IV SA/Wa 1781/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Karolina Kisielewicz - Malec po rozpoznaniu w dniu 15 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosków W. i L. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w formie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. i L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia (...) czerwca 2007r.. Nr (...) w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: zwolnić W. S. i L.S. od kosztów sądowych w całości W. i L. S. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie ze skargi na opisaną w sentencji decyzję. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podali, że ich czteroosobowa rodzina (skarżący oraz dwie córki) utrzymuje się z kwoty 2.135 zł (brutto). Skarżąca otrzymuje obecnie zasiłek chorobowy w wysokości 570 zł. brutto. Źródłem utrzymania skarżącego jest natomiast renta inwalidzka (860 zł.). W kosztach utrzymania rodziny partycypuje również córka skarżących (jej wynagrodzenie za pracę wynosi 705 zł.). Wnioskodawcy oświadczyli, że są właścicielami domu o powierzchni 100 m2 położonego na nieruchomości o powierzchni 800 m2. Nie posiadają innego majątku ani oszczędności. Uzasadniając trudną sytuację materialną, podali, że skarżący, jako osoba niepełnosprawna, nie ma szans na podjecie jakiekolwiek pracy. Jego stan zdrowia wymaga natomiast znacznych nakładów finansowych. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej u.p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku częściowego przyznania prawa pomocy, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od opłat sądowych i wydatków. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa. Powinno mieć miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Oceniając zasadność wniosku Sąd musi wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych w danym postępowaniu, a z drugiej szeroko rozumiane możliwości finansowe strony skarżącej. Dokonując oceny wniosku w oparciu o wymienione wyżej kryteria, Sąd uznał, że wnioskodawcy zasługują na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazali bowiem, że ich stan majątkowy i zdolności płatnicze nie pozwalają na partycypowanie, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, w kosztach postępowania sądowego. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżący oraz ich dzieci utrzymują się z kwoty 2 135 zł (brutto). Ich stan majątkowy jest skomplikowany, ze względu na konieczność ponoszenia przez skarżącego wysokich kosztów leczenia, wiążących się z wagą jego dolegliwości zdrowotnych. Oznacza to, że nie są oni w stanie bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, ponieść związanych ze sprawą wydatków, mimo posiadania stałych źródeł dochodów. Co prawda skarżący nie podali kosztów leczenia, jednakże przy uwzględnieniu wysokości ich dochodu., uznać należy, że posiadają oni jedynie niewielkie kwoty wystarczające na zaspokojenie innych, podstawowych potrzeb. Dlatego też poniesienie przez skarżących kosztów wpisu sądowego (500 zł) mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w ich koniecznym utrzymaniu, a więc grozić zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byliby oni w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W świetle skomplikowanej sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy trudno byłoby przewidywać szybką zmianę jego sytuacji materialnej. W konsekwencji uznać należy, że z dużym prawdopodobieństwem nie będzie ich na poniesienie kosztów sądowych stać w przyszłości. Dlatego też uprawniony jest zdaniem Sądu wniosek, że wnioskodawców należy zwolnić od konieczności ponoszenia wszelkich związanych ze sprawą kosztów sądowych. Nie można bowiem wymagać od skarżących aby poczynili oszczędności we własnych wydatkach, aby przeznaczyć je na przyszłe, ewentualne koszty postępowania sądowego. Z tych względów ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie stanowiłaby naruszenie przepisów regulujących jego przyznawanie i pozbawiała wnioskodawców prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.