IV SA/Wa 1780/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-08
Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa?Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa w sprawach dotyczących udzielania cudzoziemcom ochrony, nie musi składać wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, a jego rozpoznanie jest zbędne. Niemniej jednak, wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w takiej sytuacji może zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca S. K. złożyła skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców odmawiającą nadania statusu uchodźcy. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżąca wskazała na brak dochodów i oszczędności, otrzymując jedynie 500 zł miesięcznie od męża. Sąd rozpoznał wniosek, stwierdzając zwolnienie z mocy prawa od kosztów sądowych i umarzając postępowanie w tym zakresie, a jednocześnie uwzględnił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.Rozstrzygnięcie
1) ustanowiono dla S. K. radcę prawnego; 2) umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: 1) ustanowić dla S. K. radcę prawnego; 2) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
S. K. (dalej: "skarżąca") zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej.
We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca wskazała, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Skarżąca nie uzyskuje żadnego dochodu, nie posiada żadnych oszczędności ani majątku, ponadto nie może podjąć zatrudnienia. W piśmie z dnia 7 lipca 2015 r. poinformowała, że otrzymuje 500 zł miesięcznie od męża na utrzymanie miesięczne. Do pisma dołączono oświadczenie B. Y., że przekazuje skarżącej 500 zł miesięcznie.
Stwierdzono, co następuje:
W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.).
Według przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. g) p.p.s.a., zmienionego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących udzielania cudzoziemcom ochrony. Nie ulega wątpliwości, że niniejsza skarga na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2015 r. orzekającą o odmowie nadania skarżącej statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej, dotyczy udzielenia skarżącej ochrony międzynarodowej. Sprawy wydawania tych decyzji regulują przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r., poz. 680 ze zm.). Status uchodźcy i ochrona są jednymi z form ochrony cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 3 powołanej ustawy).
W rezultacie, skarżąca w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącą kosztów sądowych, rozpoznanie tego wniosku jest zbędne (art. 249a p.p.s.a.).
Rozpoznając natomiast wniosek skarżącej w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu stwierdzono, że zasługuje on na uwzględnienie. Skarżąca wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi samotnie. Podała także, że nie może podjąć pracy, nie posiada majątku. Otrzymuje pomoc finansową od B. Y. w wysokości 500 zł miesięcznie, z którym, jak wynika z akt administracyjnych sprawy – wzięła ślub [...] – jednak w świetle prawa polskiego nie jest jego żoną. W tej sytuacji należało uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia na podstawie art. 249 a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. g), art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło