IV SA/Wa 1789/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-08
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Krystyna Napiórkowska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Środowiska, rozpatrując zażalenie na postanowienie o braku uzgodnienia realizacji inwestycji polegającej na budowie stawów pstrągowych na obszarze chronionego krajobrazu, prawidłowo zastosował przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę dwuinstancyjności i obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego?Ratio decidendi
Minister Środowiska, utrzymując w mocy postanowienie o braku uzgodnienia realizacji inwestycji, naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę dwuinstancyjności i obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów strony skarżącej dotyczących braku konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. C. na postanowienie Ministra Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody o braku uzgodnienia realizacji inwestycji polegającej na budowie stawów pstrągowych na terenie obszaru chronionego krajobrazu. Wojewoda uznał, że inwestycja narusza zakazy obowiązujące na tym obszarze. Strona skarżąca zarzuciła Ministrowi Środowiska niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i brak odniesienia się do zarzutów zażalenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska i zasądził od Ministra Środowiska na rzecz I. C. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska,, asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi I. C. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia realizacji inwestycji polegającej na budowie stawów pstrągowych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz I. C. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
j
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2006r. Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r., znak: [...], którym nie uzgodniono realizacji inwestycji polegającej na budowie stawów pstrągowych na działkach o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], położonych we wsi O. w gminie W. na terenie obszaru chronionego krajobrazu "[...]".
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Ministra Środowiska wskazano, że pismem z dnia 25 października 2005 r., Wójt Gminy W. zwrócił się do Wojewody [...] o uzgodnienie realizacji inwestycji w odniesieniu do obszaru chronionego krajobrazu "[...]" na wniosek, który złożyła I. C. dotyczący wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawów pstrągowych na działkach o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], położonych we wsi O. w gminie W..
W dniu [...] listopada 2005r. zostało wydane postanowienie Wojewody [...], którym nie uzgodniono realizacji przedmiotowej inwestycji.
W postanowieniu organu I instancji wskazano, iż planowana inwestycja położona jest na terenie obszaru chronionego krajobrazu "[...]", który to obszar utworzono dla ochrony wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych, jak również krajobrazowych. Na obszarze tym obowiązują zakazy określone w rozporządzeniu nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2005 r. Nr [...], poz. [...]). Realizacja przedmiotowej inwestycji narusza obowiązujące na tym obszarze zakazy określone w wyżej wymienionym rozporządzeniu tj.:
- w § 2 ust. 1 pkt 2 - zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco
oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.
Prawo ochrony środowiska,
- w § 2 ust. 1 pkt 6 — zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą
innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważonego wykorzystania użytków
rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka,
- w § 2 ust. 1 pkt 8 — zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.
W dalszej części uzasadnienia Minister Środowiska podał, że na postanowienie organu I instancji zażalenie wniosła I. C., która podniosła, iż planowana inwestycja jest w całości rolnicza, zlokalizowana będzie na gruntach rolnych i nie narusza żadnych przepisów dotyczących tych gruntów.
Odnosząc się do zażalenia organ naczelny wskazał, że zgodnie z art. 53 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) decyzję o warunkach zabudowy oraz o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydaje się po uzgodnieniu z wojewodą — w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody.
Planowana inwestycja została pozytywnie zaopiniowana przez inne organy, jednak organy te posiadały inne kompetencje i tym samym w przeprowadzonych postępowaniach badały planowaną inwestycję pod innym kątem i w oparciu o inne przepisy prawne. Tym samym pozytywne opinie innych organów nie mogły przesądzać o rozstrzygnięciu, które zapada w postępowaniu przeprowadzonym w trybie art. 106 kpa na podstawie art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W przedmiotowej sprawie istotne było wyjaśnienie, czy w kontekście obowiązujących na terenie obszaru chronionego krajobrazu "[...]" ograniczeń ustanowionych rozporządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2005 r. Nr [...], poz. [...]), dopuszczalna jest lokalizacja uzgadnianej inwestycji.
Minister Środowiska podkreślił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, że organ pierwszej instancji nie uzgadniając warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawów pstrągowych, wykazał, że przedmiotowe przedsięwzięcie narusza obowiązujące na tym obszarze zakazy określone w wyżej wymienionym rozporządzeniu, gdyż nie służy racjonalnej gospodarce rybackiej. Nie występuje natomiast w zamierzonym przedsięwzięciu okoliczność wyłączająca zakazy ustanowione na terenie obszaru chronionego krajobrazu "[...]", o których mowa w § 2 oraz § 3 rozporządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...] z 2005 r. Nr [...], poz. [...]),
Wobec powyższego organ naczelny uznał, za zasadne utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji..
W skardze na powyższe postanowienie Ministra Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożonej przez I. C., zarzucono wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów postępowania polegającym na niewłaściwym ustaleniu stanu faktycznego i bezkrytycznym przyjęciu stanowiska organu I instancji bez odniesienia się do zarzutów podnoszonych przez stronę w zażaleniu.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, przytaczając motywy uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, co prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Zgodnie z obowiązującą zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), organ odwoławczy pełni kompetencje zarówno kontrolne, jak i merytoryczne. Oznacza to, że organ ten winien rozpatrzyć sprawę na nowo w jej całokształcie.
Organ ten może i powinien rozpoznać sprawą merytorycznie zgodnie z żądaniami strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu. Niezbędnym wymogiem merytorycznego orzekania przez organ drugiej instancji jest dostateczne i wszechstronne wyjaśnienie okoliczności sprawy.
Dla uznania, że zasada dwuinstancyjności została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest, by rozstrzygnięcia te poprzedzone zostały przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał orzeczenie, postępowania umożliwiającego
osiągnięcie celów, dla których jest prowadzone. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli orzeczenia organu I instancji, ale jest zobowiązany ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a więc rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojego orzeczenia.
W myśl ogólnych zasad postępowania administracyjnego organy administracji powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (art. 7 kpa) i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa), zaś wynik tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (art. 107 § 1 i 3 kpa).
Tymczasem z akt niniejszej sprawy i z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, aby przy jego wydaniu organ naczelny kierował się powyższymi zasadami.
W uzasadnieniu swego postanowienia Minister Środowiska nie odniósł się w ogóle do treści zarzutów podnoszonych w zażaleniu przez stronę postępowania ograniczając się jedynie do przytoczenia argumentów podniesionych przez organ wojewódzki.
Organ naczelny nie odniósł się także do zarzutów zawartych w piśmie I. C. z dnia 9 stycznia 2006r. stanowiącego uzupełnienie zażalenia, a w szczególności do zarzutu, że planowana inwestycja nie należy do kategorii przedsięwzięć wymagających sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Powyższy zarzut wydaje się być uzasadniony szczególnie w zestawieniu z treścią § 3 ust. 1 pkt 91 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 257 poz. 2573 ze zm.).
Powyższy przepis stanowi, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko może wymagać chów lub hodowla ryb w stawach typu karpiowego, jeżeli produkcja przekracza 4 tony ryb z 1 ha powierzchni użytkowej stawu, oraz chów lub hodowla ryb w stawach typu pstrągowego, jeżeli produkcja przekroczy 1 tonę ryb przy poborze 1 I wody na sekundę w miejscu ujęcia wody.
Tymczasem z akt sprawy (projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy) wynika, że planowana inwestycja polegać ma na budowie stawów typu pstrągowego, o wielkości produkcji do 0,5 tony ryb przy poborze 1 I wody na sekundę w miejscu ujęcia.
Organ naczelny jednak całkowicie pominął powyższą kwestię (sygnalizowaną przez stronę postępowania), co stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Wszystkie wskazane powyżej naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający winien dokonać merytorycznej oceny całego materiału dowodowego jak też ustosunkować się do treści wszystkich zarzutów podnoszonych w zażaleniu przez skarżącą.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło