IV SA/Wa 1756/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Alina Balicka, Protokolant ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi V. H. na zawiadomienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2017 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpoznania odrzuca skargę V. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na zawiadomienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]o pozostawieniu jego odwołania od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...]z dnia [...]lutego 2017 r. nr [...]bez rozpoznania, z uwagi na nieuzupełnienie jego braków formalnych w terminie. Skarżący uznając za błędne stanowisko organu o nieuzupełnieniu braków formalnych odwołania w terminie, wniósł o uchylenie zaskarżonego zawiadomienia i stwierdzenie, że odwołanie należy merytorycznie rozpoznać. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej, ewentualnie o jej oddalenie. Zdaniem organu administracji skargę wniesioną na zawiadomienie o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania, zgodnie z orzecznictwem, należało potraktować jako skargę na bezczynność organu administracji. W tym wypadku, jak zaznaczył Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, skarżący przed wniesieniem skargi powinien złożyć wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub ponaglenie do organu prowadzącego postępowanie (zgodnie z nowym stanem prawnym obowiązującym od 1 czerwca 2017 r.). Jednak skarżący przed wniesieniem skargi nie skorzystał z żadnego z ww. środków zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej zwanej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej zwanej "k.p.a."), nie podlega zaskarżeniu, jednakże kontrola tego aktu następuje w ramach skargi na bezczynność organu. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, pozostawienie podania (wniosku lub odwołania) bez rozpoznania jest nierozpoznaniem sprawy w terminie. Stronie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa polegające na bezczynności wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania (żądania), przysługuje - na zasadach ogólnych - skarga do sądu administracyjnego (por. uchwałę składu siedmiu 7 sędziów NSA z dnia 3 września 2013 r., I OPS 2/13, ONSAiWSA 2014/1/2). Skarga taka – w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017 r. – musi być poprzedzona zatem ponagleniem strony skierowanym do organu wyższego stopnia nad organem prowadzącym postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie, jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest zawiadomienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...]maja 2017 r. o pozostawieniu odwołania skarżącego od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...]z dnia [...]lutego 2017 r. bez rozpoznania, z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych tego odwołania – wydane na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Sąd, biorąc pod uwagę stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w ww. uchwale I OPS 2/13, uznał, że niniejsza skarga kwestionująca zasadność pozostawienia odwołania bez rozpoznania, jest w istocie skargą na bezczynność organu administracji – Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Z akt administracyjnych wynika, że skarżone zawiadomienie o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 6 czerwca 2017 r., a skarga została wniesiona w dniu 14 czerwca 2017 r. Z tego względu Sąd przyjął, że przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców winny znaleźć zastosowanie przepisy Kodeksu postepowania administracyjnego oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935). Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Jeżeli skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego mu środka zaskarżenia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 powyższej ustawy. W przypadku bezczynności organu strona przed wniesieniem skargi zobowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Przepis ten aktualnie stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); względnie jeżeli 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Z treści zaś art. 37 § 3 wynika, że ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; względnie 2) do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Zważywszy, że brak jest organu wyższego stopnia nad Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców skarżący, przed wniesieniem skargi na bezczynność tego organu, zobowiązany był wnieść do tego organu ponaglenie na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Jednakże, jak wynika z odpowiedzi na skargę organu, skarżący tego nie uczynił i wniósł skargę ósmego dnia od doręczenia mu zawiadomienia o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania, bez składnia ponaglenia do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Tak więc skargę na bezczynność organu należało poprzedzić, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. - w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r., ponagleniem na niezałatwienie sprawy w terminie skierowanym do właściwego organu. Wymieniony środek jest bowiem środkiem zaskarżenia wskazanym art. 52 § 2b p.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r. Brak wyczerpania dostępnych środków zaskarżenia w sprawie na bezczynność organu świadczył o niedopuszczalności skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. To zaś obligowało Sąd do jej odrzucenia. Z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi, Sąd odrzucił skargę na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalną.