IV SA/Wa 1769/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie: Sędzia SO (del.) Aleksandra Westra, Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia zapłaty kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Związku Międzygminnego "[...]" z siedzibą w [...], utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia zapłaty kary pieniężnej za niewykonanie przez ww. Związek Międzygminny obowiązku ograniczenia odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazanych do składowania w 2014 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż na podstawie złożonego w dniu [...] marca 2015 r. przez ww. Związek Międzygminny rocznego sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2014 r. ustalono, że nie osiągnięto wymaganego prawem poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania. W związku z tym [...] WIOŚ na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. w związku z art. 9z ust. 2 pkt 2 oraz art. 9zb ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach pismem z dnia [...] lutego 2017 r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku ograniczenia odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazanych do składowania w 2014 r. Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. Związek złożył wniosek o zawieszenie zapłaty kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazanych do składowania w 2014 r., uzupełniony pismem z dnia [...] marca 2017 r. Zaskarżonym postanowieniem organ I instancji na podstawie art. 61a ust. 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania, stwierdzając, że wniosek o zawieszenie terminu płatności kary został złożony przedwcześnie, bowiem nie została jeszcze wydana decyzja ustalająca jej wymiar. W związku z tym organ uznał ten wniosek za bezprzedmiotowy. GIOŚ rozpatrując zażalenie Związku, wskazał, iż z treści art. 61a ust. 1 k.p.a. wynika, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania następuje w przypadku stwierdzenia, że żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W przedmiotowej sprawie występuje "inna uzasadniona przyczyna" obligując organ do odmowy wszczęcia postępowania, bowiem nie zapadło jeszcze rozstrzygnięcie kreujące karę pieniężną, której to zawieszenia zapłaty wniosek dotyczy. Dlatego prawidłowo organ I instancji, po otrzymaniu wniosku z dni [...] lutego 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania w trybie art. 61a ust. 1 k.p.a. Słuszne jest stanowisko organu I instancji, że wniosek składa się po wydaniu decyzji ostatecznej o nałożeniu kary pieniężnej. Wtedy wojewódzki inspektor wydaje nową decyzję w przedmiocie zapłaty. GIOŚ wskazał, iż niniejsze działanie stanowi analogię do instytucji uregulowanej w art. 316 - 321 Poś. Zgodnie z art. 318 ust. 1 Poś wniosek o odroczenie terminu płatności administracyjnej kry pieniężnej powinien zostać złożony do właściwego organu przed upływem terminu, w którym powinna być ona uiszczona. W rozpatrywanej sprawie wystąpiła oczywista bezprzedmiotowość wniosku już na etapie jego złożenia, tym samym stosownie do art. 61a k.p.a. stanowi ona uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania. W związku z tym słusznie [...] WIOŚ wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia zapłaty kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku ograniczenia odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazanych do składowania w 2014 r. W skardze Związek Międzygminny [...] z siedzibą w [...], reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postepowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 12 i art. 61a ust. 1 k.p.a. w związku z art. 9z ust. 2 i art. 9ze ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( dalej "ucpg"), polegające na błędnej wykładni prowadzącej do niewłaściwego zastosowania w/w norm prawnych poprzez utrzymanie w mocy postanowienia uznającego złożony przez ZM [...] wniosek o zawieszenie kary pieniężnej za bezprzedmiotowy z uwagi na jego przedwczesność, mimo że ustawodawca nie rozstrzygnął w art. 9ze uspg, że wniosek o zawieszenie kary z art. 9z ust. 2 ucpg winien zostać złożonym wyłącznie po wydaniu decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, której wniosek dotyczy; 2. art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez uznanie, że w sprawie tej nie zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, a w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z naruszeniem przepisów prawa; 3. art. 6 i 7 w związku z art. 77 k.p.a., polegające na niedokonaniu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przed rozstrzygnięciem. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia kary pieniężnej za niewykonanie przez skarżącego obowiązku ograniczenia odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazanych do składowania w 2014 r. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest przepis art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 – żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego – zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Postanowienie wydane na podstawie tego przepisu ma charakter proceduralny. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a zatem nie może odnosić się do meritum sprawy będącej przedmiotem wniosku strony. Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie samodzielne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania: 1. wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną; 2. zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Ustawodawca nie wprowadził katalogu okoliczności, które mogą być uznane za "inne uzasadnione przyczyny" w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. W piśmiennictwie przykładowo wskazuje się takie sytuacje jak: żądanie jednostki dotyczące sprawy rozstrzygniętej już decyzją, upływ terminu, po którym jednostka nie może domagać się uprawnienia lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 299). W ocenie Sądu, podstawą do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania może być także sytuacja, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało złożone w sprawie, która może być rozpatrzona dopiero po wydaniu decyzji w innym postępowaniu. Innymi słowy wszczęcie postępowania w tej sprawie jest zależne od wydania decyzji w innej sprawie warunkującej wydanie decyzji w sprawie, której dotyczy wniosek. Zdaniem Sądu, w zaskarżonym postanowieniu organ II instancji trafnie stwierdził, że przedmiotowy wniosek o zawieszenie kary pieniężnej został złożony przedwcześnie. Z treści art. 9ze ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta może złożyć wniosek o zawieszenie zapłaty kary pieniężnej, o której mowa w art. 9z ust. 2. Zgodnie z art. 9zb ust. 2 ustawy karę pieniężną, o której mowa w art. 9z ust. 2 w drodze decyzji nakłada wojewódzki inspektor ochrony środowiska, zaś w myśl ust. 3 tego artykułu organ ten może zawiesić zapłatę tej kary lub ją umorzyć. Z treści powołanych przepisów jasno wynika, że najpierw musi zapaść decyzja o nałożeniu kary pieniężnej, a dopiero kiedy decyzja ta stanie się ostateczna możliwe jest wszczęcie przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska postępowania w sprawie zawieszenia zapłaty orzeczonej kary pieniężnej. Zatem, skoro w rozpoznawanej sprawie skarżący złożył przedmiotowy wniosek przed wydaniem ostatecznej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, to słusznie organ uznał, że nie zachodziły podstawy do wszczęcia w tej materii postępowania, dlatego też prawidłowe było wydanie rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania. Wskazać przy tym należy, że nie ma przeszkód aby skarżący taki wniosek złożył ponownie po wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.