IV SA/Wa 1752/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-07

Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest pomoc finansowa w wysokości około 800 zł miesięcznie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest pomoc finansowa w wysokości około 800 zł miesięcznie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W takiej sytuacji przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione, aby zapewnić dostęp do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący S. S., obywatel [...], wniósł skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że jego jedynym źródłem utrzymania jest pomoc wujka w kwocie ok. 800 zł miesięcznie, a nie posiada on majątku ani nie otrzymuje świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono S. S. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia zwolnić S. S. od kosztów sądowych. S. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, domagając się jednocześnie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku z dnia 17 czerwca 2013 r. podał, że jest obywatelem [...], ubiegającym się o zalegalizowanie pobytu w Polsce w trybie tzw.: "abolicji". Nie posiada w Polsce żadnego majątku, nie otrzymuje żadnych świadczeń. Utrzymuje się jedynie z pomocy udzielanej mu przez wujka mieszkającego [...]. Przekazywana przez niego kwota – ok. 800 zł miesięcznie wystarcza na pokrycie kosztów zamieszkania oraz skromne życie. Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że wykazał, że spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2. Skarżący nie posiada żadnego majątku, oszczędności pieniężnych, nie pracuje. Jedyne źródło utrzymania stanowi pomoc finansowa wujka mieszkającego [...] w wysokości ok. 800 zł miesięcznie. Mając na uwadze przedstawione przez wnioskodawcę informacje, oraz wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie (co najmniej 300 zł – wpis od skargi), należało stwierdzić, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem. W tej sytuacji uznano, że skarżący wykazał, że zachodzą przesłanki, pozwalające na przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem uiszczenie kosztów sądowych mogłoby narazić go na uszczerbek utrzymania koniecznego. Nieprzyznanie prawa pomocy w tej sytuacji mogłoby się wiązać z pozbawieniem skarżącego prawa do sądu. Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło