IV SA/Wa 1774/19

WyrokWSA w Warszawie2019-12-19

Skład orzekający: Anna Szymańska, Joanna Borkowska, Paweł Dańczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, uwzględniając skargę na swoje postanowienie w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., może jedynie zmienić formę rozstrzygnięcia i jego podstawę prawną, nie odnosząc się do meritum sprawy i zarzutów strony dotyczących jej statusu jako strony postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, uwzględniając skargę w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., musi uwzględnić skargę w całości, co oznacza odniesienie się do meritum sprawy i oczekiwań strony. Samo formalne uchylenie postanowienia i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, bez rozstrzygnięcia kwestii legitymacji strony, nie stanowi uwzględnienia skargi w całości. W takiej sytuacji organ powinien przekazać skargę do sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Służba Weterynaryjna Wojska Polskiego wydała decyzję nakazującą zaprzestanie zaopatrywania jednostek wojskowych przez spółkę. Spółka wniosła odwołanie, które zostało przez Szefa Służby Weterynaryjnej uznane za niedopuszczalne. Spółka zaskarżyła to postanowienie do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i błędne uznanie jej za niemającą przymiotu strony. Szef Służby Weterynaryjnej, zamiast przekazać skargę do sądu, wydał decyzję uwzględniającą skargę w całości i umarzającą postępowanie odwoławcze. Spółka zaskarżyła tę decyzję, twierdząc, że organ nie uwzględnił skargi w całości, ponieważ nie rozstrzygnął kwestii jej statusu jako strony postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Służby Weterynaryjnej - Inspektora Weterynaryjnego Wojska Polskiego z dnia [...] czerwca 2019 r. i zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, asesor WSA Paweł Dańczak, Protokolant st. sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Szefa Służby Weterynaryjnej - Inspektora Weterynaryjnego Wojska Polskiego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Służby Weterynaryjnej - Inspektora Weterynaryjnego Wojska Polskiego na rzecz skarżącej [...] sp. j. z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...] sp. jawna z siedzibą w [...] (dalej także jako: skarżący, spółka) jest decyzja Szefa Służby Weterynaryjnej Inspektora Weterynaryjnego Wojska Polskiego w [...] (dalej także jako inspektor, organ) z [...]czerwca 2019 r. (nr [...]), wydana na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. o uwzględnieniu skargi w całości i uchyleniu poprzednio wydanego własnego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania oraz wydaniu nowej decyzji polegającej na umorzeniu postępowania odwoławczego z odwołania skarżącego. Stan faktyczny sprawy jest następujący. Podczas kontroli sanitarno-weterynaryjnej przeprowadzonej w miejscu produkcji skarżącego, będącego dostawcą posiłków w postaci żywności gotowej do spożycia, serwowanej w punkcie wydawania na terenie [...] przy ul. [...] w [...], stwierdzono szereg uchybień. Wobec powyższego Wojskowy Inspektor Weterynaryjny [...] wydał w dniu [...] lutego 2019 r. decyzję nr [...] nakazującą Rektorowi - Komendantowi [...] zaprzestania dalszego zaopatrywania u skarżącego. Pismem z [...] lutego 2019 r. Komendant [...] poinformował spółkę o treści tej decyzji oraz stwierdził, że jej wydanie skutkuje "usunięciem" firmy jako podmiotu zaopatrującego jednostki wojskowe. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka. Postanowieniem z[...] kwietnia 2019 r. nr [...]Szef Służby Weterynaryjnej – Inspektor Weterynaryjny Wojska Polskiego na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania. Uzasadnił to brzmieniem art. 3 ust. 1, 4 i 5 ustawy z 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej. Wojskowy Inspektor wykonuje zadania z zakresu ochrony zdrowia zwierząt oraz bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego w celu zapewnienia ochrony zdrowia publicznego wyłącznie w stosunku do jednostek organizacyjnych podległych i nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej oraz jednostek wojsk obcych przebywają obcych na tych terenach. Tymczasem spółka nie należy do takich podmiotów, dlatego organ nie może wykonywać swoich zadań wobec skarżącego. W tej sytuacji spółka nie jest stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., a odwołanie wniesione przez nią jest niedopuszczalne. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka (skarga z 25 kwietnia 2019 r.). Skarga ta zarzuca rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, zamiast umorzenia postepowania odwoławczego. W skardze zarzucono także naruszenie art. 28 i 29 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie jest stroną postępowania, podczas, gdy organ wojskowy przeprowadził u niej kontrolę, doręczył jej protokół z kontroli z zapisem zapowiadającym wydanie niekorzystnej dla spółki decyzji oraz taką decyzję wydał, co spowodowało naliczenie spółce kary umownej w kwocie ponad 700.000 zł. Dalej zarzucono naruszenie przepisów procesowych dotyczących sporządzania uzasadnienia postanowienia poprzez zawarcie wewnętrznej sprzeczności polegającej na tym, że organ twierdzi, że nie jest kompetentny do podejmowania czynności wobec spółki, a jednocześnie takie czynności podejmuje. Organ nie przekazał skargi do sądu administracyjnego, lecz w dniu [...] czerwca 2019 r. wydał zaskarżoną obecnie decyzję uwzględniającą skargę w całości i uchylającą postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Jednocześnie organ umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie z odwołania od decyzji z [...]lutego 2019 r. nakazującej Rektorowi Komendantowi [...] w [...] zaprzestania dalszego zaopatrywania u skarżącego. Dalej organ w zaskarżonej decyzji stwierdził, że wydając postanowienie stwierdzające niedopuszczalność nie działał bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka. Skarżący zaskarża w całości zarówno decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, jak również postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Skarga ta została potraktowana, jeśli chodzi o przedmiot zaskarżenia jako dwie skargi: od decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego (obecna sprawa zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wa 1774/19) oraz skarga na postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania (sprawa IV SA/Wa 1264/19, która postanowieniem z 30 września 2019 r. została zawieszona na postawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie na rozprawie w dniu 19 grudnia 2019 r. pełnomocnik skarżącego ograniczył zarzuty skargi do zarzutu naruszenia art. 54 § 3 p.p.s.a. W ramach tego zarzutu skarżący twierdzi, że nastąpiło naruszenie powyższego przepisu, albowiem organ nie uwzględnił w całości skargi. W sytuacji natomiast, gdy orzeczenie ograniczyło się do zmiany formy rozstrzygnięcia oraz podstawy prawnej, przy jednoczesnym nie uwzględnieniu zarzutów skargi dotyczących przymiotu strony spółki w niniejszym postępowaniu – nie doszło do uwzględnienia skargi w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem doszło do oczywistego naruszenia art. 54 § 3 p.p.s.a. przy wydaniu zaskarżonej decyzji z [...]czerwca 2019 r. (nr [...]). Organ skorzystał z możliwości autokorekty własnego rozstrzygnięcia, lecz nie zastosował tej normy prawidłowo. W istocie uwzględnił jedynie rodzaj rozstrzygnięcia, nie zaś meritum. Absolutną rację ma inspektor podnosząc, że kwestia przymiotu strony jest rozstrzygana w postępowaniu administracyjnym nie poprzez wydanie postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności środka zaskarżenia, lecz poprzez umorzenie postępowania odwoławczego zainicjowanego wniesieniem tego środka. Stanowisko powyższe jest już utrwalone w orzecznictwie zarówno organów, jak i sądów administracyjnych, począwszy od uchwały 7 sędziów NSA z 5 lipca 1999 r. (sygn. akt OPS 16/98). Z tego względu zasadnie organ uznał, że w takiej sytuacji powinna zostać wydana decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego, co trafnie zostało podniesione jako zarzut w pierwszej skardze złożonej do sądu administracyjnego. Jednakże poza tym zarzutem, przede wszystkim spółka zakwestionowała stanowisko inspektora w przedmiocie braku legitymacji spółki w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Z treści tego przepisu wynika, że organ administracji ma możliwość dokonania autokontroli decyzji, która została zaskarżona do sądu administracyjnego, zaś warunkiem sine qua non jest uwzględnienie skargi w całości. Warunkiem skorzystania z uprawnienia do autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, a więc uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów oraz wniosków skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej, co oznacza, iż organ może skorygować zaskarżone rozstrzygnięcie wyłącznie w kierunku wskazanym przez skarżącego. Przez uwzględnienie skargi w całości należy rozumieć doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie, zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym z jej skargi skierowanej do sądu. Przy czym oczekiwania strony, co do załatwienia (zakończenia) sprawy należy odnosić do meritum sprawy, a nie do formalnej kwestii brzmienia rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, podzielany przez skład orzekający w sprawie niniejszej, zgodnie z którym organ - podejmując rozstrzygnięcie w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. - jest związany treścią żądania skarżącego i nie ma możliwości wybiórczego uwzględnienia skargi (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1575/07, LEX nr 525966; wyrok NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1379/13). Oznacza to, że organ był uprawniony do korekty własnego rozstrzygnięcia nie poprzez wyłącznie zmianę formalną i zastąpienie rodzaju rozstrzygnięcia i jego treści, która miała charakter formalny, bez odniesienia się do istoty skargi. Spółka bowiem cały czas (zarówno w skardze z 25 kwietnia 2019 r., jak i skardze z 18 czerwca 2019 r.) kwestionuje stanowisko inspektora, że nie ma ona przymiotu strony w postępowaniu o nakazanie Rektorowi [...] zaprzestania przyjmowania gotowych posiłków od firmy [...] sp. jawna. Organ tymczasem w zaskarżonej decyzji konsekwentnie stoi na stanowisku, że tylko odbiorca wojskowy nakazu ma legitymację do wniesienia odwołania, jako podmiot posiadający interes prawny. Tymczasem spółka z racji umów cywilnych łączących ją z podmiotem zamawiającym ma jedynie interes faktyczny. Oznacza to, że organ wydając zaskarżoną decyzję z [...]czerwca 2019 r. nie uwzględnił skargi w całości, co oznacza błędne zastosowanie art. 54 § 3 p.p.s.a. Organ winien bowiem przekazać skargę z 25 kwietnia 2019 r. do sądu administracyjnego, aby tenże w ramach własnych kompetencji skargę tę rozpoznał. Wobec naruszenia przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a., orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło