IV SA/Wa 1783/05

WyrokWSA w Warszawie2005-12-06

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Aneta Opyrchał, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo zastosowały sankcje polegające na zmniejszeniu lub odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z powodu zawyżenia deklarowanej powierzchni działek, uwzględniając przy tym przepisy prawa wspólnotowego i polskiego prawa procesowego?
Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji, które nie pozwalało na sprawdzenie poprawności wyliczeń zastosowanych sankcji. Ponadto, organy nie przeprowadziły wystarczających ustaleń faktycznych co do podstaw zastosowania konkretnych przepisów prawa wspólnotowego dotyczących sankcji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku T. Z. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Organ pierwszej instancji przyznał płatność jednolitą w obniżonej kwocie oraz odmówił przyznania płatności uzupełniającej, stosując sankcje z powodu zawyżenia deklarowanej powierzchni działek. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca podniosła, że omyłkowo wpisała numer innej działki niż ta, której jest właścicielką i która powinna być rozpatrzona.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Agnieszka Foks-Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. IV SA/Wa 1783/05 Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2005r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych po rozpatrzeniu wniosku T. Z. o przyznanie płatności na 2004 rok, przyznał T. Z.: * z tytułu jednolitej płatności obszarowej kwotę 600,01 zł. * z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej kwotę 0,00zł. W uzasadnieniu wskazano, iż w zakresie Jednolitej Płatności Obszarowej nastąpiło zmniejszenie płatności w wysokości 589,48 zł., ze względu na zawyżoną deklarację powierzchni działek rolnych, natomiast w zakresie uzupełniającej płatności odmówiono w ogóle płatności również ze względu na zawyżoną deklarację powierzchni działek rolnych. Odnośnie jednolitej płatności wskazano, iż powierzchnia zgłoszona we wniosku wynosiła 7,05 ha, natomiast wniosek został rozpatrzony pozytywnie co do powierzchni [...] ha. Po uwzględnieniu sankcji przyznano 600,01 zł. Podstawę zastosowania sankcji stanowił art. 13 rozporządzenia Komisji (WE) nr [...] z [...] grudnia 200 lr. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 oraz art. 5 i 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r., ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004r. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji. Odnośnie płatności uzupełniającej stwierdzono, że powierzchnia zgłoszona we wniosku wynosiła [...] ha, natomiast wniosek został rozpatrzony pozytywnie do powierzchni [...] ha. Kwota płatności po uwzględnieniu sankcji wyniosła 0,00 zł. Podstawę zastosowania sankcji stanowił art. 13, 32 i 33 powołanego rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 200 lr. Wskutek odwołania wniesionego przez T. Z.. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, iż we wniosku T. Z. została wpisana m.in. działka o nr ewid. [...], co do której z tytułu posiadania wyżej wymieniona ubiegała się o przyznanie płatności bezpośrednich. Kontrola wykazała nieprawidłowości dotyczące tej działki - we wniosku została wpisana błędnie powierzchnia całkowita działki [...] ha - natomiast z ewidencji gruntów wynika, iż działka ta ma powierzchnię [...] ha. Zostało skierowane do wnioskodawczyni wezwanie, nie zostało jednak przez nią podjęte. Wobec powyższego powyższa działka została wykluczona na podstawie art. 5 powołanego przez organ I instancji rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2199/2003 i zostały założone sankcje w postaci zmniejszenia płatności jednolitej, nie przyznano zaś płatności uzupełniającej na podstawie art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 200lr. Organ stwierdził, iż wnioskodawczyni nie wyjaśniła nieprawidłowości związanych z działką nr [...], a dodatkowo zgromadzone dokumenty nie potwierdzają, iż jest posiadaczem tejże działki. W skardze do Sądu Administracyjnego T. Z. podniosła, że omyłko we wniosku wpisała nr działki "[...] "o pow. [...] ha. Działka ta nie stanowi jej własności. Jest natomiast właścicielką działki nr [...] o powierzchni [...] ha i ta działka winna być rozpatrzona przez organ. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł ojej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skargi podniósł, iż płatność przyznawana jest na wniosek,we wniosku zaś skarżąca nie wskazała działki nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Podstawą wyrokowania i w konsekwencji uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji było naruszenie przez organy przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art.7 kpa, 77 § 7 kpa i art. 107 § 3 kpa. Organ II instancji rozpatrując odwołanie nie ogranicza się do zbadania prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia w świetle argumentacji podnoszonej w odwołaniu lecz ma obowiązek rozpatrzeć sprawę na nowo. Jeżeli organ dojdzie do przekonania, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części - uchyla zaskarżoną decyzję. W innym wypadku organ jest uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, a zatem uznając trafność rozstrzygnięcia organu I instancji, organ odwoławczy winien wskazać - o ile je stwierdzi - uchybienia popełnione przez I instancję. W postępowaniu administracyjnym bowiem osnowa decyzji wraz z jej uzasadnieniem składają się na rozstrzygnięcie. Jeżeli zatem organ drugiej instancji wskutek ponownego rozpatrzenia sprawy uzna, iż rozstrzygniecie jest prawidłowe, jednakże uzasadnienie decyzji organu I instancji jest błędne, winien wszystkie wadliwości tego rozstrzygnięcia wyjaśnić w uzasadnieniu swojej decyzji. Decyzja zawierająca rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania kwot pieniężnych winna zawierać tak skonstruowane uzasadnienie, aby możliwe było sprawdzenie przez adresata poprawności wyliczeń tych kwot. Odnosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanych przez Sąd decyzji należy stwierdzić, iż uzasadnienia obydwu rozstrzygnięć nie zawierają sposobu wyliczenia przez organ zastosowanej przez organ sankcji z tytułu zawyżenia zadeklarowanej powierzchni działek rolnych przy Jednolitej Płatności Obszarowej oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej. W wypadku Jednolitej Płatności wyliczono sankcję w kwocie 589,48zł i w konsekwencji zapewne o nią, bo nie wynika to jednoznacznie z uzasadnienia, zmniejszono kwotę płatności bezpośredniej. Odmówiono natomiast w ogóle płatności z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej. Organ II instancji rozpatrując sprawę wskutek odwołania i uznając, iż wysokość płatności została obliczona prawidłowo, winien w uzasadnieniu swojej decyzji, "naprawić" uchybienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i wskazać sposób wyliczenia przyznanych kwot. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano szereg przepisów Prawa Wspólnotowego, które stanowiły podstawę zastosowania sankcji. Przy czym sankcję te mają różnoraki charakter i znajdują zastosowanie w różnych sytuacjach faktycznych. Powołany art. 13 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 200lr. przywołany jako podstawa zastosowania sankcji zarówno przy jednolitej, jak i uzupełniającej płatności, dotyczy sytuacji opóźnienia w złożeniu wniosku o przyznanie płatności. Na podstawie zaś materiału zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym nie można przyjąć, iż sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. Zarówno bowiem organ I, jak i II instancji nie zawarł w tym zakresie żadnych ustaleń. Nie wykazano także, iż istnieją podstawy do zastosowania sankcji z art. 6 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z 16 grudnia 2003r. Sankcja ta stosowana jest w wypadku prowadzenia nieprawidłowej gospodarki rolnej. Organy nie przeprowadziły żadnych ustaleń, co do tego, że skarżąca spełnia kryteria do nałożenia takiej sankcji. Taka sama sytuacja zaistniała przy wskazaniu sankcji z art. 33 powołanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z 11 grudnia 200lr. Organ II instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia ograniczył podstawy zastosowania sankcji i wskazał już dwie normy tj. art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2199/2003 z 16 grudnia 2003r. oraz art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z 11 grudnia 2001r., które dotyczą zawyżenia powierzchni deklarowanej działek zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności. Jednocześnie jednak nie zawarł w uzasadnieniu rozważań odnośnie tych sankcji, które powołał organ I instancji, a które w świetle zgromadzonego materiału nie mogły znaleźć zastosowania. Przede wszystkim jednak organ wystosował do skarżącej wezwanie z dnia 20 lipca 2004r., w którym wezwał do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 50 § 1 kpa z zastosowaniem sankcji, iż nie złożenie wyjaśnień w terminie 7 dni spowoduje, że wniosek pozostanie bez rozpoznania w części, w której nie udzielono wyjaśnień. Wezwanie dotyczyło dwóch dziełek: nr ewid. [...] oraz nr [...]. Z uzasadnień decyzji nie wynika, czy sankcje zostały zastosowane wobec obydwu działek, czy tylko jednej z nich. Organ II instancji natomiast przeprowadził ustalenia odnośnie jedynie spornej działki nr ewid. [...], nie wyjaśniając, czy zastosowano sankcje wobec działki [...]. Nie wyjaśnienie tych wszystkich okoliczności oraz wadliwości uzasadnień decyzji organów obydwu instancji, polegające na naruszeniu art. 107 § 3 kpa, w ocenie Sądu musiały skutkować uchyleniem zaskarżonych aktów. Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c) i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł jak na wstępie. Pkt II wyroku znajduje oparcie w art. 152 powołanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło