IV SA/Wa 1773/08

WyrokWSA w Warszawie2009-01-22

Skład orzekający: Alina Balicka, Krystyna Napiórkowska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, przekraczając granice wniosku i nie zapewniając czynnego udziału stronom postępowania?
Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia zlokalizowanego na działkach wykraczających poza wskazane we wniosku, a także nie zapewnił czynnego udziału stronom postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, jednakże jego własne uzasadnienie dotyczące niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego było błędne, gdyż uchwała planistyczna nie obejmowała wszystkich działek objętych inwestycją. Mimo tych uchybień, sąd oddalił skargę, uznając, że naruszenia nie miały wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy C. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla eksploatacji złoża piasku. Wójt wydał decyzję, mimo rozbieżności między wnioskiem a załącznikami dotyczącymi granic działek, nie wyjaśniając ich i nie wzywając strony do uzupełnienia wniosku. Kolegium uchyliło decyzję, wskazując na te rozbieżności, brak ustalenia stron i ich czynnego udziału, a także na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 53 Prawa ochrony środowiska i błędne ustalenie stron.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 104 i 138 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) uchyliło decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji złoża piasku W. położonego we wsi W., Gm. C.. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. Z. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że W.Z. wystąpił do Wójta Gminy C. z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji złoża piasku W. I. Zgodnie z treścią wniosku, eksploatacja złoża będzie odbywać się we wsi W., na działce o numerze ewidencyjnym [...]. Do wniosku skarżący dołączył mapę ewidencyjną, nie zawierającą żadnych oznaczeń pozwalających ustalić teren inwestycji i działek sąsiednich, a także mapę sytuacyjno-wysokościowę, na postawie której organ I instancji wywnioskował, że przebieg granicy wykracza poza działkę nr [...] wskazaną w części tekstowej wniosku i wkracza w obręb działki nr [...]. Między wnioskiem i załącznikami do wniosku istnieją zatem rozbieżności, których Wójt nie wyjaśnił i wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji złoża piasku na działkach nr [...] i [...]. W związku z tymi rozbieżnościami, zdaniem Kolegium, organ I instancji powinien był wezwać stronę do uzupełnienia wniosku w trybie art. 64 § 2 kpa, a następnie wydać decyzję zgodnie z wnioskiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło także, ustawa Prawo ochrony środowiska nie precyzuje kogo należy uznać za stronę postępowania przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jednak zgodnie z obowiązująca wykładnią należy przyjąć, że przymiot strony w tym postępowaniu mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położnych w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji. W ocenie Kolegium, Wójt powinien był zatem zbadać, czy wniosek odpowiada wymaganiom formalnym, określonym IV SA/Wa 1773/08 w art. 46 a ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902 z późn. zm.), zwanej dalej POŚ, ustalić strony postępowania i zagwarantować im czynny udział w tym postępowaniu. Kolegium uznało również, że Wójt nie miał podstaw prawnych do nałożenia na inwestora (w pkt. II decyzji) obowiązku urządzenia i przystosowania drogi do ruchu ciężkiego. Organ odwoławczy podniósł także, że zgodnie z art. 56 ust. 1 POŚ właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan taki został uchwalony. Kolegium wskazało, że uchwałą nr [...], z dnia [...] października 2003 r., Rada Gminy w C. uchwaliła zmianę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy C., w części dotyczącej wsi W. - teren powierzchniowej eksploatacji surowców. Organ I instancji nie zbadał zgodności inwestycji z planem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniósł, że uchylając decyzję organu I instancji Kolegium naruszyło art. 53 POŚ, który zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie skarżącego, Kolegium nie mogło zalecić ustalenia przymiotu stron osób mających tytuł prawny do nieruchomości położonych w sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia ponieważ postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Wójt, uznając że projektowana decyzja nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko, odstąpił od obowiązku sporządzenia raportu. Skarżący podniósł także, że jest współwłaścicielem zarówno działki o numerze ewidencyjnym [...] jaki i [...]. Z załączonych do akt administracyjnych sprawy map wynika przebieg granic własności jak i granic projektowanego obszaru i terenu górniczego, a przeoczenie we wniosku skarżącego działki nr [...] jest oczywistą omyłką. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i powtórzyło argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się zaś do zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia przez ten organ art. 53 POŚ wyjaśniło, iż przepis ten regulował kwestię udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu na środowisko. Ponieważ w niniejszej sprawie organ odstąpił od sporządzania tego IV SA/Wa 1773/08 raportu, w przedmiotowej sprawie nie jest wymagane przeprowadzenie procedury z udziałem społeczeństwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że co do zasady postępowanie administracyjne jest postępowaniem odformalizowanym, na korzyść strony, co do formy i treści żądania wszczęcia postępowania, jakie można wnieść do organu administracji publicznej. Zgodnie z art. 63 § 2 kpa wystarczającym jest, aby podanie (wniosek) o wszczęcie postępowania zawierało: wskazanie stron, ich adresów i żądanie. Organ rozpatrujący sprawę związany jest zakresem żądania strony co do przedmiotu postępowania. W sytuacji, w której treść żądania strony budzi wątpliwości, organ nie może samodzielnie dokonywać jego sprecyzowania, mogłoby to bowiem doprowadzić do rozpatrzenia sprawy wbrew woli osoby wnoszącej podanie. Organ powinien w takiej sytuacji podjąć czynności zmierzające do sprecyzowania zakresu żądania, z zastosowaniem art. 64 § 2 kpa. W rozpatrywanej sprawie skarżący wystąpił do organu I instancji o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji złoża piasku położonego w miejscowości W., na działce nr [...]. Jak słusznie zauważyło Kolegium na podstawie map dołączonych do wniosku organ I instancji uznał, że przebieg granic inwestycji wykracza poza działkę [...] wskazaną w treści wniosku, obejmując także działkę nr [...]. Zamiast jednak wezwać skarżącego do sprecyzowania żądania, Wójt ustalił środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji zlokalizowanej na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] - to znaczy z przekroczeniem granic wniosku. Należy także zgodzić się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że ustawa Prawo ochrony środowiska nie określa jakie podmioty powinny być uznawane za strony postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Jednakże, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przymiot strony w tym postępowaniu należy przyznać osobom posiadającym tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego IV SA/Wa 1773/08 przedsięwzięcia. Stroną postępowania administracyjnego czyni bowiem sama możliwość wydania decyzji mogącej dotyczyć praw i obowiązków danej osoby. Przymiot strony legitymuje do udziału w postępowaniu przy dokonywaniu wszystkich czynności, zanim organ orzekający wyda rozstrzygnięcie w sprawie. W rozpatrywanej sprawie jednak, organ I instancji, nie ustalił kręgu stron postępowania i nie umożliwił im czynnego udziału w postępowaniu, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 kpa. Za nietrafny należy uznać zarzut, podnoszony przez skarżącego w skardze, dotyczący naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 53 POŚ. Przepis ten, według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji zapewniał możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany był raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W niniejszej sprawie raport ten nie był sporządzany, zatem omawiany przepis nie znajdował zastosowania. Należy jednak podkreślić, że czym innym jest czynny udział stron w postępowaniu, który, zgodnie z art. 10 § 1 kpa, organy mają obowiązek zagwarantować, a czym innym udział społeczeństwa w postępowaniach, których przedmiotem są przedsięwzięcia mogące oddziaływać na środowisko, który w stanie prawnym obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji regulowały przepisy art. 31-32 Prawa ochrony środowiska. Odnosząc się do podniesionego przez Kolegium zarzutu naruszenia przez Wójta Gminy C. art. 56 POŚ należy stwierdzić, że nie znajduje on uzasadnienia. Organ I instancji, wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, nie mógł badać zgodności zamierzonej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą Rady Gminy C. z dnia [...] października 2003 r., Nr [...], ponieważ uchwała ta dotyczy tylko działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...]. Treść uchwały nie może mieć zatem zastosowania w niniejszej sprawie. Należy jednak podkreślić, że to uchybienie ze strony Kolegium nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło