IV SA/Wa 1743/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-12-15
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest bezrobotna, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a jedynie dom i nieruchomość rolną VI klasy gruntu, która nie stanowi źródła dochodu, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy wnioskodawca jest bezrobotny, nie osiąga dochodów, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a posiadane nieruchomości nie generują dochodu, należy przyznać mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Stan faktyczny
J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wydania zaświadczenia. Skarżący podał, że jest osobą bezrobotną, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych, jest właścicielem domu i nieruchomości rolnej VI klasy, która nie stanowi źródła dochodu. Korzysta z pomocy rodziny na bieżące utrzymanie.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowienie adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej.
We wniosku z dnia 12 listopada 2008 r. J. M. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na opisane powyżej postanowienie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą bezrobotną, na potwierdzenie czego przestawił kopię zaświadczenia z Urzędu Pracy z dnia [...] września 2008 r. Skarżący wskazał ponadto, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe oraz że nie posiada żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Oświadczył także, że jest właścicielem domu o powierzchni ok. 100 m2 oraz nieruchomości rolnej (ok. 2 ha). W odpowiedzi na wezwanie z dnia 26 listopada 2008 r. do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń, w piśmie z dnia 3 grudnia 2008 r. wnioskodawca wyjaśnił, że nie posiada rachunków bankowych, nie otrzymywał również pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wyjaśniając, skąd czerpie środki na bieżące utrzymanie się wnioskodawca wskazał, że nie starał się o wsparcie ze strony pomocy społecznej, korzysta bowiem z pomocy rodziny. Oświadczył również, że posiadana nieruchomość rolna (VI klasa gruntu) nie stanowi źródła jego dochodu.
Należy stwierdzić, że złożony wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie - określonym na mocy art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. – jako całkowity. Żądanie zawarte we wniosku z dnia 12 listopada 2008 r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) skarżący zmodyfikował bowiem w piśmie z dnia 1 grudnia 2008 r. wnosząc o ustanowienia adwokata.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.).
Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy uzasadnia przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w żądanym zakresie. Należy bowiem stwierdzić, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie osiąga żadnych dochodów, nie posiada również oszczędności ani przedmiotów wartościowych, co pozwoliłoby przyjąć, że może wygospodarować środki, które mogłyby zostać przeznaczone na uiszczenie wymaganych opłat sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Wątpliwości związane ze potencjalnymi możliwościami czerpania przez skarżącego dochodu z posiadanych nieruchomości, a także wątpliwości związane z tym, skąd skarżący, jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, czerpie środki na bieżące utrzymanie się, skarżący wyjaśnił wskazując, iż korzysta pomocy rodziny, zaś posiadane nieruchomości – z uwagi na ich wielkość oraz klasę gruntu - nie stanowią źródła dochodu.
Mając zatem na uwadze sytuację majątkową wnioskodawcy przestawioną w rozpoznawanym wniosku oraz wynikającą z dokumentów złożonych do akt sprawy należało przyjąć, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Ocena ta zbieżna jest ze stanowiskiem przyjętym przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w postanowieniu z dnia 11 grudnia 2008 r. (sygn. IV SA/Wa 1744/08), na mocy którego skarżącemu przyznano prawo pomocy – w równolegle prowadzonym postępowaniu sądowym - w analogicznym zakresie.
Z powołanych względów, wobec spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło