IV SA/Wa 1742/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-02

Skład orzekający: Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca mimo wezwania sądu nie uzupełniła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został odmówiony, ponieważ strona skarżąca, mimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną, nie wykazała spełnienia ustawowych przesłanek do przyznania takiego prawa. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a brak wykazania trudnej sytuacji materialnej uzasadnia odmowę.
Stan faktyczny
Skarżąca H. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni podała informacje o swoich dochodach i wydatkach, jednak sąd uznał je za niewystarczające. Wezwano ją do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną, w tym wyciągi z rachunków bankowych, dokumenty dochodowe i wydatkowe oraz oświadczenie dotyczące zaległości alimentacyjnych. Skarżąca nie uzupełniła wniosku w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy H. C. w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kary pieniężnej za usunięcie drzew postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca H. C. w dniu 20 listopada 2009 r. ( data nadania pisma w urzędzie pocztowym ) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. Z informacji podanych przez skarżącą w nadesłanym formularzu PPF wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnim synem. Wnioskodawczyni jest właścicielką domu o pow. 134 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 5,19 ha, w ¼ jest również współwłaścicielką mieszkania o pow. 26 m2. Skarżąca w rubryce 10 formularza, dotyczącej dochodów wnioskodawcy oraz osób pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym wymieniła dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 4000 zł brutto miesięcznie. W rubryce 11 formularza wniosku wnioskodawczyni określiła wydatki jakie ponosi na utrzymanie mieszkania oraz edukację syna, wskazując, iż koszty utrzymania domu wynoszą 1350 zł miesięcznie, natomiast koszt kształcenia syna- 700 zł miesięcznie. Dojazd do pracy wnioskodawczyni i syna to kwota 600 zł miesięcznie. Opłaty za telefon, internet oraz rata kredytu mieszkaniowego miesięcznie wynoszą 950 zł. Nadto skarżąca wskazała, iż wobec nieopłacenia przez osobę zobowiązaną alimentów przyznanych na rzecz jej syna, powstała z tego tytułu zaległość. W związku z powziętymi wątpliwościami co do wysokości comiesięcznych dochodów oraz wydatków skarżącej pismem Sądu z dnia 27 listopada 2009 r., w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 25 listopada 2009 r., wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku, w terminie 7 dni, poprze nadesłanie: - wyciągów z wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię oraz jej syna rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez wnioskodawczynię dochodów, - dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki wskazane we wniosku, m.in. koszty utrzymania domu, koszty kształcenia syna, wysokość raty kredytu, - oświadczenia od kiedy zobowiązany nie płaci alimentów na rzecz syna oraz wskazanie w jakiej wysokości są to alimenty. Powyższe pismo Sądu zostało doręczone dorosłemu domownikowi w dniu 3 grudnia 2009 r. ( dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru), co należy uznać za skuteczne doręczenie w myśl art. 72 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.).Termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął zatem w dniu 10 grudnia 2009 r., skarżąca natomiast do dnia dzisiejszego wniosku we wskazanym zakresie nie uzupełniła. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu wchodzi w zakres całkowitego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a.). Wskazany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 wymienionej ustawy. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Jak już wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF oświadczenie skarżącej za niewystarczające dla dokonania oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku pełnej informacji odnośnie wysokości miesięcznych dochodów skarżącej ( w tym dochodów z gospodarstwa rolnego o pow. 5 ha) oraz wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie. Przedłożenie przez skarżącą żądanych dokumentów pozwoliłoby nie tylko na pełną ocenę jej możliwości płatniczych, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżąca się znajduje. Strona skarżąca mimo wezwania - nie przedłożyła dokumentów do których została zobowiązana. W konsekwencji należy przyjąć, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące dochodów skarżącej, w tym dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego. Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącą, a które pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jej sytuacji materialno-bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeśli strona mimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji-do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż strona skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cytowanej ustaw – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło