IV SA/Wa 1755/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2017 r. sprawy ze skargi L. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatelkę Republiki [...] L. H. (dalej wnioskodawczyni, skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wydając powyższą decyzję organ działał na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1990, ze zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, ze zm., obecnie - t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1257). Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] października 2016 r. (data stempla pocztowego) L. H. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na wykonywanie pracy na rzecz [...] z siedzibą w [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach odmówił udzielenia wnioskodawczyni zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na złożenie w dniu [...] października 2016 r. wniosku w trakcie nielegalnego pobytu w Polsce. Organ I instancji wyjaśnił, że w dniu złożenia przedmiotowego wniosku cudzoziemka przebywała w Polsce na podstawie wizy Schengen nr [...], ważnej od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] listopada 2016 r., uprawniającej do 12 dni pobytu. Wnioskodawczyni zgodnie z zamieszczonym w paszporcie stemplem wjechała na terytorium Polski [...] października 2016 r. i była uprawniona do pobytu na terytorium Polski przez okres 12 dni od momentu wjazdu tj. do [...] października 2016 r. Z uwagi na powyższe Wojewoda [...] odstąpił od zbadania czy cudzoziemka spełnia przesłanki określone w art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. W odwołaniu od powyższej decyzji Wojewody [...] wnioskodawczyni wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości, udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy ewentualnie przywrócenie terminu do złożenia wniosku o pobyt czasowy, uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powołała się na nieznajomość prawa i zbyt późne złożenie wniosku przez przyszłego pracodawcę Uzasadniając wspomnianą na wstępie decyzję Szef Urzędu ds. Cudzoziemców wskazał, iż wniosek cudzoziemki o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy został uzasadniony okolicznościami z art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach tj. zamiarem wykonywania pracy. Organ II instancji uznając za zasadne zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. dokonał ponownej analizy całego materiału dowodowego, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii legalności pobytu cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazał na powyższy artykuł oraz zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. i zaznaczył, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne. Obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji ale obciąża także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Organ zacytował treść art. 105 ust. 1 i 108 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i wskazał, że cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie organu ze zgromadzonego zaś w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w dniu złożenia przedmiotowego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wnioskodawczyni przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie jednokrotnej wizy Schengen Nr [...] typu C, wydanej [...] października 2016 r. przez władze [...], z terminem ważności od [...] października 2016 r. do [...] listopada 2016 r., na czas pobytu 12 dni. Natomiast ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii dokumentu podróży wnioskodawczyni, potwierdzonego za zgodność z oryginałem, wynika, że w okresie ważności posiadanej wizy cudzoziemka wjechała do strefy Schengen (do Polski) w dniu [...] października 2016 r. i przebywała w Polsce aż do dnia złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, tj. do dnia [...] października 2016 r. (data stempla pocztowego). Jak wskazał organ, dzień złożenia przedmiotowego wniosku był 15 dniem pobytu cudzoziemki. Wobec powyższego Szef Urzędu ds. Cudzoziemców uznał, że wnioskodawczyni uchybiła terminowi wskazanemu w art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i prawidłowo przyjął, iż pobyt cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu relewantnym dla zastosowania art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach był nielegalny. W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do wniosku o przywrócenie terminu i wyjaśnił, że do terminu zakreślonego przez ustawodawcę na złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, nie ma zastosowania przepis art. 57 § 4 w zw. z art. 58 k.p.a. Termin ten jest terminem prawa materialnego, gdyż jego upływ ma swoje konsekwencje w sferze prawa materialnego - jego niezachowanie powoduje, że cudzoziemiec - wnioskodawca nie może skorzystać z dobrodziejstwa, jakie przewiduje art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, a zatem dobrodziejstwa pobytu uznawanego za legalny do uostatecznienia się decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, a jednocześnie dochodzi do realizacji przesłanki odmowy udzielenia zezwolenia określonej w art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy (o ile w danym przypadku zastosowanie tego przepisu na mocy przepisu szczególnego nie jest wyłączone). W tym stanie rzeczy Szef Urzędu ds. Cudzoziemców, powołując się na art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach stwierdził, że w przypadku złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w czasie nielegalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, organ prowadzący postępowanie jest zobligowany do odmowy udzielenia tego zezwolenia. Zdaniem organu wykładania gramatyczna powyższego artykułu prowadzi do wniosku, że dla wydania decyzji odmownej wystarczy, aby cudzoziemiec w dacie złożenia wniosku (jego wpływu do organu) przebywał w Polsce nielegalnie, tj. aby jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w tym dniu nie miał oparcia w jakimkolwiek elemencie obowiązującego na tym terytorium porządku prawnego. Względnie wystarczy, aby w dacie orzekania (wydawania decyzji) pobyt cudzoziemca był nielegalny. Samodzielność powyższych przesłanek wynika z posłużenia się przez ustawodawcę w tym przepisie spójnikiem "lub". Organ odwoławczy odstąpił od badania czy wnioskodawczyni spełniała przesłanki określone w art. 114 ust. 1 ww. ustawy o cudzoziemcach, gdyż wobec zaistnienia przesłanki z art. 100 ust. 1 pkt 9 powołanej ustawy ustalenia te nie miałyby wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Ponadto w ocenie organu materiał dowodowy sprawy jest zebrany w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia kwestii udzielenia cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy, a w szczególności stwierdzenia, czy wobec strony zachodzą przesłanki z art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 100 ust. 1 pkt. 9 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez organ, że wobec skarżącej zachodzi okoliczność wskazana w art. 100 ust. 1 pkt. 9 ww. ustawy stanowiąca negatywną przesłankę uniemożliwiającą wydanie zezwolenia na pobyt czasowy; - naruszenia przepisów art. 98 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 6 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy skarżącą spełnia wymogi do uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a okoliczności wskazane we wniosku, w szczególności fakt podjęcia pracy, uzasadniają udzielenie zezwolenia na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z czym złożony przeze skarżącą wniosek powinien pozostać rozpatrzony pozytywnie; - naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niewłaściwej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy oraz zaniechaniu przez organ podejmowania działań z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności niezebraniu przez organ jednoznacznych i obiektywnych dowodów potwierdzających, że w momencie składania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy skarżąca przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, ponadto organ II instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego co narusza naczelną zasadę postępowania administracyjnego czyli dwuinstancyjność postępowania; - naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a., polegające na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób nazbyt ogólny oraz uniemożliwiający stronie zapoznanie się z podstawą i motywami rozstrzygnięcia, wskutek niewskazania w treści uzasadnienia faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł, przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W jej ocenie organ odwoławczy nie ustalił w sposób wyczerpujący okoliczności związanych z legalnością jej pobytu na terytorium Polski, w szczególności nie zbadał ważności wizy na podstawie, której wjechała do Polski, a nie długości jej pobytu na terytorium Polski. Zdaniem skarżącej swoją oceną w tej kwestii Szef Urzędu oparł wyłącznie na ustaleniach Wojewody [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga, jako niezasadna, podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2017 r. nie narusza prawa w sposób dający podstawę do jej uchylenia, zaś zarzuty zawarte w skardze wraz z przedstawioną tam argumentacją nie zasługują na uwzględnienie. Kwestionowaną decyzją Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. o odmowie udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie organu skarżąca w niniejszej sprawie uchybiła terminowi określonemu w art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, co obligowało organ do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi udziela się albo - w przypadkach, o których mowa w art. 160, art. 181 i art. 187 - można udzielić na jego wniosek, jeżeli spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu, a okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Zaznaczyć należy, co nie jest w niniejszej sprawie kwestią sporną, iż wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy został uzasadniony okolicznościami określonymi w art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach tzn. zamiarem wykonywania pracy (wykonywanie pracy jako główny cel pobytu został wskazany przez skarżącą na 3 stronie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy – karta [...] teczka [...] akt administracyjnych). Zgodnie zaś z art. 105 ust. 1 cytowanej ustawy cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organy zarówno I jak i II instancji w niniejszej prawidłowo przyjęły, iż wniosek skarżącej został złożony w czasie nielegalnego pobytu skarżącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co wynika z okoliczności dotyczących udzielonej cudzoziemce wizy. Z kopii wizy Schengen nr [...], znajdującej się w aktach administracyjnych na k. 35 oraz kopii pozostałych stron dokumentu podróży jednoznacznie wynika, iż wiza uprawniała do pobytu na terytoriach państw obszaru Schengen przez okres 12 dni, była ważna w okresie od [...] października 2016 r. do dnia [...] listopada 2016 r., a cudzoziemka na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (jednocześnie terytorium państwa obszaru Schengen) wjechała [...] października 2016 r. Z powyższego należy wnosić, iż ostatnim dniem dla zachowania terminu, o którym mowa w art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach był dzień [...].października 2016 r. – tzn. ostatni dzień legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Złożenie wniosku po tym dniu prawidłowo zostało uznane przez organy za złożenie wniosku w trakcie nielegalnego pobytu. Podkreślić należy, że wiza nie uprawniała do pobytu na terytoriach państw obszaru Schengen przez cały okres jej ważności, tzn. od [...] października 2016 r. do [...] listopada 2016 r. ale tylko przez okres 12 dni. Termin ważności wizy dawał skarżącej możliwość wyboru od którego dnia – dnia wjazdu na terytorium państwa obszaru Schengen będzie liczony okres 12 dni. Z uwagi na powyższe Wojewoda [...] zobligowany był do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Zgodnie bowiem z art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy złożył wniosek podczas nielegalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium nielegalnie. Skoro legalny pobyt skarżącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej upłynął z dniem [...] października 2016 r., to złożony przez skarżącą wniosek o udzielenie zezwolenia, który wpłynął do organu [...] października 2016 r., a został nadany [...] października 2016 r. był wnioskiem złożonym podczas nielegalnego pobytu. Z uwagi na powyższe organ nie miał podstaw, jak domaga się tego skarżąca, do zastosowania art. 98 ustawy o cudzoziemcach, w zw. z art. 6 k.p.a. i udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Okoliczności podane we wniosku, fakt podjęcia pracy nie mogły być okolicznościami wyłączającymi organ do wydania decyzji odmownej, w uwagi na złożenie wniosku w trakcie nielegalnego pobytu. Zarówno organy I, jak i II instancji nie badały, czy skarżąca spełnia przesłanki określone w art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 15 k.p.a., co skarżąca odnosi do nieprzeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego i zaniechania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wskazać należy, iż zgodnie z art. 136 k.p.a. w wersji obowiązującej w dniu wydawania decyzji przez Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców, organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zgodnie z powyższym przepisem organ odwoławczy przeprowadza postępowanie na żądanie strony lub z urzędu. Skoro organ nie widział podstaw do przeprowadzenia dodatkowego postępowania uznając, że wniosek o udzielenie zezwolenia został złożony w trakcie nielegalnego pobytu a strona w odwołaniu nie wnosiła o przeprowadzenie dodatkowych dowodów, nie kwestionowała okresu ważności wizy, tzn. od [...] października 2016 r. do [...] listopada 2016 r., uprawnienia do przebywania na terytoriach państw obszaru Schengen przez 12 dni, dnia wjazdu do Polski – [...] października 2016 r., a jedynie powołała się na nieznajomość prawa i zbyt późne złożenie wniosku przez przyszłego pracodawcę, to nie można zarzucać organowi, że nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania. Szef Urzędu ds. Cudzoziemców nie oparł się jedynie na ustaleniach poczynionych przez Wojewodę [...] i nie przyjął ich jako własnych ale dokonał oceny zarówno zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, jak i ustaleń dokonanych przez Wojewodę [...]. Powyższe potwierdza uzasadnienie zaskarżonej decyzji na str. 4-5. Organ w uzasadnieniu tym podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne, dlatego też inicjatywa dowodowa powinna być przejawiana nie tylko przez organ ale przede wszystkim przez stronę. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca także nie wyjaśniła na czym miałoby polegać niezbadanie ważności wizy i długości pobytu, nie zakwestionowała żadnej z podanych przez Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców dat, nie wskazywała aby przebywała legalnie z uwagi na inny dokument na mocy, którego jej pobyt stałby się legalny. Reasumując, w ocenie Sądu, organy administracji nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 15 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm.), określanej dalej jako P.p.s.a., albowiem podjęły niezbędne czynności w celu pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Poprzez uzasadnienia faktyczne i prawne organy nie naruszyły też normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie 107 k.p.a. Uzasadnienie zawiera wskazane prawem elementy. W tym stanie rzeczy, zasadne było utrzymanie w mocy przez Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców decyzji Wojewody [...] o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak sentencji.