IV SA/Wa 1768/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. V. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania - oddala skargę - Rada do Spraw Uchodźców, zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] lipca 2014 r., działając na podstawie art. 89p ust. 1, art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej "k.p.a." utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w RP A. V. oraz jego żonie J. K. i córce L. V. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. A. V., obywatel G., deklarujący narodowość [...], złożył w dniu 27 lutego 2012 r. wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczpospolitej Polskiej. We wniosku cudzoziemiec oświadczył, że opuścił kraj pochodzenia, ponieważ był tam prześladowany. Jego konkurenci nie pozwalali mu wykonywać pracy. Zajmował się metaloplastyką, robił drzwi, okna. Wziął w banku pożyczkę pod hipotekę, kupił maszyny i zaczął pracować, ale konkurencja nie dawała mu pracować. W rezultacie podpalili jego pracownię. Potem dzwonili i mówili, żeby nie dzwonił na policję. Straszyli, że porwą dziecko. Podniósł też, że był prześladowany z uwagi na narodowość [...] i czuje się prześladowany przez [...] mafię. Z wniosku wynikało ponadto, że cudzoziemiec nie był nigdy zatrzymywany, aresztowany ani sądzony. Nie było prowadzone wobec niego postępowanie sądowe lub administracyjne. W czasie wywiadu statusowego uszczegółowił swoje zeznania w powyższym zakresie. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] września 2012 r. odmówił nadania A. V. statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i postanowił wydalić z terytorium Rzeczpospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie Cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany. Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania cudzoziemca od powyższej decyzji, decyzją z [...] stycznia 2013 r. utrzymała ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z [...] września 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 681/13, oddalił skargę A. V. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] stycznia 2013 r. A. V. w dniu 14 lutego 2013 r. złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Oceniając zeznania cudzoziemca zawarte w kolejnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, Szef Urzędu do Spraw Uchodźców stwierdził, że w porównaniu z zeznaniami złożonymi w trakcie postępowania zakończonego decyzją rozstrzygającą co do istoty, wydaną przez organ pierwszej instancji w [...] września 2012 r. i utrzymaną w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...] stycznia 2013 r. nie wnosiły one do sprawy żadnych nowych okoliczności. W konsekwencji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] lipca 2013 r. umorzył postępowanie w sprawie o nadanie A. V. statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej z powodu niedopuszczalności wniosku. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. V. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] września 2013 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wyrokiem z 3 czerwca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2592/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. V. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] września 2013 r. W dniu 21 października 2013 r. A. V. złożył kolejny (trzeci) wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy w Polsce. W przedmiotowym wniosku wskazał, że wszystko zaczęło się w 2010 r. kiedy to wziął kredyt na prowadzenie własnego interesu. Cudzoziemiec produkował okna i drzwi, a materiały brał z Polski. Wygrał kontrakt na budowę szkoły, gdyż podał niższą cenę na realizację inwestycji niż tą, którą zaproponowała inna firma, mająca pozycję monopolisty w G. Na skutek tego kontraktu zaczęły się groźby, podpalenia i zastraszenia. Z obawy o swoją rodzinę postanowił wyjechać z kraju pochodzenia. Z wniosku wynika ponadto, że cudzoziemiec w kraju pochodzenia był prześladowany, nie był natomiast zatrzymywany, aresztowany, sądzony. Nie było prowadzone wobec niego postępowanie sądowe lub administracyjne. Nie należał do żadnej partii ani innej organizacji. Do wniosku załączył dokumenty, z którymi organ zapoznał się w poprzednich procedurach. Decyzją z [...] kwietnia 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Uchodźców umorzył postępowanie w sprawie o nadanie A. V. statusu uchodźcy z powodu niedopuszczalności wniosku. Organ uznał, że okoliczności przedstawione przez cudzoziemca w nowym wniosku są oparte na tych samych podstawach, co poprzednie wnioski. Od powyższej decyzji A. V. złożył odwołanie. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] lipca 2014 r. utrzymała w mocy decyzję z [...] kwietnia 2014 r. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie zachodzi tożsamość podmiotowa, tożsamy interes strony w niezmienionym stanie prawnym. Organ podkreślił, że nie doszło również do zmiany stanu faktycznego. Analizując wniosek organ statusowy odniósł się do materiału dowodowego wcześniej prowadzonych postępowań, w kontekście aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia. Cudzoziemiec w kolejnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie wskazał na żadne nowe okoliczności istotne z punktu widzenia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej, czy udzielenia zgody na pobyt tolerowany. W odniesieniu do sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca organ odwoławczy zauważył, iż sytuacja w G. nie zmieniła się od czasu wydania decyzji ostatecznej w pierwszym postępowaniu do dnia złożenia kolejnego wniosku czy nawet do dnia dzisiejszego, w taki sposób, by można byłoby mówić o jej pogorszeniu względem sytuacji A. V. Nie wskazują na to żadne dostępne opracowania. Organ uznał ponadto, że złożona kopia postanowienia prokuratury nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Podobnie jak opinia o córce cudzoziemca. Dokumenty o takiej treści były już składane przez cudzoziemca w poprzednio toczących się postępowaniach. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje też zaświadczenie, że cudzoziemiec choruje na nadciśnienie i cukrzycę, a w związku z tym stosuje dietę cukrzycową i przyjmuje lek Glibetic. W konsekwencji organ wskazał, że w sytuacji ponownego wniosku opartego na tej samej podstawie postępowanie umarza się zgodnie z 40 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym nie prowadzi się postępowania w zakresie dowodzenia stawianych we wniosku tez (w tym nie przeprowadza się wywiadu statusowego), gdyż byłyby to czynności naruszające powagę rzeczy osądzonej. Skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] lipca 2014 r. wywiódł A. V. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP oraz art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich, ewentualnie art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Skarżący stanął na stanowisku, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie wyjaśniły powoływanych przez niego okoliczności związanych z brakiem możliwości powrotu do G. Organ nie wziął pod uwagę zagrożenia dla bezpieczeństwa cudzoziemca i jego bliskich w razie powrotu do G. Tymczasem z treści postanowienia Prokuratury Rejonowej w S. z [...] lutego 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego, wynika, że jego rodzina jest zagrożona prześladowaniami i groźbami. Co więcej, skarżący cały czas otrzymuje kolejne groźby, a sprawca gróźb twierdzi, że wie gdzie on jest z rodziną i że nie są w tym miejscu bezpieczni. Zdaniem skarżącego organ nie rozważył również możliwości zastosowania wobec niego, jego żony i córki przesłanki dotyczącej udzielenia im zgody na pobyt tolerowany. W G. nie mają nikogo bliskiego, ani żadnego majątku, a ewentualny powrót do tego kraju, z którym nie mają żadnego związku, byłoby ze szkodą dla ich bezpieczeństwa oraz szkodą dla rozwoju psychofizycznego jego córki. Prawo do pobytu tolerowanego – w ocenie skarżącego- łączy się z sytuacją jego córki L., która ukończyła klasę "0" Szkoły Podstawowej w G. Córka rozmawia na poziomie komunikatywnym w języku polskim, dobrze integruje się z rówieśnikami. Jednocześnie osiąga różnego rodzaju sukcesy na poziomie pozaszkolnym, m.in. jest laureatką ogólnopolskiego konkursu plastycznego, osiąga dobre wyniki w nauce. Skarżący twierdzi, że zasadne byłoby przesłuchanie jego córki na okoliczność jej przeżyć w kraju pochodzenia, obaw związanych z ewentualną deportacją do G., a także zaawansowanej integracji z polską społecznością, znajomości języka polskiego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi. Rada do Spraw Uchodźców w odpowiedzi na skargę podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2014 r. nie narusza prawa. Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680). Zgodnie z art. 40 ust. 1 powyższej ustawy, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 2 tego artykułu, wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył wniosek oparty na tych samych podstawach. Ocenie Sądu podlega zatem, czy organy administracji orzekające w sprawie mogły uznać wniosek A. V. za niedopuszczalny z tego względu, iż skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, podczas gdy organy orzekające odmownie rozpatrzyły już takie żądanie, a nowy wniosek został oparty na tych samych podstawach. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić na czym polega złożenie wniosku opartego na tych samych podstawach. Warto w tym miejscu posłużyć się wytycznymi zawartymi w dyrektywie Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz.U.UE.L.05.326.13). Zgodnie z treścią art. 32 ust. 3 i 4 powyższej dyrektywy, kolejny wniosek o udzielenie azylu jest poddawany najpierw wstępnemu rozpatrzeniu co do tego, czy po podjęciu w sprawie poprzedniego wniosku decyzji ostatecznej, zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje odnoszące się do rozpatrzenia możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy dyrektywy 2004/83/WE. Wniosek jest rozpatrywany merytorycznie, jeżeli po wstępnym rozpatrzeniu zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełniania przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Znaczenie może więc mieć ujawnienie nowych okoliczności faktycznych dotyczących indywidualnej sytuacji cudzoziemki czy sytuacji w kraju pochodzenia, jak również zmiana sytuacji w samym kraju pochodzenia. Podkreślenia wymaga, że przy ocenie czy podstawy kolejnego wniosku są tożsame znaczenie ma istota powoływanych przez skarżącego faktów, nie zaś forma ich przedstawienia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP, którym a contrario zakreślono możliwość rozpoznawania ponownego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jedynie w szczególnym przypadku – gdy wnioskodawca złoży nowy wniosek oparty na innych podstawach niż uprzedni. Zestawiając wnioski skarżącego o nadanie statusu uchodźcy, w tym wyjaśnienia składane w toku postępowania wszczętego pierwszym wnioskiem wynika, że cudzoziemiec odwołuje się do tych samych okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie ochrony międzynarodowej. Zarówno we wnioskach z 27 lutego 2012 r. i 14 lutego 2013 r., jak i wniosku z dnia 21 października 2013 r. skarżący nie powołuje się na uzasadnioną obawę przed prześladowaniem, czy też wystąpienie uprzednio realnych prześladowań w kraju pochodzenia. Nie wskazuje także żadnej przesłanki zawartej w Konwencji sporządzonej w Genewie w dniu 28 lipca 1951 r., ani nie powołuje się na naruszenie praw człowieka w G. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że we wniosku z dnia 21 października 2013 r. o nadanie statusu uchodźcy skarżący nie podał żadnych nowych okoliczności w stosunku do tych, które zawarte były w uzasadnieniu pierwszego i drugiego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, a wnioski dotyczą tożsamych spraw zarówno co do podmiotu, jak i przedmiotu postępowania. Ponadto organ wyjaśnił, iż sytuacja w G. nie zmieniła się od czasu wydania ostatniej decyzji rozstrzygającej, co do istoty do dnia złożenia ostatniego wniosku oraz do dnia dzisiejszego, w taki sposób, by można było mówić o jej pogorszeniu względem sytuacji cudzoziemca. Nie wskazują na to żadne dostępne opracowania. W związku z tym sytuacja w kraju pochodzenia nie może stanowić nowej podstawy wniosku uzasadniającej obawę strony przed prześladowaniem. Dlatego też zdaniem Sądu, zgodzić należy się z organami, iż skarżący nie wykazał we wniosku żadnych okoliczności dających podstawę do rozważania nowych podstaw wniosku, a zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 2 wniosek jest niedopuszczalny, gdy wnioskodawca po otrzymaniu decyzji ostatecznej złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. Wbrew zarzutowi skargi organ I instancji wyjaśnił, że powoływane przez skarżącego okoliczności związane z brakiem możliwości powrotu do G. mają charakter kryminalny i nie spełniają przesłanek do objęcia skarżącego jakąkolwiek forma ochrony międzynarodowej. Ponadto w decyzji o umorzeniu postępowania o nadanie statusu uchodźcy z powodu niedopuszczalności wniosku, wydanej na podstawie przepisu art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, organy nie orzekają o odmowie nadania statusu uchodźcy i nie może zatem znaleźć się w niej rozstrzygnięcie w przedmiocie pobytu tolerowanego, bo nie ma podstaw prawnych do samoistnego rozstrzygania w tym zakresie. W ocenie Sądu, wbrew zarzutowi skargi, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP oraz art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich i art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż wydana decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.