IV SA/Wa 1744/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-12-11

Skład orzekający: Referendarz sądowy Aneta Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 1,8179 ha, ale jednocześnie bezrobotna, nieposiadająca dochodów, oszczędności ani przedmiotów wartościowych, która korzysta z pomocy rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Właściciel nieruchomości rolnej, który jest bezrobotny, nie osiąga dochodów, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a jego sytuacja majątkowa jest trudna, może zostać uznany za osobę spełniającą te przesłanki, nawet jeśli posiada grunty rolne, które nie generują dochodu umożliwiającego pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wydania zaświadczenia. Skarżący podał, że jest osobą bezrobotną, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a środki na utrzymanie czerpie z pomocy rodziny. Jest właścicielem domu i nieruchomości rolnej o powierzchni ok. 2 ha. Wcześniej w innej sprawie o sygn. IV SA/Wa 1128/08 uzyskał prawo pomocy w zakresie częściowym, przedstawiając podobne okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowienie adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej. We wniosku z dnia 7 listopada 2008 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na opisane powyżej postanowienie. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą bezrobotną, na potwierdzenie czego przestawił kopię zaświadczenia z Urzędu Pracy z dnia 12 września 2008 r. Skarżący wskazał ponadto, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe oraz że nie posiada żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Oświadczył także, że jest właścicielem domu o powierzchni ok. 100 m2 oraz nieruchomości rolnej (ok. 2 ha). Wnioskodawca załączył do wniosku kserokopię pisma z dnia 1 sierpnia 2008 r. (oryginał pisma skarżący złożył do akt sprawy IV SA/Wa 1128/08 w związku z prowadzonym w tej sprawie postępowaniem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym) w którym wyjaśnił, że nie posiada rachunku bankowego, nie otrzymywał również pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wyjaśniając, skąd czerpie środki na bieżące utrzymanie się wnioskodawca wskazał, że korzysta z pomocy rodziny. Skarżący przedłożył ponadto kserokopie postanowień Wójta Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz [...] października 2008 r., z których wynika, że jest właścicielem gruntu o powierzchni ogólnej 1,8179 ha. Należy stwierdzić, że złożony wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie - określonym na mocy art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. – jako całkowity. W terminie wyznaczonym do uzupełnienia braków formalnych wniosku skarżący wyjaśnił bowiem, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (pisma skarżącego z dnia 27 listopada 2008 r. i z 1 grudnia 2008 r.). Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy uzasadnia przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w żądanym zakresie. Należy bowiem stwierdzić, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie osiąga żadnych dochodów, nie posiada również oszczędności ani przedmiotów wartościowych, co pozwoliłoby przyjąć, że może wygospodarować środki, które mogłyby zostać przeznaczone na uiszczenie wymaganych opłat sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Wątpliwości związane ze potencjalnymi możliwościami czerpania przez skarżącego dochodu z posiadanych nieruchomości, a także wątpliwości związane z tym, skąd skarżący, jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, czerpie środki na bieżące utrzymanie się, skarżący wyjaśnił na wezwanie referendarza sądowego w sprawie IV Sa/Wa 1128/08. Należy uznać, że skarżący podtrzymuje złożone wówczas oświadczenie, iż korzysta pomocy rodziny. Z przedstawionego przez wnioskodawcę postanowienia Wójta Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2008 r. wynika zaś, że nieruchomość rolna, której skarżący jest właścicielem nie stanowi gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. Nr 136, poz. 969 ze zm.) w związku z czym nie jest możliwe urzędowe poświadczenie wysokości osiąganych z tego gospodarstwa dochodów. Niemniej potwierdzona w treści tego postanowienia wielkość posiadanych przez skarżącego gruntów (1,8179 ha) uzasadnia stanowisko, że bezpodstawne byłoby przyjęcie, że posiadane nieruchomości mogą potencjalnie generować dochód w takiej wysokości, aby możliwe było poczynienie z niego oszczędności, które mogłyby następnie zostać przeznaczone na poczet kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Mając zatem na uwadze sytuację majątkową wnioskodawcy przestawioną we wniosku z dnia 7 listopada 2008 r., jak również okoliczności, które wynikały z dodatkowych informacji przedstawionych przez skarżącego na potrzeby postępowania w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1128/08, których – jak należy przyjąć - aktualność skarżący potwierdził załączając do rozpoznawanego wniosku kopię pism złożonych do sprawy IV SA/Wa 1128/08, przyjąć trzeba, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Mając powyższe na uwadze, wobec spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło