IV SA/Wa 178/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-28

Skład orzekający: Anita Wielopolska-Fonfara

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy przedstawiła dokumenty wskazujące na znaczące obciążenia finansowe wynikające z zasądzonych kwot?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy przedłożone dokumenty, takie jak wyroki sądowe zasądzające znaczne kwoty, wskazują na niestabilną i niepewną sytuację majątkową strony, a także biorąc pod uwagę ograniczenia związane z niepełnosprawnością uniemożliwiające zwiększenie dochodów, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
Skarżąca I.J. złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego jej zwolnienia od kosztów sądowych, mimo że przyznano jej radcę prawnego z urzędu. Skarżąca jest niepełnosprawna, jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości ok. 1100 zł, a ponosi znaczne wydatki. Przedstawiła dokumenty wskazujące na zasądzone od niej kwoty w postępowaniach sądowych, które znacząco obciążają jej sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Zmieniono zaskarżony pkt 2 postanowienia referendarza sądowego i przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprzeciwu I.J. od pkt 2 postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2016 r. o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: zmienić zaskarżony pkt 2 postanowienia i przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. I.J. we wniosku o przyznanie prawa pomocy wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z informacji podanych we wniosku oraz z przedłożonych do akt sprawy dokumentów wynika, że Skarżąca jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, a jej jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie ZUS w wysokości 1.1104,47 zł netto miesięcznie. Skarżąca prowadzi samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Posiada spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 65 m2 i dwa rachunki bankowe. Dysponuje oszczędnościami w kwocie 1300,15 zł. Wydatki na czynsz, komunikację, gaz, energię elektryczną, leki i telefon wynoszą ok. 960 zł miesięcznie. Na wezwanie Skarżąca nadesłała wyciągi z rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy, a ponadto m. in. kopię wyroku sądu rejonowego z [...] grudnia 2015 r. zasądzający od niej na rzecz innego podmiotu kwotę 6457,64 zł wraz z odsetkami oraz kwotę 1467 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Postanowieniem z 2 marca 2016 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie w pkt 1 sentencji ustanowił dla skarżącej radcę prawnego z urzędu, a w pkt 2 sentencji - odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca wniosła sprzeciw od pkt 2 powyższego postanowienia (rozstrzygnięcia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych). W uzasadnieniu sprzeciwu wskazała m. in., że nie uwzględniono obciążeń wynikających z wyroku sądu rejonowego z [...] grudnia 2015 r. Do kolejnego pisma procesowego Skarżąca załączył kopię nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z 4 marca 2016 r., mocą którego nakazano Skarżącej zapłatę innemu podmiotowi kwoty 22714,80 zł wraz z odsetkami, kwotę 2417 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego i nakazano pobrać od Skarżącej na rzecz Skarbu Państwa - kasy sądu rejonowego kwotę 284 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Skoro Skarżąca wniosła sprzeciw jedynie od pkt 2 powyższego postanowienia (rozstrzygnięcia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych), to Sąd może orzec tylko w tym przedmiocie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Analizując sytuację finansową Skarżącej uwidocznioną we wniosku oraz w nadesłanych później dokumentach należy stwierdzić, że wniosek (w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych) zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca uzyskuje co prawda stałą emeryturę i ma na kontach niewielkie oszczędności, jednak nie pozwala to na poniesienie kosztów sądowych. Jak wynika z przedłożonych przez Skarżącą kopii wyroku sądu rejonowego i nakazu zapłaty, zasądzone tymi orzeczeniami kwoty, mimo że mogą być nieprawomocne, ukazują niestabilną i niepewną sytuację majątkową Skarżącej. Podnieść także wypada, że Skarżąca nie jest aktualnie w stanie, z uwagi na swe ograniczenia związane z niepełnosprawnością, zwiększyć swoich przychodów. W świetle powyższego Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło