IV SA/Wa 1778/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej M. G. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2008 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] kwietnia 2008 r., w części dotyczącej wymeldowania M. G. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż na wniosek byłego męża zainteresowanej- L. G., po ustaleniu, iż w omawianej sprawie zostały spełnione warunki konieczne do wymeldowania, decyzją Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] kwietnia 2008 r. orzeczono o wymeldowaniu M. G. wraz z małoletnią córką- E. G. z pobytu stałego ze spornego lokalu. Zdaniem organu materiał zgromadzony w sprawie, a w szczególności wywiad środowiskowy przeprowadzony przez funkcjonariuszy policji na okoliczność stwierdzenia, czy odwołująca mieszka na stałe w przedmiotowym lokalu w P. jak również zeznania świadków wskazują, że M. G. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem od około dwóch lat. W oświadczeniu złożonym do protokołu w dniu [...] lutego 2008 r. zainteresowana wyjaśniła, iż mieszka zarówno w nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w P. jak również w W. w lokalu przy ul. [...], w miejscach tych posiada swoje osobiste rzeczy. Odnosząc się do powyższych oświadczeń L. G. poinformował, że jego była żona stwarza tylko pozory stałego zamieszkania w budynku przy ul. [...] w P., w rzeczywistości natomiast opuściła trwale i dobrowolnie miejsce stałego zamieszkania w 2005 r. Ustosunkowując się do całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ odwoławczy podkreślił, iż wobec sprzecznych zeznań zainteresowanej M. G. oraz jej synów tj. L. G. i K. G. nie dał wiary tym zeznaniom. Dodatkowo podkreślił, iż ustalając stan faktyczny sprawy nie uwzględnił również zeznań A. K., która oświadczyła, iż widywała M. G. w miejscu stałego zameldowania w styczniu 2008 r., podczas gdy sama Sygn. akt IVSA/Wa 1778/08 zainteresowana oświadczyła, że zamieszkała ponownie w spornej nieruchomości w lutym 2008 r. Organ odwoławczy dał wiarę natomiast materiałom dowodowym dostarczonym przez L. G., odnoszącym się do częstotliwości i godzin przebywania zainteresowanej w budynku nr [...] przy ul. [...] w P., ponieważ fakt jej przyjeżdżania do spornego lokalu w późnych godzinach wieczornych i opuszczania go następnego dnia rano, został potwierdzony przez samą zainteresowaną, jak również przez świadków. W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż zainteresowana od czasu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie pozoruje swoje zamieszkanie w przedmiotowej nieruchomości. Potwierdza to ostatnia kontrola meldunkowa przeprowadzona w dniu [...] sierpnia 2008 r., która wykazała, iż na tę okoliczność strona przywiozła do spornej nieruchomości swoje ubrania i umieściła je w szafie. Przywołując orzeczenia sądów administracyjnych organ odwoławczy wskazał, iż do wymeldowania wystarczającą i jedyną przesłanką jest opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu bez wymeldowania, co w ocenie organu miało miejsce w niniejszej sprawie. W konsekwencji Wojewoda [...] uznał, że całokształt zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje na to, że lokal w którym zainteresowana była na stałe zameldowana, przestał być miejscem koncentracji jej interesów życiowych. Zainteresowana zdaniem organu trwale i dobrowolnie wyprowadziła się ze spornego budynku i co najmniej od 2 lat koncentruje swoje życie pod innym adresem. Na powyższą decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. G. W uzasadnieniu skargi, skarżąca wskazała, iż przeprowadzona w toku postępowania kontrola meldunkowa oraz wywiad środowiskowy odbyły się bez jej udziału, w godzinach kiedy przebywała w pracy. Podkreśliła, iż zeznania świadków składane na jej niekorzyść pochodzą od osób należących do bliskiej rodziny byłego męża, które nie są zainteresowani zeznawać na jej korzyść. Skarżąca podała również, iż opuszczenie przez nią lokalu nie nastąpiło dobrowolnie i trwale. Oświadczyła, iż nadal posiada klucze do domu, bramy i garażu, a wszystko co znajduje się w spornym budynku jest jej własnością lub współwłasnością. Do opuszczenia przedmiotowego budynku zmusiła ją sytuacja życiowa. Podniosła, iż zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzeczeniach sądów administracyjnych fakt, iż strona posiada klucze do lokalu, oraz że znajdują się tam jej rzeczy osobiste Sygn. akt IVSA/Wa 1778/08 oraz, że korzysta z mieszkania, świadczy o tym, iż nie zrezygnowała z uprawnienia do przebywania w tym lokalu i zamierza do niego powrócić. Skarżąca wskazała również, iż oświadczenia jej byłego męża, że zamieszkuje na stałe w W. przy ul [...] nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowy, a w szczególności nie dowodzą, iż w lokalu tym skupia się jej życie osobiste. Strona oświadczyła, iż pod adresem w W. przy ul. [...] prowadzi jedynie swoje życie zawodowe, a rzeczy które tam posiada niezbędne są jej do pracy biurowej. Ponadto podkreśliła, iż organ prowadzący postępowanie nie wziął pod uwagę zgłaszanych przez nią utrudnień w zamieszkiwaniu w budynku przy ul. [...] w P., tj. zawiadomienia do Prokuratury w P. o wyłączeniu przez jej byłego męża wody oraz gazu w mieszkaniu. Takie działania zmuszały ją do nocowania u rodziny lub znajomych. Skarżąca potwierdziła, iż dużo czasu spędzała poza domem, wynikało to jednak z jej obowiązków zawodowych. Wskazała również, iż wbrew twierdzeniom organu nigdy nie potwierdziła faktu zamieszkiwania przy ul. [...]. Błędne ustalenia ze strony organu zdaniem skarżącej wynikają z tego, iż pokój wynajmowany przez nią w tym lokalu na siedzibę jej firmy, traktowany jest przez organ jako miejsce jej stałego zamieszkania. Skarżąca poddała również wątpliwości wiarygodność sporządzonej przez jej byłego męża listy jej pobytów w spornym budynku, wskazując, iż nie mógł on jej sporządzić w sposób wiarygodny, pracując w systemie zmianowym. Skarżąca podała również, iż nie zgadza się z ustaleniami ostatniej kontroli meldunkowej w której wskazuje się na pozorowanie przez nią zamieszkiwania w spornym budynku. Protokół sporządzony z przeprowadzonej kontroli potwierdza jej zdaniem fakt zamieszkiwania przez nią w budynku w P. Skarżąca wymieniła rzeczy codziennego użytku, które posiada w przedmiotowym lokalu, wskazujące iż jej życie osobiste skupia się właśnie w tym budynku. W ocenie skarżącej przytoczone fakty bezspornie potwierdzają tezę o braku bezstronności ze strony urzędników prowadzących postępowanie przed organem pierwszej instancji. Wskazała również na wady postępowania odwoławczego, które w jej ocenie sprowadza się jedynie do weryfikacji materiału dowodowego zebranego przed organ pierwszej instancji, natomiast nie przeprowadzono uzupełniającego postępowania dowodowego, które by potwierdziło rzeczywisty stan sprawy. Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Sygn. akt IVSA/Wa 1778/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, co stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji Wojewody [...]. W ocenie Sądu organ odwoławczy orzekając w przedmiocie wymeldowania M. G. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w P. dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 kpa - poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym organ administracji rozstrzygając niniejszą sprawę dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 kpa i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia zarówno organu pierwszej instancji jak i organu odwoławczego, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt V SA 1496/00, publ. LEX nr 54454) pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz w zw. z art. 25 k.c). Wychodząc z powyższego założenia należy przyjąć, iż miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, iż zachowania, poprzez które przejawia się przebywanie danej osoby na stałe w konkretnym lokalu, mogą mieć w Sygn. akt IVSA/Wa 1778/08 poszczególnych przypadkach różną postać lub częstotliwość, co może wiązać się z sytuacją życiową danej osoby, np. z wykonywaniem zawodu wymagającego częstych wyjazdów. Wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu musi prowadzić do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności, czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. O stosownym opuszczeniu może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych. Mając na względzie powyższe należy podkreślić, iż zarówno Burmistrz Miasta i Gminy P. jak i Wojewoda [...] orzekając w niniejszej sprawie ograniczyli się jedynie do wykazania, iż skarżąca opuściła sporną nieruchomość, nie potwierdzając w żaden sposób, czy w miejscu wskazanym jako miejsce obecnego zamieszkania skarżącej, tj. przy ul. [...] w W., skarżąca rzeczywiście koncentruje swoje sprawy życiowe. W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego tezy tej nie potwierdza. Trzeba mieć na uwadze, iż o ile orzekające w sprawie organy przyjęły, iż centrum życiowe skarżącej skupia się pod wskazanym powyżej adresem, winny były poprzeć te ustalenia stosownym materiałem dowodowym, m.in. przesłuchać właściciela tego lokalu, tak aby powyższe informacje nie budziły żadnych wątpliwości. Wojewoda [...] opierając swoje rozstrzygnięcie w głównej mierze na materiale dowodowym zgromadzonym dotychczas w sprawie, nie przeprowadził w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego. Powyższe ustalenia zostały oparte jedynie na zeznaniach byłego męża skarżącej oraz jego rodziny wskazujących, że skarżąca w tym lokalu zamieszkuje. Jak wynika natomiast z oświadczeń skarżącej w lokalu w W. prowadzi ona jedynie działalność zawodową, wszystkie natomiast rzeczy codziennego użytku posiada w spornej nieruchomości. Powyższe rozbieżności powinny być wyjaśnione poprzez uzupełnienie materiału dowodowego na tę okoliczność, czego organ odwoławczy nie uczynił. Wojewoda [...] nie przeprowadził bowiem żadnych dowodów dla jednoznacznego potwierdzenia, czy poza wykonywaniem w lokalu przy Sygn. akt IVSA/Wa 1778/08 ul. [...] w W. czynności zawodowych skarżąca realizuje inne podstawowe sprawy życiowe. Dodatkowo należy zaznaczyć, iż skarżąca składając odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zakwestionowała całość tej decyzji, również w zakresie, w jakim orzekała ona o wymeldowaniu jej małoletniej córki z przedmiotowego lokalu. Zaskarżona decyzja nie odnosi się natomiast do kwestii wymeldowania małoletniej E. G., co dodatkowo potwierdza jej wadliwość. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów stawianych przez normę zawartą w przepisie art. 107 § 3 kpa, albowiem nie zawiera pełnych wyjaśnień okoliczności branych pod uwagę przy wydawaniu decyzji o wymeldowaniu skarżącej. Orzekając ponownie Wojewoda [...] rozpozna sprawę kierując się wskazaniami zawartymi w niniejszym wyroku, a w szczególności dokona wszechstronnej oceny całości zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego oraz uzupełnieni materiał dowodowy, m.in. poprzez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka właściciela lokalu przy ul. [...] w W., a także przeanalizuje inne możliwości przeprowadzenia stosownych dowodów na okoliczność zamieszkiwania skarżącej w tym lokalu. Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja Wojewody [...] nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Jednocześnie Sąd - działając w oparciu o przepis art. 200 i 205 § 2 cyt. ustawy zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.