IV SA/Wa 1772/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-21
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Jakub Linkowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec, który udokumentował polskie pochodzenie przodków, ale nie wykazał autentycznych związków z polskością (w szczególności poprzez pielęgnowanie polskiej mowy, tradycji i zwyczajów), może uzyskać zezwolenie na osiedlenie się na terytorium RP na podstawie art. 52 ust. 5 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo udokumentowanie polskiego pochodzenia przodków nie jest wystarczające do uzyskania zezwolenia na osiedlenie się w Polsce. Cudzoziemiec musi również wykazać autentyczne związki z polskością, co obejmuje pielęgnowanie polskiej mowy, tradycji i zwyczajów. W przypadku braku wykazania tych związków, organ administracji ma prawo odmówić udzielenia zezwolenia, nawet jeśli cudzoziemiec deklaruje zamiar stałego zamieszkania w Polsce.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. I. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą mu zezwolenia na osiedlenie się w Polsce. Organy administracji uznały, że cudzoziemiec wykazał polskie pochodzenie przodków, ale nie wykazał wystarczających związków z polskością, co było przesłanką odmowy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędną interpretację przepisów Konstytucji i ustawy o repatriacji oraz niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. I. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się na terytorium RP oddala skargę
IV SA/Wa 1772/14
UZASADNIENIE
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].06.2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (zwany dalej Szefem Urzędu) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.2014 r., orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemcowi – M. l. zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].04.2014 r. odmówił udzielenia cudzoziemcowi przedmiotowego zezwolenia, zarzucając że M. l. nie posiada związków z polskością. Wojewoda stwierdził natomiast, że cudzoziemiec udokumentował posiadanie przez jego przodków polskiego obywatelstwa.
Stanowisko to potwierdził organ odwoławczy.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyjaśnił, iż w trakcie przedmiotowego postępowania cudzoziemiec dołączył swój akt urodzenia, wydany w dniu [...].12.1995 r., z którego wynika, że jego ojcem jest pan A. I. (narodowości [...]). Do akt sprawy dołączono także akt urodzenia ojca pana M. l., wydany w dniu [...].10.1974 r., z którego wynika, że matka pana A. I., jednocześnie babka zainteresowanego - pani T. I. jest narodowości polskiej.
Wobec tego Szef Urzędu zgodził się ze stwierdzeniem organu I instancji, iż pan M. l. wykazał polskie pochodzenie przodków i spełnił tym samym jedną z przesłanek wskazanych w art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji.
Sporną kwestią w sprawie jest natomiast istnienie związków z polskością, posiadanych przez wnioskodawcę. W dniu [...].02.2014r. M. l. został przesłuchany do protokołu w języku polskim i zeznał, że polskie pochodzenie ma ze strony matki ojca tj. swojej babki, jednak jego matka także ma polskie pochodzenie, lecz w chwili obecnej poszukuje dokumentów, potwierdzających ten fakt. Cudzoziemiec nie posiada Karty Polaka, podstaw języka polskiego uczyła go babka ze strony matki, natomiast na obecnym poziomie nauczył się tego języka na kursach. Rodzice zainteresowanego posługują się obecnie językiem polskim, ojciec w lepszym stopniu, matka zna ten język od około roku. M. l. podjął naukę języka polskiego w celu podjęcia studiów w Polsce. W domu rodzinnym cudzoziemca używano języka polskiego w trakcie okazjonalnych spotkań rodzinnych u babki ze strony ojca. Z kolei ojciec cudzoziemca nie zamieszkiwał z rodziną przez kilka lat, a po jego powrocie czasami próbowali rozmawiać po polsku, gdyż ojciec uznał, że synowi przyda się znajomość języka polskiego. Babka cudzoziemca ze strony matki także trochę go uczyła, lecz widywał się z nią okazyjnie, na wakacjach. Obecnie w rodzinie rozmowy częściej odbywają się w języku polskim, gdyż jego matka chce "trenować język polski". Cudzoziemiec zadeklarował, iż jest wyznania katolickiego, wiedział od dziecka, że babcia ma polskie pochodzenie, jednak nie umiał określić, czy czuje się on Polakiem, gdyż lubi [...]. Cudzoziemiec stwierdził, że dla niego związek z polskością to język i tradycje oraz to, że mu podoba się ten "kraj", zamierza tu zostać, studiować i ubiegać się następnie o polskie obywatelstwo.
M. l., jak stwierdził Szef Urzędu, nie zna historii rodziny, nie wie z jakiego powodu rodzina, mająca polskie pochodzenie, zamieszkiwała na terytorium [...]. Cudzoziemiec nie przyjeżdżał uprzednio do Polski, do rodziny tu zamieszkującej, pomimo deklarowanego utrzymywania kontaktów z bratem babci. M. l. ogólnie opisał tradycje Bożonarodzeniowe i Wielkanocne, jednak pomylił je, błędnie wskazując, które zwyczaje wiążą się z tymi świętami. Ostatniej Wigilii rodzina właściwie nie obchodziła, gdyż "mieli inne sprawy", nie spotkali się nawet z babcią. Cudzoziemiec opisał polskie symbole narodowe, jednak nie zna historii Polski, najważniejszych dat, postaci historycznych, także z historii najnowszej, polskich twórców. Nie wie, kim był Karol Wojtyła, a jako aktualnego prezydenta Polski podał "Pan Kaczyński".
Szef Urzędu ustalił, że cudzoziemiec nie należał do żadnego Związku Polaków, nie bywał uprzednio w Polsce, a związek z polskością wywodzi przede wszystkim ze swojego zamiaru zamieszkania tu na stałe, nie zaś poczucia polskiej tożsamości narodowej. W sytuacji, gdy M. l. sam nie czuje przynależności do polskiego narodu, organy administracji nie mogą orzec o posiadanych przez niego związkach, jak podkreślił Szef Urzędu. Nie sposób bowiem zgodzić się ze stwierdzeniem pełnomocnika, że sama deklaracja cudzoziemca o zamiarze stałego zamieszkania w Polsce stanowi wystarczające potwierdzenie jego zamiaru pogłębienia związków z polskością, gdyż treść jego zeznań nie wskazuje na taki zamiar.
W ocenie organu odwoławczego, brak było zatem podstaw do udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia, w oparciu o postanowienia art. 52 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż nie spełnia on łącznie przesłanek, określonych w art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji.
Szef Urzędu odnosząc się do zarzutu pełnomocnika, iż organ I instancji nieprawidłowo oparł decyzję wyłącznie na zeznaniach cudzoziemca, stwierdził że nie jest zasadny, gdyż przesłuchanie strony do protokołu stanowi jedną z form prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Natomiast z treści zeznań cudzoziemca nie wynikał żaden fakt, który mógłby stanowić przedmiot dalszych rozważań organu. Wynikająca natomiast z art. 7 K.p.a. zasada, w myśl której sprawę należy załatwić zgodnie z Wnioskiem strony, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie tej zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Gdyby skarżący wykazał swój własny związek z polskością, wówczas organ miałby obowiązek poszerzyć materiał dowodowy poprzez zobowiązanie go w tym zakresie, aby poparł swoje twierdzenia, co do pielęgnowania polskości przez babkę.
Szef Urzędu stwierdził także, iż skarżący nie przedłożył żadnych innych dokumentów potwierdzających jego związki z polską kulturą, tradycją, obyczajami. W sprawie takiej jak niniejsza, która dotyczy prywatnych spraw wnioskodawcy i jego powiązań rodzinnych, inicjatywa dowodowa, w zakresie wykazania tych powiązań, siłą rzeczy musi spoczywać na stronie. Wywiódł z tego wniosek, że związki skarżącego z polskością nie mają charakteru autentycznego, a wiedza na temat polskiej tradycji kultury i historii jest wyuczona na potrzeby niniejszego postępowania.
Wobec tego, zarzuty pełnomocnika skarżącego w zakresie braku spójności uzasadnienia i podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, a tym samym naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., także uznał za niezasadne.
We wniesionej skardze pełnomocnik skarżącego zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego tj.
a) przepisu 52 ust 5 w zw. z art. 8 Konstytucji poprzez jego zawężającą interpretację wyłącznie w oparciu o definicję zawartą w przepisie art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji,
b) przepisów art. 2 ust 1 ustawy o Karcie Polaka poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy z okoliczności faktycznych sprawy wynika, iż jedynie ten przepis może stanowić wskazanie interpretacyjne dla zapisów Konstytucji,
c) art. 5 ust 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 16 ustawy o repatriacji poprzez ich zastosowanie jako bezwzględnych norm interpretacyjnych dla zapisów konstytucyjnych dotyczących pochodzenia polskiego, podczas gdy przepisy ustawy z uwagi na zakres podmiotowy, nie powinny być w niniejszej sprawie stosowane.
2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 K.p.a., poprzez niewyczerpujące i dowolne rozpatrzenie materiału dowodowego polegające na nieuwzględnieniu wszystkich okoliczności dotyczących związków z polskością skarżącego.
W ocenie pełnomocnika skarżącego, w przedmiotowej sprawie zarówno organ I jak i II instancji nie oceniły stanu faktycznego w oparciu o przepisy art. 2 ust. 1 ustawy o Karcie Polaka, ograniczając się wyłącznie do zastosowania przepisów ustawy o repatriacji i to w sposób zawężający. Obie te ustawy jednakże w sposób jednolity definiują kryterium biologiczne dla ustalenia pochodzenia polskiego, o którym mowa w przepisie ust. 5 art. 52 Konstytucji RP. Ustawa o Karcie Polaka wskazuje na konieczność deklaracji przynależności do Narodu Polskiego, podczas gdy ustawa o repatriacji wskazuje na konieczność deklarowania narodowości polskiej, przy łącznym spełnieniu kryteriów wskazanych w art. 5 ust. 1 pkt. 1 i 2.
Żadna z tych ustaw nie stanowi dyrektywy bezwzględnie obowiązującej przy stosowaniu przepisu art. 52 ust 5 Konstytucji. Nadto, ustawa o repatriacji nie obejmuje osób zamieszkałych na terenie [...] i odnosi się wyłącznie do Republiki Armenii, Republiki Azerbejdżańskiej, Republiki Gruzji, Republiki Kazachstanu, Republiki Kyrgyskiej, Republiki Tadżykistanu, Republiki Turkmenistanu, Republiki Uzbekistanu albo azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej. Cel jakiemu mają służyć przepisy ustawy o repatriacji nie budzi wątpliwości i wynika on wprost z krótkiej preambuły do Ustawy: "Uznając, że powinnością Państwa Polskiego jest umożliwienie repatriacji Polakom, którzy pozostali na Wschodzie, a zwłaszcza w azjatyckiej części byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, i na skutek deportacji, zesłań i innych prześladowań narodowościowych lub politycznych nie mogli w Polsce nigdy się osiedlić, postanawia sie, co następuje:" Właśnie ten cel wyznaczył kryterium deklaracji narodowości polskiej i kryterium spełnienia dodatkowo innych warunków ustawowych określonych w pkt. 1 i 2 ust. 1 art. 5 ustawy. Wobec tego pochodzenie polskie skarżącego winno być oceniane w oparciu o zapisy konstytucyjne wprost, przy pomocniczym zastosowaniu kryteriów wyznaczonych ustawą o Karcie Polaka, a więc m. in. w oparciu o deklarację przynależności do Narodu Polskiego.
Pełnomocnik podniósł, że skarżący włada językiem polskim nie tylko w stopniu podstawowym, lecz w stopniu umożliwiającym mu kontynuowanie studiów w Medycznym Studium Zawodowym przy [...] Samorządowym Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego nr 1 w P..
Zdaniem pełnomocnika należało uwzględnić okoliczność, że skarżący, jako osoba wychowująca się przez dłuższy czas w rodzinie rozbitej (obecnie rodzice znów są razem) miał utrudnioną sytuację w poznawaniu zwyczajów i tradycji polskich. Jako dziecko nie miał on bowiem żadnego wpływu na kontakty z domem babci ze strony ojca, który to dom był właśnie dla skarżącego źródłem wiedzy o Polsce. Mimo tego skarżący podczas przesłuchania wykazał się znajomością tradycji polskich przynajmniej w stopniu podstawowym.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w całości podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach.
Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o Ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a., Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu, w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów obowiązującego prawa w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenia. Skarżący nie wykazał bowiem związków z polskością, która to konieczność wynikała z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o repatriacji w zw. z art. 52 ust. 5 Konstytucji RP.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że organy obu instancji orzekały wg stanu prawnego sprzed uchwalenia obecnie obowiązującej ustawy o cudzoziemcach z 12.12.2013 r. (Dz. U. 2013 r., poz. 1650), która weszła w życie 1.05.2014 r. Zadecydował o tym art. 513 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy o cudzoziemcach z 12.12.2013 r., znajdujący zastosowanie, z uwagi na fakt, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z wniosku M. l. z dnia [...].02.2014 r. pod rządami ustawy o cudzoziemcach z 13.06.2003 r. W tym stanie rzeczy, ze względu na datę wszczęcia przedmiotowego postępowania, nie było podstaw do zastosowania przy jej rozpatrywaniu art. 195 ustawy z 12.12.2013 r. o cudzoziemcach.
W tym stanie rzeczy, do rozpoznania niniejszej sprawy zastosowanie znajdował art. 52 ust. 5 Konstytucji RP w zw. z art. 5 oraz 6 ustawy o repatriacji oraz art. 71 b ust. 1 ustawy o cudzoziemcach z 13.06.2003 r.
Stosownie do postanowień art. 52 ust. 5 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja RP osoba, której polskie pochodzenie zostało stwierdzone zgodnie z ustawą, może osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. Zapis ten stanowi zatem, że polskie pochodzenie winno być stwierdzone na podstawie ustawy, ale nie wyjaśnia, na jakiej podstawie osoba polskiego pochodzenia miałaby zrealizować swój zamiar zamieszkania w Polsce na stałe. Właściwe zastosowanie znajduje więc art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, który stanowi, że przepisy Konstytucji RP stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej.
Skoro w cytowanym art. 52 ust. 5 użyty został termin: "osiedlić się na stałe" należy przez to rozumieć, że osoba polskiego pochodzenia, pragnąca osiedlić się w Polsce, powinna wystąpić do właściwego organu z wnioskiem o udzielenie jej zezwolenia na osiedlenie się. W zakresie zasad i trybu udzielania takich zezwoleń w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajdowała, o czym już była mowa, ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (j.t Dz. U. z 2011 r., nr 264, poz. 1573 ze zm.). Wskazana ustawa o cudzoziemcach nie udziela szczególnych preferencji, przy ubieganiu się o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się, cudzoziemcom polskiego pochodzenia, jednakże preferencje takie wynikają z Konstytucji, która jako akt wyższego rzędu ma pierwszeństwo w stosowaniu. W tej sytuacji ustawa o cudzoziemcach jest jedynie aktem pomocniczym, w ustaleniu między innymi organu odpowiedzialnego za rozpatrzenie przedmiotowej sprawy.
Należy zgodzić się z organami obu instancji, że zgodnie ze stanem prawnym znajdującym zastosowanie do rozpoznania wniosku skarżącego, z uwagi na datę jego złożenia i wszczęcia przedmiotowego postępowania, jedyną ustawą, która określa, na jakich zasadach ustalana jest polska narodowość, jest ustawa z dnia 9 listopada 2000r. o repatriacji i do niej należało się odwołać.
Tak więc organ prowadzący postępowanie o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się cudzoziemcowi, który deklaruje polską narodowość, powinien ustalić jego polską narodowość na podstawie załączonych do akt sprawy dokumentów, wykorzystując kryteria określone w ustawie o repatriacji.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącej Karty Polaka należy wyjaśnić, że w stanie prawnym zachodzącym w dacie rozstrzygania przedmiotowej sprawy, nie było zasadne pomocnicze stosowanie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 7.09.2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. nr 180. poz. 1280 ze zm.). Zarzut ten nie mógł więc zostać uwzględniony. Ustawa ta bowiem w art. 7 stanowi, że przyznanie Karty Polaka nie oznacza nabycia polskiego obywatelstwa, ani stwierdzenia polskiego pochodzenia, w rozumieniu przepisów odrębnych. Karta Polaka nie jest dokumentem uprawniającym do przekraczania granicy, ani do osiedlania się na terytorium RP.
Znaczenie temu aktowi prawnemu w kontekście ubiegania się o zezwolenie na pobyt stały przypisuje dopiero ustawa z 12.12.2013 r. o cudzoziemcach - w art. 195 ust. 1 pkt 9 (materia In oprawna przesłanka uzyskania zezwolenia na pobyt stały).
Prawidłowość przyjętego przez organy obu instancji stanowiska, Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości zatem potwierdza. Nadmienić przy tym należy, że jest ono zbieżne z poglądem prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. m. in. wyrok z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt lI OSK 1814/11, niepubl.).
Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym wyroku stwierdził, że zakres podmiotowy ustawy o repatriacji nie pokrywa się z zakresem podmiotowym art. 52 ust. 5 Konstytucji i jest od niego znacznie węższy. Stanowisko to potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 maja 2003 r., SK 21/02 (OTK-A 2003/5/39) pkt III A9) wskazując, że ustawa o repatriacji obejmuje osoby repatriujące się ze wschodnich terenów b. ZSRR pomijając jednocześnie, m.in. obszar [...].
W art. 10 ustawy o repatriacji przyznano Radzie Ministrów uprawnienie do zniwelowania skutku nierównego traktowania cudzoziemców pochodzenia polskiego zamieszkach w różnych częściach świata poprzez możliwość rozszerzenia zakresu podmiotowego ustawy w drodze określenia w rozporządzeniu innych państw lub innych części Federacji Rosyjskiej, niż wymienionych w art. 9, których obywatele polskiego pochodzenia mogą ubiegać się o wydanie wizy krajowej w celu repatriacji, w szczególności, których obywatele są dyskryminowani ze względów religijnych, narodowościowych lub politycznych. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na potencjalnie uniwersalny charakter instytucji stwierdzania polskiego pochodzenia na podstawie art. 5 i art. 6 tej ustawy, w związku z czym okoliczność, że przewidziane w ustawie o repatriacji stwierdzanie polskiego pochodzenia związano expressis verbis z celami ustawy (art. 5 ust. 1), tak co do przesłanek, jak i trybu oraz właściwości orzekających organów powoduje, iż dopuszczalne jest wykorzystywanie przez wojewodę - jako organ właściwy w sprawie udzielenia zezwolenia na osiedlenie się (art. 71 b ust. 1 ustawy o cudzoziemcach z 13.06.2003 r.) - przesłanek stwierdzania polskiego pochodzenia na podstawie przepisów tej ustawy, w stosunku do osób nie objętych jej zakresem podmiotowym, a zatem również obywateli [...].
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji za osobę polskiego pochodzenia, w rozumieniu niniejszej ustawy, uznaje się osobę deklarującą narodowość polską i spełniającą łącznie następujące warunki:
- co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej;
- wykaże ona swój związek z polskością, w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów.
Za osobę polskiego pochodzenia uznaje się również osobę deklarującą narodowość polską, która posiadała w przeszłości obywatelstwo polskie lub co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków posiadało obywatelstwo polskie oraz spełniającą warunek określony w ust. 1 pkt 2 (art. 5 ust. 2 powołanej ustawy).
Z kolei art. 6 ustawy o repatriacji stanowi, że dowodami potwierdzającymi polskie pochodzenie mogą być dokumenty, wydane przez polskie władze państwowe lub kościelne, a także przez władze byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, dotyczące wnioskodawcy lub jego rodziców, dziadków lub pradziadków, a w szczególności:
- polskie dokumenty tożsamości;
- akty stanu cywilnego lub ich odpisy albo metryki chrztu poświadczające związek z polskością;
- dokumenty potwierdzające odbycie służby wojskowej w Wojsku Polskim, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej;
- dokumenty potwierdzające fakt deportacji lub uwięzienia, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej;
- dokumenty tożsamości lub inne dokumenty urzędowe zawierające wpis informujący o narodowości polskiej.
Dowodami potwierdzającymi polskie pochodzenie mogą być również inne dokumenty, a w szczególności:
- o rehabilitacji osoby deportowanej, zawierające wpis informujący o jej narodowości polskiej;
- potwierdzające prześladowanie osoby ze względu na jej polskie pochodzenie.
Zasadnicze znaczenie ma przy tym fakt, że stosowany w sprawie art. 52 ust. 5 Konstytucji RP uzależnia stwierdzenie tego pochodzenia "zgodnie z ustawą". Chodzi tu zatem o ustawę polską w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji, z czego wynika, że organami uprawnionymi do stwierdzenia polskiego pochodzenia są wyłącznie polskie organy władzy publicznej. Organ taki, stosując w tym przypadku przepisy art. 5 i 6 ustawy o repatriacji, musi ocieniając przedłożone dokumenty, mieć na uwadze kto i kiedy je wydał oraz czy ich treść odnosi się do przeszłości, w której to przeszłości odpowiednio wskazany przodek aplikującego, miał potwierdzoną narodowość polską.
W rozpatrywanej sprawie jednakże strona skarżąca przedstawiła dokumenty potwierdzające polskie pochodzenie, czego organy obu instancji nie zakwestionowały.
Mimo spełnienia przez skarżącego tej przesłanki, organy obu instancji, mając na uwadze wskazane przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie - z uwagi na datę wszczęcia przedmiotowego postępowania - trafnie ustaliły, że w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie było możliwe stwierdzenie, iż M. l. wykazał posiadane związku z polskością. Wobec tego brak było podstaw do udzielenia mu wnioskowanego zezwolenia, w oparciu o postanowienia art. 52 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że ojciec skarżącego w 2010 r. uzyskał zezwolenie na osiedlenie się na podstawie art. 52 ust. 5 Konstytucji RP. Posiadanie związków z polskością jest bowiem kwestią indywidualną.
M. l. natomiast, jak trafnie oceniły organy, posiadania owego związku z polskością nie wykazał, a pod pojęciem tym, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o repatriacji, należało rozumieć w szczególności pielęgnowanie polskiej mowy, tradycji i zwyczajów. Organ odwoławczy szczegółowo opisał, z jakich przyczyn nie może uznać zaistnienia tej przesłanki, mając na uwadze informacje uzyskane podczas przesłuchania cudzoziemca. Nie było więc podstaw do przyjęcia, że spełnia on także tę przesłankę.
Cudzoziemiec zna język polski, posiada bardzo ogólną wiedzę na temat polskich tradycji świątecznych, jednak sprawy Polski właściwie go nie interesują i nie ma poczucia przynależności do narodu polskiego, jak ocenił Szef Urzędu, powołując się na jego stwierdzenia. Należy zgodzić się zatem, że w kontekście przytoczonych przepisów, znajdujących zastosowanie przy rozpoznawaniu wniosku aplikanta, wobec stwierdzonych okoliczności, udzielenie niniejszego zezwolenia byłoby przedwczesne, co słusznie podniósł Szef Urzędu.
M. l. nie wykazuje zainteresowania aktualnymi wydarzeniami w Polsce. Nie posiada na ich temat wiedzy, czego dowiodło przesłuchanie z dnia [...].02.2014 r. Jego informacje o Polsce są bardzo ogólne i zaczerpnięte głównie z kursów językowych, na które uczęszczał chcąc poznać język polski, celem osiedlenia się w Polsce. Udzielając zatem wnioskowanego zezwolenia
- które jest bezterminową formą legalizacją pobytu cudzoziemca na terytorium Polski
- organ orzekający naruszyłby obowiązujące w dacie orzekania przepisy prawa. Uczyniłby to niejako na wyrost zakładając, że mimo baku takiej deklaracji po stronie skarżącego, jego związki z polskością się rozwiną.
Skarżący nie przedłożył też żadnych innych, poza aktami stanu cywilnego, dokumentów potwierdzających jego związki z polską kulturą, tradycją, obyczajami. Nie należał do organizacji grupujących Polaków żyjących na [...]. Nie był też nigdy wcześniej w Polsce. Przyjechał w celu nauki, z zamiarem stałego tu zamieszkania.
Konkludując należy stwierdzić, że organ w sposób wyczerpujący omówił i ocenił zgromadzony materiał dowodowy w sprawie (złożone akty stanu cywilnego oraz protokół przesłuchania skarżącego w urzędzie). Wyprowadził z niego wniosek, że związki skarżącego z polskością nie mają charakteru autentycznego, a wiedza na temat polskiej tradycji kultury i historii jest wyuczona na potrzeby niniejszego postępowania. Taka ocena - w oparciu o udzielone przez skarżącego informacje - mieści się w ramach przepisów regulujących postępowanie dowodowe. Wbrew twierdzeniem skargi organ nie naruszył art 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., a dokonana ocena znajduje usprawiedliwienie w charakterze oraz treści uzyskanych od skarżącego informacji, podczas wyjaśnień złożonych w urzędzie.
Na marginesie jedynie stwierdzić należy, o czym Sąd już uprzednio wspomniał, że obecnie obowiązująca ustawa z 12.12.2013 r. o cudzoziemcach - w art. 195 - stwarza szerszą niż dotychczas możliwość uzyskania bezterminowej legalizacji pobytu w Polsce ze względu na związki z Polską i polskością, w formie zezwolenia na pobyt stały, które udzielane jest na czas nieoznaczony.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło