IV SA/Wa 1782/09

Dnia 19 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2010 roku sprawy ze skargi Gminy K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia wymogu sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko postanawia: odrzucić skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. uchyliło postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2009 r. o nałożeniu wymogu sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie obwodnicy miejscowości K. w ciągu drogi nr [...] klasy [...], na odcinku od km 194+450 wg pikietaża istniejącego (w sąsiedztwie wsi C. w gminie K.) do km 206+276 wg pikietaża istniejącego (w sąsiedztwie wsi R. w gminie K.), którego inwestorem jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w W. Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Gmina K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie prawa materialnego i formalnego przez jego błędną wykładnię i zastosowanie, a w szczególności art. 51 ust. 3 pkt 3a i 3b w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 57 ust. 1 in fine oraz art. 46 ust. 4 pkt 9 ustawy z dnia 28 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 w wersji obowiązującej do dnia 14 listopada 2008 r.) oraz w związku z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227) oraz art. 138 § 2 kpa w związku z art. 144 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o odrzucenie skargi, podnosząc, iż Gmina K. nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi, o którym stanowi art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należało zbadać legitymację skarżącego do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie nałożenia wymogu sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia, w sytuacji gdy w pierwszej instancji decyzję wydał organ gminy – Wójt. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, iż stroną postępowania administracyjnego nie może być podmiot, który z mocy prawa został powołany do wydawania decyzji administracyjnych (por. uchwała NSA OPS 1/03, ONSA 2003/4/115, wyrok NSA z 16 lutego 2005 r. sygn. 1017/04, niepublikowany). Według tego poglądu, bez względu na przedmiot sprawy i jej rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy, gmina nie jest stroną postępowania administracyjnego, w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, dotyczącej osoby trzeciej, w której decyzje wydaje wójt tej gminy. Ani gmina, ani żaden inny organ nie są uprawnieni do zaskarżania do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego. Należy bowiem zauważyć, iż pojęcie strony definiują art. 28 i art. 29 kpa, z których wynika, iż stroną w postępowaniu administracyjnym nie może być organ powołany z mocy prawa do wydawania decyzji administracyjnych w sprawie objętej postępowaniem. Organ taki ma bowiem obowiązek wydania decyzji zgodnej z prawem niezależnie od tego, czy pozostaje ze stroną w stosunkach uzależnionych od treści decyzji. W roli tego organu nie ma miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek także wówczas, gdy w rzeczywistości decyzja dotyka jego praw lub obowiązków. Taka pozycja organu zapobiega równoczesnemu występowaniu w charakterze strony kierującej się własnym interesem i zabiegającej o uzyskanie korzystnej dla siebie decyzji. Za argument przesądzający o niedopuszczalności traktowania gminy jako strony postępowania administracyjnego uznano w orzecznictwie, jak również w doktrynie, wypływające z przepisów ustrojowych samorządu terytorialnego założenie, że to właśnie do gminy należy wykonywanie administracji publicznej zarówno w zakresie zadań własnych, jak i zadań zleconych administracji rządowej. W takim ujęciu podmiotem administrującym jest zawsze gmina, natomiast wójt (burmistrz, prezydent miasta) pozostaje jedynie bezpośrednim nosicielem imperium, uprawnionym z mocy przepisu szczególnego do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych. Wypada podnieść, iż na podstawie określonych kompetencji, gmina realizuje władztwo administracyjne i działa jako organ administracji publicznej, a w postępowaniu administracyjnym zajmuje pozycję organu prowadzącego postępowanie. Natomiast jako osoba prawna jest władna do wykonywania przysługujących jej praw i obowiązków i wtedy może występować w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kpa przyznają stronom postępowania administracyjnego. Jednakże, gdy obowiązujące prawo powierza jednostce samorządu terytorialnego kompetencje do rozstrzygania w drodze decyzji o prawach i obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej, to jednostka ta nie staje się stroną postępowania nawet wówczas, gdy decyzja ta wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla jednostki samorządu terytorialnego. Innymi słowy, włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. Gmina nie może bowiem zajmować różnej pozycji, czyli organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania, w zależności od etapu załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej. Jak wynika z powyższego, gmina ani żaden jej organ nie są uprawnieni w tej sprawie do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego. Skoro w niniejszej sprawie w pierwszej instancji wydał decyzję Wójt Gminy K., to tym samym niedopuszczalne jest wniesienie przez Gminę K. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu. .