techniczny nie jest wystarczający do zapewnienia bezpieczeństwa funkcjonowania zbiornika, remont Zasów został wykonany, ale nikt nie sprawdził czy jest on wykonany w sposób właściwy i zapewnia bezpieczeństwo zbiornika. Pozwolenie wodnoprawne pozwala Gminie B. na zrzucanie wody z dwóch potoków do zbiornika, istnieje niebezpieczeństwo, że korona zbiornika nie wytrzyma takiego nawału wody. Pełnomocnik potwierdził, że upusty denne zostały wyremontowane w październiku 2011 roku, natomiast nie ma oceny czy ten remont jest wystarczający.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do uchylenia.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] sierpnia 2011r., utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2011r., udzielająca Gminie B. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych dla potrzeb zasilania zbiornika retencyjnego "S" w B
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ odwoławczy nie uchybił zasadzie dwuinstancyjności postępowania. Pokreślenia wymaga, iż organ ten aby ustosunkować się do zarzutów odwołania skarżącej, musiał dokonać analizy zgromadzonego w sprawie, przez organ pierwszej instancji, materiału dokumentacyjnego, w tym operatu wodnoprawnego, instrukcji gospodarowania wodą na zbiorniku retencyjnym " S.", jak również protokołów z przeglądu stanu technicznego zbiornika, protokołów z wykonanych prac remontowych. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Prezes KZGW przeanalizował całość akt sprawy, wskazał bowiem, że wbrew twierdzeniu skarżącej, rzędna piętrzenia zbiornika "S." została określona na 334,00 m npm. Natomiast podnoszona przez skarżącą rzędna 355,60 m npm odnosi się do piętrzenia na progu betonowym w km 1+800 potoku R. W kwestii stanu technicznego i stopnia bezpieczeństwa zbiornika, organ stwierdził, iż ze znajdujących się w aktach protokołów z kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] lipca 2010r., protokołu z komisyjnego przeglądu stanu technicznego zbiornika "S." z dnia [...] maja 2011 r. oraz pism pełnomocnika Gminy B. z dnia 24 stycznia 2010r. i 10 lutego 2011 r. wynika, że zły stan techniczny dotyczy kanałów R. - B. i B. oraz przepustu pod zaporą. Natomiast stan samej zapory określono jako zadawalający, pozwalający na piętrzenie wody do rzędnej 334,00 m npm. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu pozwolenia wodnoprawnego stwierdził, iż nie znalazł uzasadnienia zarzut skarżącej o złym stanie technicznym zbiornika, zagrażającym ludziom.
Pozwolenia wodnoprawnego można udzielić, jeżeli nie narusza ono warunków wskazanych w art. 126 w zw. z art. 125 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2919 ze zm), inaczej - odpowiada wymaganiom stawianym tymi przepisami. Ustaleniu czy wymogi te są spełnione służy przeprowadzenie przez właściwy organ postępowania, w którym ma on obowiązek zgromadzenia stosownej dokumentacji. Ta dokumentacja jest dowodem na to, czy wnioskodawcy może być udzielone pozwolenie wodnoprawne, gdyż wszystkie wymogi zostały spełnione, czy też istnieją podstawy do odmowy jego udzielenia.
W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się mankamentów postępowania prowadzonego przez organy obu instancji, z zebranej dokumentacji nie wynika, aby nie można było wydać pozwolenia na szczególne korzystanie z wód, zaś twierdzenie skargi co do zagrożeń na skutek pozwolenia są chybione - nie zostały niczym potwierdzone. W instrukcji gospodarowania wodą dla zbiornika wodnego "S." w B. zatwierdzonej decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia[...] lipca 2011 r. zostały w pkt 5 określone obowiązki i zadania zarządcy obiektu (gminy B.) polegające na utrzymaniu w sprawności technicznej i eksploatacyjnej wszystkie obiekty i urządzenia wchodzące w skład zbiornika (pkt 5). W operacie wodnoprawnym w pkt 6.1 podano, że komisja powołana przez Burmistrza B. dokonała w dniach [...] maja - [...] czerwca 201Or. stanu technicznego zbiornika, wszystkich elementów i urządzeń wchodzących w jego skład i na tej podstawie opracowany został harmonogram prac w celu przywrócenia pełnej sprawności technicznej i wartości użytkowej zbiornika. Z akt administracyjnych wynika, że harmonogram ten został opracowany w dniu 14 czerwca 2010 r. i przewidziane w nim prace remontowe są systematycznie wykonywane, na co wskazał zasadnie organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Decyzja udzielająca pozwolenia wodnoprawnego zawiera wszystkie niezbędne wymagania w zakresie wynikającym z art. 128 ust. 1 pkt 1, 1a, 2 Prawa wodnego i jest zgodna z warunkami określonymi w treści operatu wodnoprawnego. Pozwolenia udzielono na okres do 31 czerwca 2023 r., a więc z uwzględnieniem art. 127 ust. 2 Prawa wodnego.
Zdaniem Sądu nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 186 § 1 Prawa wodnego, iż w przedmiotowym pozwoleniu wodnoprawnym nie określono dla niej odszkodowania za korzystanie z urządzeń wodnych stanowiących jej własność, znajdujących się na gruntach oddanych jej w użytkowanie wieczyste.
Zgodnie z art. 185 ust. 1 Prawa wodnego do naprawienia szkód, o których mowa w tym akcie prawnym, z wyłączeniem przepisów z wyłączeniem przepisów art. 88l-88q oraz art. 88t, stosuje się przepisy art. 186-188. Wskazać należy, że przepisy art. 88I - art. 88q i art. 88t do których nie ma zastosowania regulacja wynikająca z art. 185 ust. 1 ustawy, znajdują się w dziale Va Prawa wodnego zatytułowanym ochrona przed powodzią i ochrona przed suszą. Z kolei art. 186 ust. 1 Prawa wodnego przewiduje w sprawach naprawienia szkód innych niż określone w art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 1 właściwość sądów powszechnych po wyczerpaniu trybu, o którym mowa w ust. 3. Podkreślić trzeba, że sytuacje, o jakich mowa w art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 1 Prawa wodnego odnoszą się odpowiednio do szkód poniesionych przez właścicieli gruntów zalanych w czasie powodzi w wyniku nieprzestrzegania przepisów ustawy przez właściciela wody lub właściciela urządzenia wodnego (art. 16 ust. 3 ustawy) oraz przypadki trwałego zajęcia w sposób naturalny gruntów przez płynące wody śródlądowe powierzchniowe lub wody morza terytorialnego (art. 17 ust. 1). W świetle tych regulacji rację ma organ odwoławczy, że żaden z przepisów Prawa wodnego nie przewiduje odszkodowania za korzystanie z urządzeń i budowli wodnych przez inny podmiot. Przepis art. 185 ust. 1 Prawa wodnego nie pozostawia wątpliwości, że ustawa ta posługuje się zamkniętym katalogiem szkód, do których mają zastosowanie przepisy art. 186-188 tej ustawy regulujące sposób ustalania i dochodzenia należnych z tego tytułu odszkodowań.
Mając na uwadze powyższe skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło