IV SA/Wa 1766/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-10-10
Skład orzekający: Michał Majcher
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu w ramach prawa pomocy, który działał do momentu zawieszenia postępowania z powodu śmierci strony, należy się wynagrodzenie za zastępstwo prawne?Ratio decidendi
Tak, adwokatowi ustanowionemu z urzędu w ramach prawa pomocy, który działał do momentu zawieszenia postępowania z powodu śmierci strony, należy się wynagrodzenie za zastępstwo prawne. Pełnomocnik procesowy działa do czasu zawieszenia postępowania, a w tym okresie udzielił pomocy prawnej, w tym wniósł zażalenie na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziów. Wynagrodzenie powinno być przyznane zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Stan faktyczny
Referendarz sądowy rozpoznał wniosek adwokata o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję SKO w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Adwokat został ustanowiony z urzędu, przeglądał akta, stawił się na rozprawie, wniósł zażalenie na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziów, które zostało oddalone przez NSA. Postępowanie zostało zawieszone z powodu śmierci strony. Adwokat złożył wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokat M. S. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 360 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 82,80 zł stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat M. S. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: przyznać adwokat M. S. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote, 80/100) stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług.
Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SO/Wa 17/17, Referendarz sądowy ustanowił w niniejszej sprawie dla Skarżącej adwokata, w ramach przyznania prawa pomocy.
W dniu 26 września 2017 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] pełnomocnikiem Strony wyznaczyła adwokat M. S.
W dniu 8 listopada 2017 r. ustanowiona adwokat przeglądała akta sprawy, następnie w dniu 31 stycznia 2018 r. stawiła się na rozprawie przed Sądem. Na rozprawie przedłożyła m.in. pismo sporządzone osobiście przez Skarżącego z wnioskami o wyłączenie sędziów. Z protokołu rozprawy wynika również, że wyjaśniła rozbieżności co do tego pisma.
Następnie wyznaczona adwokat wniosła do Naczelnego Sądu administracyjnego zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 6 lutego 2018 r. o odmowie wyłączenia sędziów. NSA postanowieniem z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. II OZ 783/18 oddalił to zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 września 2018 r. Sąd I. instancji zawiesił postępowanie z uwagi na śmierć Skarżącego.
W piśmie z dnia 2 października 2018 r. wyznaczona adwokat wniosła zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczyła, że nie zostały one opłacone w całości ani w części.
Referendarz sądowy zważył co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej Ppsa), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu zostały określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714).
Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w pierwszej instancji, w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, opłata wynosi 240 zł.
Z kolei zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d tego rozporządzenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w drugiej instancji, w postępowaniu zażaleniowym opłata wynosi 120 zł.
W ocenie Referendarza uznać należało, że w niniejszym postępowaniu wyznaczona adwokat udzieliła Skarżącemu pomocy prawnej. Stawiła się bowiem na pierwszej rozprawie przed sądem, gdzie reprezentowała Skarżącego, a wcześniej przeglądała akta sprawy. Podjęła zatem czynności, jakich należało oczekiwać od profesjonalnego pełnomocnika.
Z akt sprawy wynika, że Skarżący zmarł w dniu 22 sierpnia 2018 r. Zgodnie z art. 43 Ppsa w razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa. Jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania. Postępowanie sądowe zostało zawieszone w dniu 18 września 2018 r., zatem z tą chwilą z mocy ustawy pełnomocnik został zwolniony z dalszego działania. Wobec tego, mimo iż formalnie postępowanie sądowe nie zostało jeszcze zakończone istniały przesłanki do rozpoznania już na tym etapie wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Referendarz uznał, że do chwili śmierci Skarżącego wyznaczona adwokat udzieliła mu pomocy prawnej w niniejszym postępowaniu. Wniosła również zażalenie na postanowienie o odmowie wyłączenie sędziów oraz zawarła oświadczenie, że koszty pomocy prawnej nie zostały one zapłacone w całości ani w części. Wobec tego wyznaczonej pełnomocnik należało przyznać wynagrodzenie w wysokości 360 zł na co składa się - 240 zł za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem administracyjnym w I. instancji oraz 120 zł za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu zażaleniowym.
Stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia, przyznane wynagrodzenie należało podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 250 § 1, art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d, oraz § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło