IV SA/Wa 1742/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Danuta Dopierała, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kary pieniężnej za usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] maja 2009 roku, Nr [...] Wójt Gminy J. wymierzył H. C. administracyjną karę pieniężną w wysokości 21 129,09 zł za usunięcie bez zezwolenia osiemnastu sztuk drzew gatunku klon jesionolistny z nieruchomości położonej w W., gmina j. - działka nr ew. [...]. W uzasadnieniu decyzji Wójt Gminy stwierdził, że H. C. jest właścicielem nieruchomości o nr ew. [...], obręb [...] w W., gmina J. Na jej rzecz nie było wydawane zezwolenie na usunięcie drzew. W dniu 3 kwietnia 2009 roku do Urzędu Gminy w J. wpłynęło zgłoszenie dotyczące usuwania drzew na wymienionej wyżej nieruchomości. Podczas oględzin ustalono, że C. C. usunął, za zgodą właściciela nieruchomości, osiemnaście sztuk drzew gatunku klon jesionolistny rosnących na działce nr ew. [...], obręb [...] W. Właściciel nieruchomości, H. C., oświadczyła podczas oględzin, że nie była świadoma, iż należy uzyskać zezwolenie na usunięcie przedmiotowych drzew, oraz że nie wiedziała do jakiego gatunku należą te drzewa. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, na wniosek posiadacza nieruchomości. Za usuwanie drzew bez zezwolenia wójt zobowiązany jest nałożyć administracyjną karę pieniężną (art. 88 ust. 1 pow. ustawy). Karę nakłada się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów (art. 89 ust. 1 pow. ustawy). Zgodnie z art. 89 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody, jeżeli ustalenie obwodu zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10 %. Obwody przedmiotowych drzew zmierzono na wysokości ścięcia, we wszystkich przypadkach wysokość pozostałego po ścięciu pnia była mniejsza niż 130 cm. Kwotę kary administracyjnej obliczono zgodnie ze stawkami określonymi w załączniku do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 październik 2004 roku w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228 poz. 2306 ze zm.) oraz zgodnie z art. 85 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody, w następujący sposób: Sygn. akt IV SA/Wa 1742/09 a) 23 cm obwodu - 10% = 20,07 x 12,04 x 1,00 = 241, 64 zł, b) 30 cm obwodu - 10% = 27,00 x 12,04 x 1,51 = 490,87 zł, c) 26 cm obwodu - 10% = 23,40 x 12,04 x 1,00 = 281,74 zł, d) 31 cm obwodu - 10% = 27,90 x 12,04 x 1,51 = 507,23 zł, e) 30 cm obwodu - 10% = 27,00 x 12,04 x 1,51 = 490,87 zł, f) 29 cm obwodu-10% = 26,10x12,04x1,51 =474,51 zł, g) 39 cm obwodu-10% = 35,10x12,04x1,51 =638,13 zł, h) 37 cm obwodu - 10% = 33,30 x 12,04 x 1,51 = 605,41 zł, i) 42 cm obwodu - 10% = 37,80 x 12,04 x 1,51 = 687,22 zł, j) 24 cm obwodu - 10% = 21,60 x 12,04 x 1,00 = 260,06 zł, k) 24 cm obwodu - 10% = 21,60 x 12,04 x 1,00 = 216,72 zł, I) 20 cm obwodu - 10% = 18,00 x 12,04 x 1,00 = 292,57 zł, m) 24 cm obwodu - 10% = 24,30 x 12,04 x 1,00 = 249,23 zł, n) 24 cm obwodu - 10% = 20,70 x 12,04 x 1,00 = 260,06 zł, o) 27 cm obwodu - 10% = 21,60 x 12,04 x 1,00 = 238,39 zł, p) 23 cm obwodu - 10% = 19,80 x 12,04 x 1,00 = 523,59 zł, q) 24 cm obwodu - 10% = 28,80 x 12,04 x 1,51 = 303,41 zł, r) 22 cm obwodu - 10% = 25,20 x 12,04 x 1,00 = 303,41 zł, s) 32 cm obwodu - 10% = 23,40 x 12,04 x 1,00 = 281,74 zł. Suma powyższych wartości wynosi 7043,03 zł. Kara administracyjna wynosi trzykrotność tej kwoty, to jest 21.129,09 zł. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła H. C. podnosząc, iż jej mąż bez jej zgody, działając w imię wyższej konieczności, postanowił obciąć gałęzie, które dotykały linii wysokiego napięcia. Nadto stwierdziła, że zarówno ona jak i C. C. nie zdawali sobie sprawy z tego, że należy posiadać zezwolenie na usunięcie karpy porośniętej gałęziami. Karpa nie została naruszona i w tej chwili odrosło z niej już ponad 50 gałęzi. Odwołująca się stwierdziła również, że tak wysoka kara za wycięcie drzew, które momentalnie odrastają jest dla niej krzywdząca. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] maja 2009 roku, podzielając zawarte w niej stanowisko. Nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że okoliczność, iż odwołująca się nie wiedziała o konieczności uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew nie może wyłączać jej odpowiedzialności za to zdarzenie. Nie stanowi również Sygn. akt IV SA/Wa 1742/09 okoliczności łagodzącej powoływana przez odwołującą się kwestia, iż wycięcie drzew było motywowane stanem wyższej konieczności. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła H. C. podnosząc zarzuty: 1. naruszenia przepisów postępowania poprzez niezgodne z prawem utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy J. i niewzięcie pod uwagę okoliczności, iż usunięcia drzew dokonała osoba trzecia, 2. nieprawidłowego przyjęcia, iż właściciel działki odpowiada za działania osób trzecich podjęte bez wyraźnej wiedzy i zgody właściciela nieruchomości, 3. naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywateli, 4. naruszenia art. 77 k.p.a. poprzez zaniedbania przy zbieraniu i ocenie materiału dowodowego, poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień i dokumentów strony, w tym odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzez niewzięcie pod uwagę wyjaśnień strony dotyczących niezawinionego naruszenia przepisów o ochronie przyrody, 5. obciążenia odpowiedzialnością pieniężną osoby, która nie zawiniła w sprawie, gdyż drzewa zostały usunięte bez jej wiedzy i zgody, 6. niewspółmierności wymierzonej kary pieniężnej do stopnia zawinienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem wydając zaskarżoną i utrzymaną ją w mocy decyzję organy administracji nie wyjaśniły w należyty sposób stanu faktycznego sprawy, naruszając tym samym art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Stosownie do treści art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 roku Nr 92, poz.880 ze zm.) wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. W świetle natomiast art. 83 ust. 1 powołanej ustawy zezwolenie na usunięcie drzew może być wydane jedynie na rzecz posiadacza nieruchomości, a jeżeli posiadacz nie jest właścicielem musi przedstawić pisemną zgodę właściciela na usunięcie drzew. Skoro karę pieniężną można nałożyć tylko za usunięcie drzew bez Sygn. akt IV SA/Wa 1742/09 zezwolenia organu administracji, a zezwolenie takie może być wydane wyłącznie właścicielowi nieruchomości lub posiadającemu upoważnienie właściciela posiadaczowi, to tylko na te podmioty może być nałożona kara pieniężna. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 13 stycznia 2005 roku, sygn. akt OSK 1582/04 (Wspólnota 2005/19/42) stwierdził, że "Karę pieniężną za usunięcie drzew bez zezwolenia można wymierzyć jedynie właścicielowi nieruchomości, jej użytkownikowi, najemcy lub dzierżawcy". W przedmiotowej sprawie karę pieniężną za wycięcie 18 sztuk drzew (klonu jesionolistnego) rosnących na terenie działki nr ew. [...] w obrębie [...] W. nałożono na właścicielkę tej nieruchomości – H. C., która w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] maja 2009 r. podniosła m.in., że drzewa wyciął jej były mąż (C. C.), bez jej zgody. Okoliczność tę potwierdził C. C. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 7 czerwca 2010 r. oświadczając, że w czasie kiedy był w odpowiedziach u syna, ten zwrócił mu uwagę na niebezpieczeństwo, jakie stwarzają drzewa znajdujące się na działce będącej wyłączną własnością H. C. Wymieniony stwierdził, że sam z własnej inicjatywy dokonał wycięcia odrostów ze skarpy, których gałęzie wchodziły między druty linii wysokiego napięcia. Wiedząc, że wycięcia drzew nie dokonała właścicielka działki, organ administracji pierwszej instancji zobowiązany był ustalić, czy H. C. wyraziła zgodę na to wycięcie. Zawarte w decyzji z dnia [...] maja 2009 r. twierdzenie, jakoby C. C. usunął drzewa za zgodą właściciela nieruchomości, nie znajduje potwierdzenia w znajdującym się w aktach postępowania administracyjnego protokole oględzin. Z kolei organ administracji drugiej instancji, wobec zawartego w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy J., oświadczenia skarżącej, że wycięcia drzew dokonał jej były mąż, bez jej zgody, zobowiązany był ustalić, czy w istocie wyrażenie zgody nie miało miejsca. Tylko takie postępowanie organów administracji czyniłoby zadość zasadom praworządności oraz wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Naruszenie tych przepisów w przedmiotowej sprawie mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Jeżeli bowiem przeprowadzone zgodnie z tymi zasadami administracyjne postępowanie dowodowe doprowadziłoby do ustalenia, że H. C. nie Sygn. akt IV SA/Wa 1742/09 wyraziła zgody na wycięcie przedmiotowych drzew, obowiązkiem organu administracji było umorzenie wszczętego z urzędu postępowania w sprawie nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie osiemnastu sztuk drzew gatunku klon jesionolistny bez wymaganego zezwolenia, przeprowadzi postępowanie dowodowe z uwzględnieniem powyższych rozważań Sądu. W szczególności przesłucha syna i byłego męża skarżącej oraz samą skarżącą na okoliczności wskazane w oświadczeniu C. C. złożonym na rozprawie przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.