IV SA/Wa 1769/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-30
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uzależniające dalsze postępowanie od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, było uzasadnione?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. było nieuzasadnione, ponieważ zagadnienie wstępne, od którego uzależniono dalsze postępowanie, nie miało charakteru prawnego, a jedynie faktyczny lub administracyjny, który nie wymagał rozstrzygnięcia przez inny organ w trybie prejudycjalnym. Ponadto, organ odwoławczy uchylając postanowienie o zawieszeniu, prawidłowo wskazał na potrzebę merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji, który nie jest związany poglądami organu odwoławczego co do wykładni prawa materialnego przy ponownym rozpoznaniu sprawy.Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Starosta postanowieniem zawiesił postępowanie, uznając, że rozpatrzenie sprawy zależy od rozstrzygnięcia przez Prezydenta W. wniosku dotyczącego zmiany użytku działek i potwierdzenia ich przejścia do zasobu Skarbu Państwa. Wojewoda uchylił postanowienie Starosty, uznając zawieszenie za nieuzasadnione. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując niektóre fragmenty uzasadnienia postanowienia Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2015 r. sprawy ze skargi S. K. i H. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania - oddala skargę -
Przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest skarga S. K. i H. S. (dalej: "skarżących") na postanowienie Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] uchylające w całości postanowienie Starosty [...] (dalej: "organ I instancji", "Starosta") z dnia [...] września 2014 r. nr [...].
Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Starosta postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. Nr 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.") postanowił o zawieszeniu postępowania wszczętego na wniosek D. W. z dnia [...] kwietnia 1990 r., w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, położonej w W. przy ul. W. [...], stanowiącej obecnie m.in. działki ewidencyjne nr [...] i [...] z obrębu [...], do czasu rozpatrzenia przez Prezydenta W. wniosku Marszałka Województwa [...] reprezentowanego przez Dyrektora Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], dotyczącego dokonania zmiany użytku ww. działek, pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi z rowów (W) na grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi (Wp) oraz wydania decyzji potwierdzającej przejście przedmiotowych działek do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, a następnie w trwały zarząd Marszałka Województwa [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że aktem Notarialnym Repertorium Nr [...] z dnia [...] września 1972 r., nabyto od J. G. na rzecz Skarbu Państwa, nieruchomość, położoną w W. przy ul. W. o powierzchni 4,3107 ha, oznaczoną jako działki nr [...],[...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...].
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. w W. Wydział VIII Cywilny z dnia [...] grudnia 1975 r., sygn. akt [...], spadek po J. G. zmarłej w dniu 26 października 1974 r., na mocy ustawy nabyła córka D. W., w całości. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. w W. Wydział III Cywilny z dnia [...] stycznia 1998 r., sygn. akt [...], spadek po D. W. zmarłej w dniu 12 października 1997 r., na mocy ustawy nabyli: mąż S. W., syn S. K. i córka H. S., po 1/3 części spadku każde z nich. Z kolei na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. w W. Wydział III Cywilny z dnia [...] lipca 1999 roku, sygn. akt [...], spadek po S. W. zmarłym w dniu 25 maja 1999 r., na mocy ustawy nabyła córka H. S., w całości.
Organ I instancji wyjaśnił, iż z pisma Urzędu W., Biura Geodezji i Katastru Delegatura w Dzielnicy B. z dnia 22 stycznia 2010 r., znak: [...], wynika, iż działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] z obrębu [...], odpowiadają części archiwalnej działki nr [...] z obrębu [...], wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa Aktem Notarialnym Repertorium Nr [...] z dnia [...] września 1972 r.
Z treści pisma Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. Delegatura w Dzielnicy B. z dnia 15 czerwca 2005 roku, znak: [...] oraz załączników do ww. pisma, archiwalna działka nr [...] z obrębu [...], której obecnie odpowiadają m.in. działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] z obrębu [...], stała się z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własnością Gminy Dzielnicy W., co zostało potwierdzone decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 1992 r. W zakresie obejmującym część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], Starosta [...] w dniu [...] września 2014 r. wydał decyzję Nr [...], znak: [...].
Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...], Starosta wystąpił do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. z prośbą o udzielenie informacji i przesłanie dokumentów, dotyczących charakteru prawnego koryta cieku wodnego, rodzaju wody i właściciela wody, a także gruntu zajętego przez tą wodę, znajdującego się na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...].
W dniu 19 września 2013 roku do tutejszego Urzędu wpłynęło pismo Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. z dnia [...] września 2013 roku, znak: [...] przy którym do akt niniejszej sprawy dołączone zostało pismo .
Z treści pisma Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. z dnia 6 sierpnia 2013 r., znak: [...] wynika, iż działki ewidencyjne nr [...] i [...] z obrębu [...] znajdują się pod P. - ciekiem naturalnym, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne i zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1a, powyższej ustawy, pokryte są śródlądowymi wodami powierzchniowymi. Zgodnie z art. 14 a ust. 1 ustawy Prawo wodne, grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, stanowią własność Skarbu Państwa i nie stosuje się do nich przepisów Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Nadto organ I instancji wskazał, iż Dyrektor WZMiUW reprezentujący Marszałka Województwa [...], wnioskiem z dnia 31 marca 2011 r., znak: [...], wystąpił do Prezydenta W. o dokonanie zmiany użytku m.in. działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...], pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi z rowów (W) na grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi (Wp) oraz o wydanie decyzji potwierdzającej przejście przedmiotowych działek do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, a następnie w trwały zarząd Marszałka Województwa [...].
Zdaniem organu I instancji kwestia pozostająca do rozstrzygnięcia przez Prezydenta W. stanowi w postępowaniu prowadzonym przez Starostę zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż mogłoby zostać naruszone przepisy dotyczące właściwości miejscowej organów. Jednocześnie Starosta zauważył, iż w przypadku wydania przez Prezydenta W. decyzji administracyjnej, potwierdzającej przejście działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...] do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, a następnie oddania jej w trwały zarząd Marszałka Województwa [...], Starosta nie będzie organem właściwym do wydania decyzji kończącej sprawę zwrotu ww. nieruchomości. Naruszenie przepisów o właściwości skutkowałoby stwierdzeniem nieważności tak wydanej decyzji.
Ponadto Starosta wyjaśnił, iż w przypadku zakwalifikowania ww. działek jako grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi (Wp) przepisy Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.. j. Dz. U. 2014 r. poz. 518 z późn. zm.), nie będą miały zastosowania, gdyż zgodnie z treścią art. 2 ww. ustawy, ustawa ta nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, w tym Ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, zarzucając naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, w szczególności: art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasad działania na podstawie przepisów prawa, prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie, iż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ.
Skarżący zarzucili również organowi I instancji nie zastosowanie się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji, celem merytorycznego rozpatrzenia, a także o zobowiązanie Starosty do spowodowania ustalenia przez Biuro Ochrony Środowiska Urzędu W. z siedzibą przy ul. S. [...] w W. linii brzegowych działek nr [...] i nr [...], a następnie do wydzielenia z tych działek obszaru podlegającego zwrotowi.
Wojewoda wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 144, art. 101 i art. 123 k.p.a. oraz art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2014 poz. 518 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie w całości.
Po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie, Wojewoda wyjaśnił, iż aktualnie stan prawny nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] z obrębu [...] jest uregulowany. Przedmiotowy grunt został objęty decyzją komunalizacyjną nr [...] wydaną przez Wojewodę [...] dnia [...] marca 1992 r. Stwierdzono, iż przedmiotowa nieruchomość z mocy prawa stała się własnością W., podczas gdy państwowa własność wody i przynależność gruntu do zasobu wodnego Skarbu Państwa stały się przeszkodą komunalizacji sąsiadującego gruntu oznaczonego jako działki ew. nr [...] i nr [...]. Jeżeli zatem obie działki objęte wnioskiem zwrotowym są częścią państwowego zasobu wodnego, to niedopuszczalna byłaby decyzja komunalizacyjna nr [...] wydana przez Wojewodę [...] dnia [...] marca 1992r. Jak wskazał Wojewoda, tymczasem tylko odnośnie działki nr [...] z tegoż obrębu [...], bezspornie znajdującej się pod P., czytamy "ww. działka w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawą o samorządzie terytorialnym i ustawą o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) - na dzień 27 maja 1990r., znajdowała się we władaniu Zarządu Wodnych Melioracji. W związku z powyższym nie podlega ona komunalizacji z mocy prawa, tj. w trybie art. 5.1, ani na wniosek, tj. w trybie art. 5.4 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990r." Takich ograniczeń nie dopatrzono się względem działek nr [...] i nr [...], co w ocenie Wojewody dowodzi, iż znajdują się raczej w pobliżu, a nie w całości pod ciekiem wodnym należącym do Skarbu Państwa, podzielając status prawny wody państwowej. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, nie ulega wątpliwości, iż właścicielem obu działek objętych wnioskiem zwrotowym (nr [...] i nr [...]) pozostaje Miasto W. Wynika to z wypisu z księgi wieczystej, aktualnego na dzień 20 października 2010 r. oraz aktualna elektroniczna księga wieczysta KW Nr [...], gdzie w dziale II jako właściciel nadal figuruje W.
Powołując się na brzmienie art. 14 a ustawy Prawo wodne oraz art. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazał, iż dla rozstrzygnięcia w przedmiocie zasadności zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ma znaczenie status prawny wód pokrywających przedmiotową nieruchomość. Z kolei rozstrzygnięcie kwestii dotyczącej przejścia nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] z obrębu [...] należy do Prezydenta W., realizującego zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, nie zaś do Starosty [...]. W tym aspekcie, zdaniem Wojewody, zagadnienie to kwalifikuje się do uznania za zagadnienie wstępnie w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Również wydanie przez Prezydenta W., wykonującego zadania zlecone z zakresu administracji publicznej, stosownej decyzji administracyjnej stwierdzającej przejście przedmiotowej nieruchomości do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa będzie okolicznością, która wpłynie na rozstrzygnięcie w sprawie zainicjowanej wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz tylko w odniesieniu do tej części przedmiotowego gruntu, która faktycznie pokryta jest wodami powierzchniowymi płynącymi.
Nie mniej jednak za uchyleniem kontrolowanego postanowienia o zawieszeniu postępowania przemawiają, w ocenie organu odwoławczego, zarówno przyczyny proceduralne, jak i materialnoprawne aspekty przedmiotowej sprawy zainicjowanej wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
W ocenie Wojewody w pełni aktualne pozostają wywody zawarte w decyzji nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Zauważył on, że z opisu działek nr [...] i nr [...] nie wynika w ogóle, aby w całości były zajęte wyłącznie ciekiem wodnym. W protokole oględzin z dnia 5 maja 2008r. odnotowano "działka nr [...] z obrębu [...] stanowi linie rozgraniczające kanałku 'P.. Stanowi także część ulicy P. pod którą przechodzi. leży na terenie parku i od strony zach-półn. porośnięta starym drzewostanem. [...] Działka nr [...] stanowi potok". Według precyzyjnego sądowego protokołu oględzin, sporządzonego dnia 22 kwietnia 2009 r., w południowej części działki nr [...] zlokalizowano rząd latarni, obok ciągu pieszego znajdującego się już na działce nr [...]. Natomiast na działce nr [...] biegnie rów, gdzie znajduje się mostek. W piśmie z dnia 14 września 2009 r., precyzującym zakres wniosku zwrotowego, spadkobiercy poprzedniej właścicielki zaznaczają iż [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w ogóle nie zagospodarowała działek nr [...] i nr [...], zatem nie stanowiły one wyłącznie wody. Potwierdza to protokół oględzin sporządzony dnia 26 lutego 2010 r., gdzie wskazano "działka ewid. nr [...] z obr. [...]: Środkiem działki przebiega rów, pozostała część działki porośnięta jest drzewami. Przez śnieg przebija trawa. [...] Działka ewid. [...] z obrębu [...]. W części północnej oraz częściowo południowej przebiega rów, przez który przerzucony jest mostek/kładka dla pieszych (drewniany) oraz w części południowej most betonowy dla samochodów oraz pieszych zabezpieczony barierkami". Jak zauważył Wojewoda z akt sprawy pism nie wynika, aby spadkobiercy poprzedniej właścicielki ubiegali się o zwrot tej części wywłaszczonego gruntu, która faktycznie pokryta jest wodami powierzchniowymi płynącymi. Aktualnie skarżący domagają się "zwrotu całego terenu działek nr [...] i nr [...], znajdującego się poza liniami brzegowymi cieków wodnych na tych działkach". W piśmie z dnia 6 czerwca 2013 r. pełnomocnik wnioskodawców wnosił o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność charakteru i statusu prawnego wód powierzchniowych znajdujących się na działkach nr [...] i nr [...] powołanego spośród specjalistów znajdujących się na liście biegłych sądowych oraz o komisyjne dokonanie oględzin wód, ponieważ w jego ocenie w ogóle nie znajdują się one pod wodami płynącymi. Z kolei w piśmie z dnia 5 marca 2014 r. radca prawny E. P., działający w imieniu S. K. i H. S., wystąpił m.in. o geodezyjne wydzielenie z działki nr [...] oraz tej części działki nr [...], przez którą przepływa P., obszaru, który zgodnie z dyspozycją art. 15 ustawy Prawo wodne znajduje się poza linią brzegową tego potoku, a dalszej kolejności orzeczenie o zwrocie na rzecz wnioskodawców pozostałej części tego obszaru, za wyjątkiem fragmentu działki nr [...].
Wojewoda uznał, iż w zaskarżonym postanowieniu Starosta błędnie uzależnił procedowanie w niniejszej sprawie od wcześniejszego rozstrzygnięcia przez Prezydenta W., wykonującego zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, od rozpatrzenia wniosku, który z natury rzeczy obejmować mógł jedynie część przedmiotowej nieruchomości znajdującą się pod wodami powierzchniowymi płynącymi. Zauważył także, iż z treści umowy sprzedaży z dnia 30 września 1972 r., zawartej na warunkach zrównanych z wywłaszczeniem, nie wynika, aby przepływał przez nią P.. Zresztą taka działka także wówczas stanowiłaby własność Skarbu Państwa. Zdaniem organu odwoławczego, nieracjonalna byłaby w takiej sytuacji wypłata odszkodowania za państwowy już grunt. Wystarczająca byłaby jego uprzednia nacjonalizacja z mocy prawa (wskutek zajęcia pod ciek wodny). Obecna u.p.w. kontynuuje konstrukcję prawa wodnego z 1962 r., mimo obowiązywania którego sprzedaż wywłaszczeniowa okazała się konieczna w 1972 r. Zdaniem Wojewody, jeżeli zatem charakter prawny koryta cieku wodnego nie uległ zmianie, to nie może wykluczać zwrotu nieruchomości istnienie tegoż cieku wodnego, który mógł zostać skutecznie nabyty na warunkach wywłaszczenia.
Wojewoda stwierdził zatem, iż jeśli Starosta przekonany jest, iż zwrot nieruchomości zajętej przez płynące wody publiczne nie jest możliwy winien równocześnie wystąpić do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej faktycznie tamującej bieg postępowania (czyli ustalenia linii brzegu P.) albo wezwać strony postępowania do wystąpienia o to w stosownym terminie, jeśli sam nie jest legitymowany do wystąpienia ze stosownym wnioskiem. Tego obligatoryjnego elementu zabrakło w zaskarżonym postanowieniu. W niniejszej sprawie Starosta winien zobowiązać strony postępowania do wystąpienia do Prezydenta W., działającego jako organ wykonujący zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, z wnioskiem o ustalenie linii brzegu w drodze stosownej decyzji wydanej na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 3 u.p.w.
W ocenie Wojewody, bez wątpienia zawieszając postępowanie organ winien był zakreślić adresatom postanowienia rozsądny termin do wystąpienia ze stosownym środkiem prawnym, gdy sam nie zmierza do usunięcia przeszkody (skoro nie ma legitymacji do zainicjowania właściwego trybu zmierzającego do załatwienia kwestii wstępnej).
Konkludując organ odwoławczy stwierdził, iż postanowienie jest nieścisłe w aspekcie podmiotowym, przedmiotowym i czasowym, a także zdezaktualizowało się, bo strony nie zainicjowały stosownych środków aby usunąć przeszkodę zwrotu, to dalsze zawieszenie postępowania jest bezcelowe. Ponadto w ocenie Wojewody postanowienie zawieszające sprawę należy uchylić, gdyż brak rozstrzygnięcia przez Prezydenta W., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, wniosku Dyrektora WZMiUW, działającego z upoważnienia Marszałka Województwa [...], nie warunkuje bezwzględnie samego załatwienia sprawy decyzją.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Wojewody [...] wnieśli skarżący. Zarzucili obrazę przepisów prawa procesowego, jak i prawa materialnego tj.:
1) art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. - przez naruszenie zasad działania na podstawie przepisów prawa, prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
2) art. 100 § 1 i art. 138 § 2 k.p.a. - przez błędne ustalenie w uzasadnieniu postanowienia, iż organ pierwszej instancji, zawieszając w niniejszej sprawie postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., winien zobowiązać strony postępowania do wystąpienia w stosownym terminie do Prezydenta W. z wnioskiem o ustalenie w oparciu o przepis art. 15. ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego, linii brzegowych wód płynących przez działki nr [...] i nr [...];
3) art. 136 ust. 3 i 4, art. 137 i art. 139 u.g.n., a także postanowienia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. o wyznaczeniu Starosty [...] do rozpatrzenia wniosku zwrotowego - przez błędne ustalenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż Starosta nie jest legitymowany w rozumieniu przepisu art. 15. ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego do wystąpienia do Prezydenta W. z wnioskiem o ustalenie linii brzegowych wód płynących przez działki nr [...] i nr [...];
4) art. 140 ust. 6 u.g.n., art. 100 § 2 i 3 k.p.a. oraz art. 262 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. - przez błędne ustalenie w uzasadnieniu postanowienia, że koszty z tytułu ustanowienia linii brzegowych wód płynących przez działki nr [...] i nr [...] winny obciążać strony, tj. wnioskodawców.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w zakresie obejmującym powyższe zarzuty.
W uzasadnieniu wskazali, że o ile sentencja zaskarżonego postanowienia jest prawidłowa i w pełni skarżących zadowala, o tyle niektóre fragmenty jego uzasadnienia - oprócz pozytywnych dla stanowiska skarżących ustaleń - zawierają szereg ocen faktów i prawa a także sugestii i wskazówek, które mogą niekorzystnie wpłynąć na dalszą sytuację prawną wnioskodawców punkty 2-4 zarzutów skargi).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania.
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Badając sprawę według powyższego kryterium, w ramach kontroli zaskarżonego postanowienia należy uznać, że skarga nie zasługuje na jej uwzględnienie.
Przede wszystkim przypomnieć należy, że Sąd kontroluje postanowienie Wojewody [...] wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Organ pierwszej instancji, którym był Starosta [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, położonej w W. przy ul. W. [...], stanowiącej obecnie m.in. działki ewidencyjne nr [...] i [...] z obrębu [...], do czasu rozpatrzenia przez Prezydenta W. wniosku Marszałka Województwa [...] reprezentowanego przez Dyrektora Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], dotyczącego dokonania zmiany użytku ww. działek, pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi z rowów (W) na grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi (Wp) oraz wydania decyzji potwierdzającej przejście przedmiotowych działek do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, a następnie w trwały zarząd Marszałka Województwa [...].
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zawieszenie z urzędu postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w okolicznościach niniejszej sprawy było nieuzasadnienie. Stosownie do treści powołanego przepisu postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym
w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej.
Podstawą prawną kontrolowanego postanowienia jest przepis art.138&2 kpa.
Znamienne jest w kontrolowanej sprawie, że skarżący nie kwestionują kierunku rozstrzygnięcia , natomiast nie zgadzają się jedynie z poglądami i ocenami zawartymi w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia. W tym przedmiocie wyrażają obawę, że niektóre ze wskazówek i zaleceń zawartych przez organ odwoławczy mogą niekorzystnie wpłynąć na dalsza sytuację prawną skarżących.
Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów należy stwierdzić, że jest niekwestionowane zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, że aktualne brzmienie art.138&2 kpa nie pozostawia wątpliwości, że organ I instancji nie jest związany wyrażonymi w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej ocenami, poglądami i stanowiskiem organu odwoławczego odnośnie do wykładni przepisów prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie. Natomiast jest związany prawnie wskazanymi przez organ odwoławczy "okolicznościami", jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ( vide Komentarz do kpa B. Adamiak i inn. LEX 2015r.).
W rozpoznawanej sprawie twierdzenia skarżących są więc niezasadne, bo organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy, samodzielnie ponownie rozpoznaje sprawę i nie jest związany poglądami organu odwoławczego co do wykładni przepisów prawa materialnego. Organ I instancji jest zobowiązany jedynie do wzięcia pod uwagę okoliczności wskazanych przez organ odwoławczy, ale ocenia te okoliczności i dowody wg. własnego uznania.
Mając powyższe na względzie skargę jako niezasadną Sąd oddalił na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło