IV SA/Wa 1761/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-06
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Piotr Korzeniowski, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji administracyjnej może zostać wydana na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w sytuacji, gdy zmiana właściciela nieruchomości, na której znajduje się składowisko odpadów, nie uniemożliwia wykonania pierwotnej decyzji dotyczącej zamknięcia i rekultywacji składowiska?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sama zmiana właściciela nieruchomości nie powoduje bezprzedmiotowości decyzji dotyczącej zamknięcia i rekultywacji składowiska odpadów, jeśli obowiązek ten nadal jest możliwy do wyegzekwowania. Organy wadliwie zastosowały art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., błędnie oceniając materiał dowodowy i uznając, że decyzja stała się bezprzedmiotowa, podczas gdy dowody wskazywały na możliwość wykonania obowiązku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. Sp. z o.o. na decyzję Ministra Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa stwierdzającą wygaśnięcie decyzji Wojewody określającej sposób zamknięcia kwatery składowiska odpadów. Skarżąca spółka kwestionowała zasadność stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, argumentując, że zmiana właściciela nieruchomości nie czyni decyzji bezprzedmiotową, a obowiązek rekultywacji nadal jest możliwy do wykonania. Organy administracji uznały decyzję za bezprzedmiotową, powołując się na zmianę właściciela i brak tytułu prawnego poprzedniego zarządcy do nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2015 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego Z. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Minister Środowiska po rozpatrzeniu sprawy wskutek odwołania Zakładu [...] Sp. z o.o. z/s w [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. określającej sposób zamknięcia kwatery składowiska odpadów komunalnych w [...], gmina [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister Środowiska wskazał, ze sprawa wygaśnięcia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. była już przedmiotem postępowań Ministra Środowiska, a mianowicie:
- decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Marszałek Województwa [...], po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...] o stwierdzenie wygaśnięcia z dniem 1 lutego 2009 r. w/w decyzji Wojewody [...] wydanej w przedmiocie zamknięcia kwatery i składowiska odpadów w [...] k/[...], odmówił stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji;
- decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Minister Środowiska uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji;
- decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Marszałek Województwa [...], odmówił stwierdzenia wygaśnięcia wymienionej decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r.;
- decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy w. decyzję Marszałka Województwa [...].
Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w [...] wniosło skargę na powyższą decyzję Ministra Środowiska. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 2002/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższą decyzję Ministra Środowiska.
Ponownie rozpoznając sprawę po uprawomocnieniu się powołanego wyroku, Minister Środowiska decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. uchylił decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Marszałek Województwa [...] stwierdził wygaśnięcie z dniem 1 lutego 2009 r. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. określającej sposób zamknięcia kwatery składowiska odpadów komunalnych w [...],
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka Zakład [...] Sp. z o.o.
Rozpatrując sprawę wskutek wniesionego odwołania Minister Środowiska wskazał, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Postępowanie, które było przedmiotem rozważań Sądu zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2012 r. o sygn. akt IV SA/Wa 2002/12 dotyczyło sprawy wygaśnięcia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd rozważył kwestię wygaśnięcia decyzji i wskazał, że "możliwość stwierdzenia wygaśnięcia decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. Przesłanką do wygaśnięcia decyzji są: bezprzedmiotowość i istnienie interesu społecznego lub interesu strony przemawiającego za takim rozstrzygnięciem, co wynika z literalnego brzmienia art. 162 § 1 k.p.a. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie co z kolei prowadzi do wniosku, że istnienie tylko jednej z nich wyklucza możliwość zastosowania tego przepisu. Bezprzedmiotowość rozumiana jest jako ustanie bytu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na jej podstawie. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy nierealne okaże się osiągnięcie celu, ze względu na który decyzja została wydana, na wskutek tego, że przestanie istnieć bądź przedmiot rozstrzygnięcia (prawo lub obowiązek), strony, bądź podmiot, którego to rozstrzygnięcie dotyczyło (przestał istnieć lub stracił kwalifikację) lub też na skutek zmiany stanu faktycznego lub prawnego nie jest możliwe dalsze wykonywanie decyzji".
Minister podkreślił, że nawet gdyby przyjąć tok rozumowania strony skarżącej w odniesieniu do kwestii zmiany stanu prawnego, zauważyć należy, że został w tym dowodzeniu popełniony błąd w założeniach. Wskazał, że przepis art. 54 ust. 14 pkt 1 uprzednio obowiązującej ustawy o odpadach stanowił, że decyzja o przeniesieniu praw i obowiązków wywołuje skutki prawne po uzyskaniu tytułu prawnego do składowania odpadów lub jego wydzielonej części. Analogiczny przepis znalazł odzwierciedlenie w ustawie o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r., bowiem w myśl art. 154 ust. 1 tej ustawy decyzja o przeniesieniu praw i obowiązków wywołuje skutki prawne po uzyskaniu tytułu prawnego do dysponowania całą nieruchomością, na której zlokalizowane jest składowisko odpadów, wraz ze wszystkimi instalacjami i urządzeniami związanymi z prowadzeniem składowiska odpadów. Minister stwierdził, że skoro więc w opinii strony Sąd zastosował wnioskowanie a contario w zakresie przepisu art. 54 ust. 14 pkt 1 uprzednio obowiązującej ustawy o odpadach, to analogiczne wnioskowanie a contario należy zastosować w odniesieniu obowiązującego, analogicznego w treści art. 154 ust. 1ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r.
Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że odniesienie się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku do treści art. 54 uprzednio obowiązującej ustawy o odpadach miało w opinii Ministra charakter posiłkowy, a w istocie objaśniający kwestię bezprzedmiotowości.
Minister zwrócił uwagę na fakt, że właścicielem działek o nr ewid. [...], [...], [...], [...] i [...] obręb [...] (odpisy ksiąg wieczystych KW nr [...] i KW nr [...], akt założycielki spółki – w formie aktu notarialnego – Repertorium A nr [...]), na których usytuowana jest niezrekultywowana kwatera nr I składowiska odpadów jest [...]. Niekwestionowanym jest również – zdaniem Ministra - prawidłowe i słuszne ustalenie organu I instancji wynikające z art. 47 § 1 i art. 48 K.c. poparte wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2002 r. sygn. akt. I CK 5/02 odnoszące się do faktu, że właścicielem kwatery i składowiska odpadów jest [...].
Odnosząc się do kwestii stanu prawnego sprawy, organ stwierdził, że stan ten nie uległ zmianie, jak również stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie. Podkreślił, że właścicielem w dalszym ciągu niezrekultywowanej kwatery I składowiska odpadów jest Spółka [...]. Fakt , że [...] pismem z dnia 3 stycznia 2012 r. (w czasie, w którym Spółka ta była właścicielem kwatery I składowiska odpadów) wezwała Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. do wypełnienia postanowień wynikających z decyzji Wojewody [...], nie zmienia jednoznacznego stanu faktycznego, tj. faktu, że kwatera ta dotychczas nie została zrekultywowana.
W konsekwencji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ustalenie, że w sprawie zachodzi związanie organu wyrokiem Sądu z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 2002/12 implikuje stwierdzenie, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. jest bezprzedmiotowa, a stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym.
Odnosząc się do zarzutu podnoszonego w odwołaniu dotyczącego naruszenia art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. organ stwierdził, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że Spółka [...] nabywając nieruchomość, na której usytuowana była i jest niezrekultywowana kwatera I składowiska odpadów postępowała w sposób świadomy i rozważny. Powinna zdawać sobie sprawę z obowiązków związanych z posiadaniem niezrekultywowanej kwatery I składowiska odpadów stając się właścicielem tego obiektu. Wskazał, że w sytuacji gdy nie została zawarta jakakolwiek umowa pomiędzy [...], a Przedsiębiorstwem [...] Sp. z o.o., której zapisy znalazłyby odzwierciedlenie w księgach wieczystych, odnoszące się do kwestii związanej z przeprowadzeniem procesu zamknięcia kwatery I składowiska odpadów, to należy uznać, że to na Spółce [...] spoczął obowiązek realizacji zrekultywowania tej kwatery. Stwierdził, że bez wątpienia w analizowanej sprawie występuje bezprzedmiotowość decyzji Wojewody [...].
Skargę na powyższą decyzję Ministra Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł Zakład [...] Spółka z o.o. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucając kwestionowanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji:
- naruszenie przepisów postępowania, tj:
a) art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 k.p.a. poprzez uznanie przez organ, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., jest bezprzedmiotowa i stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym, podczas gdy okoliczność, że Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się kwatera nr I składowiska odpadów nie oznacza, że Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. nie może wykonać decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r., albowiem z ustalonego w sprawie stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że nie zachodzą żadne przeszkody natury faktycznej jak i prawnej, które to uniemożliwiałyby Przedsiębiorstwu [...] Sp. z o.o. wykonanie postanowień tej decyzji, a nadto za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji nie przemawia interes społeczny, bowiem to właśnie w interesie społecznym leży dokonanie przez Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. zamknięcia kwatery składowiska odpadów, które spółka ta dotychczas prowadziła i czerpała z powyższego zyski;
b) art. 6 k.p.a. poprzez niezastosowanie przez organ obecnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U.2013 21), która to ustawa nie zawiera żadnych przepisów dających podstawę do przyjęcia, że sam fakt, iż Przedsiębiorstwu [...] Sp. z o.o. nie przysługuje już tytuł prawny do nieruchomości na której znajduje się kwatera nr I składowiska odpadów uzasadnia stwierdzenie, że decyzja z dnia [...] czerwca 2007 r. jest bezprzedmiotowa, a przez co należy uznać, że ona wygasła.
c) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodnego zebranego w sprawie oraz poprzez przyjęcie, że pomimo dokumentacji załączonej przez skarżącego, nie doszło do zmiany stanu faktycznego sprawy, jak również poprzez błędne przyjęcie, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...] leży w interesie społecznym podczas gdy z materiału dowodnego zebranego w sprawie i z zaistniałych w sprawie okoliczności jednoznacznie wynika, że składowisko powinno zostać zrekultywowane przez uczestnika, a nadto wskutek zaprezentowanego przez skarżącego w sprawie stanowiska oraz wskutek przedłożenia organowi nowych dowodów zmianie uległ stan faktyczny sprawy, bowiem strona załączyła dokumentację z której to jednoznacznie wynika, że uczestnik może wykonać rekultywację składowiska odpadów i wykonanie tej rekultywacji przez uczestnika niewątpliwie leży w interesie społecznym;
d) art. 153 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie przez organ, iż jest on związany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydanym dnia 11 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2002/12 odnośnie stwierdzenia Sądu, że brak tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się kwatera nr I składowiska odpadów uniemożliwia stronie zobowiązanej z decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. skuteczne jej wykonanie, przez co należy uznać, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., jest bezprzedmiotowa. podczas gdy stanowisko, które WSA zaprezentował w uzasadnieniu wyroku, zostało wyrażone na gruncie interpretacji obowiązującego w dacie wydania wyroku przepisu art. 54 ust. 14 pkt 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia [...] kwietnia 2001 r. o odpadach i gdzie Sąd zastosował wnioskowanie a contrario, natomiast w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - wbrew stanowisku organu - nie ma przepisu będącego odpowiednikiem przepisu art. 54 ust. 14 pkt 1 poprzednio obowiązującej ustawy o odpadach, a to oznacza, że wskutek takiej zmiany stanu prawnego organ nie był związany stanowiskiem WSA wyrażonym w wyroku, a zatem nie można było uznać, że brak po stronie Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się kwatera nr I składowiska odpadów, czyni decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. bezprzedmiotową, a ponadto w sprawie - w związku z przystąpieniem do postępowania Skarżącego i złożeniem przez niego do akt sprawy nowych dowodów - doszło do zmiany stanu faktycznego, co również przemawia za brakiem związania organu stanowiskiem wyrażonym przez WSA.
Ponadto pełnomocnik strony skarżącej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj:
a) art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U.2013.21) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (choćby dla wnioskowania pośredniego) oraz błędną wykładnię na skutek przyjęcia, że przepis ten jest w swym brzmieniu przepisem analogicznym w odniesieniu do przepisu art. 54 ust. 14 pkt 1) poprzednio obowiązującej ustawy o odpadach, podczas gdy bezpośrednie brzmienie obecnie obowiązującego przepisu art. 154 ust. 1 nie jest takie samo jak dawnego przepisu art. 54 ust. 14 pkt 1), a ponadto z przepisu tego nie wynika, że utrata tytułu prawnego do nieruchomości powoduje wygaśnięcie decyzji o przeniesieniu praw lub obowiązków; jednak przede wszystkim przepis ten, tak jak i przepis art. 54 ust. 14 pkt 1) dawnej ustawy dotyczy tylko i wyłącznie sytuacji, gdy podmiot zainteresowany przejęciem warunków wynikających z decyzji o zgodzie na zamknięcie składowiska odpadów złożył wniosek o przeniesienie na niego praw i obowiązków wynikających z tej decyzji — a w niniejszym przypadku skarżący nie składał żadnego oświadczenia, które mogłoby być uznane za wniosek o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z przedmiotowej decyzji;
b) art. 244a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez jej niezastosowanie w niniejszej sprawie podczas gdy, to właśnie ta norma prawna powinna być zastosowana dla rozwiązania problematyki objętej niniejszym postępowaniem.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie w całości decyzji I jak i decyzji organu II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 1 lutego 2009 r. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. określającej techniczny sposób zamknięcia kwatery składowiska odpadów komunalnych w [...], gmina [...].
Podstawą prawną wymienionej decyzji Marszalka Województwa [...] jest art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem Sądu wadliwie organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...] z dnia [...] października 2011 r. o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Stosownie do treści tego przepisu organ administracji publicznej który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśniecie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub interesie strony. Zwrócić trzeba uwagę, iż art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a posługuje się pojęciem "bezprzedmiotowości", które nie zostało zdefiniowane. Zarówno w piśmiennictwie, jak i w ślad za tym, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że bezprzedmiotowość w rozumieniu powołanej regulacji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu wygaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy powoduje ona taki skutek (por: B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2005, s. 777). Bezprzedmiotowość może mieć przy tym charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Bezprzedmiotowość o charakterze podmiotowym polega na tym, że przestaje istnieć podmiot stosunku prawnego. Sytuacja taka ma miejsce wtedy, gdy następuje np. śmierć podmiotu uprawnionego, zmiana (przekształcenie) podmiotu uprawnionego lub likwidacja uprawnionej jednostki organizacyjnej. Do grupy tej należy zaliczyć także utratę przez stronę kwalifikacji niezbędnych do wykonywania określonej funkcji. Bezprzedmiotowość o charakterze przedmiotowym oznacza z kolei, że przestaje istnieć przedmiot stosunku prawnego. Ta postać bezprzedmiotowości może zaistnieć np. w razie zniszczenia rzeczy, przekształcenia jej, rezygnacji uprawnionego z realizacji uprawnienia (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, LEX, 2010, wyd. III). Zatem, bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy nierealne okaże się osiągnięcie celu, ze względu na który decyzja została wydana, wskutek tego, że przestanie istnieć bądź przedmiot rozstrzygnięcia, bądź podmiot, którego to rozstrzygnięcie dotyczyło.
Na gruncie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a Sąd w pełni akceptuje stanowisko strony skarżącej, że w niniejszej sprawie taka bezprzedmiotowość nie wystąpiła. Stosunek prawny określony w decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. określającej techniczny sposób zamknięcia składowiska odpadów i wykonania okrywy rekultywacyjnej nie przesłał istnieć. Obowiązek wykonania czynności związanych z zamknięciem i rekultywacją przedmiotowego składowiska jest bowiem nadal możliwy do wyegzekwowania. Trafnie podniesiono w skardze, że zmiana stanu faktycznego, polegająca na zmianie właściciela nieruchomości, na której jest składowisko odpadów automatycznie nie sprawia, że decyzja określająca sposób zamknięcia kwatery składowiska odpadów staje się bezprzedmiotowa, przez co poprzednio zarządzający składowiskiem, który otrzymał decyzję jest zwolniony z wykonania obowiązku jego zamknięcia i przeprowadzenia prac rekultywacyjnych.
Nie sposób zaakceptować poglądu organu, że z chwilą uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością przez inny podmiot, w okolicznościach niniejszej sprawy przestał istnieć stosunek prawny, powstały na skutek wydania decyzji ustalającej warunki zamknięcia składowiska i przeprowadzenia działań związanych z rekultywacją. Na mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. nawiązany został stosownie do przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r., Nr 39, poz. 251 ze zm.) w związku z art. 378 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902 ze zm.) pomiędzy Przedsiębiorstwem [...] Sp. z o.o. w [...], a organem wydającym decyzję, stosunek materialnoprawny, którego treścią jest obowiązek zamknięcia składowiska i przeprowadzenia rekultywacji w określony sposób. Powstały na mocy tej decyzji stosunek materialnoprawny nie przestał istnieć w momencie zmiany stosunków własnościowych gruntu, na którym zlokalizowane jest składowisko.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w [...], występując z wnioskiem o wygaszenie z dniem 1 lipca 2007 r. decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. wskazało, ze zarządzało składowiskiem odpadów w [...], wywodząc swoje uprawnienia z umowy dzierżawy z dnia [...] marca 1995 r. zawartej z Gminą [...]. W związku ze zmianą właściciela składowiska z dniem [...] grudnia 2006 r. w miejsce Gminy [...] wszedł Związek Gmin Regionu [...] "[...]". Ostatecznie umowa zarządzania wygasła z dniem [...] stycznia 2009 r. Zdaniem wnioskodawca okolicznością, która przemawia za wygaszeniem – w rozumieniu art. 162 k.p.a. – decyzji jest to, że w chwili obecnej zamknięte składowisko znajduje się we władaniu w/w Związku Gmin, który ustanowił zarządcę składowiska Zakład [...] Sp. z o. o. w [...]. W ocenie wnioskodawcy warunkiem wykonania decyzji o zamknięciu składowiska odpadów jest legitymowanie się tytułem prawnym do składowiska odpadów lub jego wydzielonej części, zaś jak wynika z odpisów ksiąg wieczystych począwszy od dnia [...] grudnia 2009 r. właścicielem nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowe składowisko jest Zakład [...] Sp. z o. o. w [...].
W tym miejscu zauważyć należy, że w omówionym wcześniej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 2002/12, wydanym w niniejszej sprawie, Sąd stwierdził, że "zobowiązanie do rekultywacji zamkniętego składowiska odpadów przez wiele lat (do 2014 r.), i prowadzenie monitoringu odpadów przez 30 lat, które to obowiązki wynikają z decyzji z [...] czerwca 2007 r. i przepisów prawa powołanych w tej decyzji dotyczy tylko i wyłącznie wnioskodawcy i nie daje uprawnień z tej decyzji jakiemukolwiek innemu podmiotowi. Dopiero przeniesienie praw i obowiązków z tej decyzji na inny podmiot uprawniałoby ten podmiot do wykonywania nałożonych tą decyzją obowiązków." Dalej w wyroku tym Sąd wskazał, że wydając decyzję w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. organ odwoławczy bezkrytycznie przyjął, że skoro istnieje podmiot i przedmiot decyzji nie ma podstaw do jej wygaszenia. Nie rozważał natomiast jakie znaczenia dla możliwości wykonywania obowiązków wynikających z tej decyzji ma Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. skoro nie jest już dzierżawcą przedmiotowego gruntu na którym znajduje się zamknięte składowisko odpadów. Sąd zaakcentował, że jest to to tym bardziej istotne ponieważ sam skarżący twierdzi, że nie ma możliwości wykonywania nałożonych decyzją obowiązków, co można uznać za zmianę stanu faktycznego prowadzącego do niemożliwości wykonywania decyzji, a co jest równoznaczne z koniecznością wygaszenia przedmiotowej decyzji. Według wskazań zawartych w/w wyroku przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ oceniając zebrane dowody odniesie się do wszystkich wymienionych w wyroku kwestii, a po ich rozważeniu podejmie decyzję zgodną z art. 162 § 1 k.p.a.
W kontekście powyższego wadliwe jest stanowisko organów obu instancji, że związanie organu w/w wyrokiem Sądu z dnia 11 grudnia 2012 r. implikuje stwierdzenie, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., którą wydano Przedsiębiorstwu [...] Sp. z o.o. jest bezprzedmiotowa, a stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym.
Jak wynika z materiału dokumentacyjnego sprawy skarżąca w niniejszej sprawie - Zakład [...] Sp. z o. o. w [...] - pismem z dnia [...] marca 2013 r. zgłosiła udział w sprawie wskazując, że jest stroną postępowania i przedstawiając akt założycielski Spółki z dnia [...] grudnia 2011 r. Rep. A Nr [...]. We wniosku tym podniosła, ze pomimo zmiany właściciela nieruchomości i rozwiązania umowy dzierżawy, Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. nie została pozbawiona dostępu do nieruchomości, a wręcz przeciwnie, nowy właściciel wzywając do realizacji decyzji zadeklarował umożliwienie pełnego dostępu do terenów objętych rekultywacją., czego dowodem jest wezwanie ostateczne z dnia [...] stycznia 2012 r. W wezwaniu tym Prezes [...] wprost zadeklarował, że [...] Sp. z o. o. umożliwiony zostanie pełny dostęp do terenów objętych rekultywacją w celu umożliwienia jej przeprowadzenia zgodnie z treścią decyzji.
W świetle powyższego trafny jest zarzut skargi, że organy dokonały błędnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie poprzez przyjęcie, że zobowiązany decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nie ma możliwości do wykonania rekultywacji przedmiotowego składowiska odpadów, dopuszczając się tym samym naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Zgodzić się należy również ze stroną skarżącą, że wbrew twierdzeniom organu stwierdzenie wygaśnięcia w/w decyzji nie leży w interesie społecznym. Jak zauważył organ odwoławczy najprawdopodobniej wskutek osiadania bryły obiektu, na części kwatery uwidoczniły się trudno rozkładalne frakcje odpadów. Z całą pewnością interes społeczny nie przemawia za pozostawieniem niezamkniętej i niezrekultywowanej kwatery składowiska odpadów i które przez to doprowadza do degradacji środowiska naturalnego. Podkreślenia wymaga, że celem podstawowym rekultywacji jest przywrócenie terenu poeksploatacyjnego do stanu używalności albo przynajmniej wyeliminowanie jego niekorzystnego oddziaływania na środowisko. Zaznaczyć także warto, że według przepisów obowiązującej obecnie ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21), w przypadku gdy zarządzającego składowiskiem odpadów nie można zidentyfikować lub egzekucja okazała się bezskuteczna, obowiązanym do wykonania decyzji o zamknięciu składowiska jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na lokalizację składowiska odpadów (art. 149 ust. 1 i 2 ustawy).
Słusznie również wskazała strona skarżąca, ze obecna ustawa o odpadach nie zawiera przepisów, które stanowiłyby o tym, że sama zmiana właściciela nieruchomości, na której posadowione jest składowisko odpadów w stosunku do którego została wydana decyzja o zamknięciu składowiska, sprawia, że wydana na rzecz tego poprzedniego właściciela decyzja określająca sposób zamknięcia kwatery składowiska staje się bezprzedmiotowa, co umożliwiałoby stwierdzenie jej wygaśnięcia na podstawie art. 162 § 1 k.p.a.
Trafnie również skarżąca zauważyła, że art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach dotyczy tylko i wyłącznie sytuacji, gdy podmiot zainteresowany przejęciem warunków wynikających z decyzji na zamknięcie składowiska odpadów złożył wniosek o przeniesienie na niego praw i obowiązków wynikających z tej decyzji - co w niniejszym przypadku nie miało miejsca, bowiem żaden podmiot takiego wniosku nie składał, jednakże okoliczność ta nie ma znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Kwestią zasadniczą dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, jest bowiem ustalenie, czy wystąpiły przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. w przedmiocie zamknięcia wskazanego składowiska odpadów, określone w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Podkreślić raz jeszcze należy, że przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Przyjęcie przez organy, że zobowiązany decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nie ma możliwości do wykonania rekultywacji przedmiotowego składowiska odpadów, pomimo że dowody wskazane przez skarżącego prowadzą do odmiennego wniosku, obliguje do wyeliminowania zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji z obrotu prawnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ pierwszej instancji, który winien zgodnie z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnić powyższe uwagi przy prowadzeniu postępowania i podejmowaniu rozstrzygnięcia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło