IV SA/Wa 179/04

WyrokWSA w Warszawie2004-10-29

Skład orzekający: Barbara Gorczycka – Muszyńska, Tadeusz Cysek, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Kultury uzgadniające warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie lokalu mieszkalnego na usługowy, uwzględniające sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i stanowiskiem konserwatorskim, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Organy administracyjne nie zebrały i nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie odniosły się do faktu realizacji podobnych inwestycji ze schodami zewnętrznymi na tym samym rynku, które uzyskały pozytywne opinie. Ponadto, interpretacja zapisu planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego "wertykalnego ustawienia otworów okiennych" jako zakazu montowania drzwi, witryn czy zewnętrznych schodów stanowi nadinterpretację. Uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji.
Stan faktyczny
Skarżący W. W. wniósł skargę na postanowienie Ministra Kultury, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiające uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie lokalu mieszkalnego na usługowy, wraz z wykonaniem zewnętrznego wejścia ze schodami. Organy uznały inwestycję za sprzeczną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz niedopuszczalną ze stanowiska konserwatorskiego. Skarżący zarzucił organom nieuwzględnienie podobnych inwestycji zrealizowanych na rynku, błędną interpretację planu zagospodarowania przestrzennego oraz niezasadne zakwestionowanie stanowiska Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji oraz zasądzono od Ministra Kultury na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska Sędzia NSA Tadeusz Cysek Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2004 r. sprawy ze skargi W W. na postanowienie Ministra Kultury z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Ministra Kultury na rzecz skarżącego W. W. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. Minister Kultury utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2003 r., nie uzgadniające projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie lokalu mieszkalnego na lokal usługowy w S. przy Rynku [...], dz. nr [...], z wykonaniem wejścia zewnętrznego ze schodami do lokalu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w parterze w elewacji zachodniej. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, iż planowana inwestycja jest sprzeczna z postanowieniami miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta S., uchwalonego uchwalą Nr [...] Rady Gminy i Miasta S. z dnia [...] sierpnia 1999 r., jak też nie jest dopuszczalna ze stanowiska konserwatorskiego. Inwestycja miałaby być zrealizowana w parterze środkowego występu budynku i polegałaby na zastąpieniu wertykalnie umieszczonego małego otworu okiennego, oknem horyzontalnym, powiększeniu dużego wertykalnego okna na witrynę i jednoskrzydłowe drzwi oraz dostawieniu dwustronnych, siedmio-stopniowych schodów ze spocznikiem. Powyższe sprzeciwia się § 18 ust. 1 pkt 6 planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym w odniesieniu do elewacji budynków nowych i istniejących obowiązuje "wertykalne ustawienie otworów okiennych, jak i samych podziałów okien". Wyklucza to zatem zmiany w elewacjach budynków polegające na zastąpieniu okien drzwiami lub witrynami, a tym bardziej dostawienie zewnętrznych schodów. Z racji tego, iż sprzeczność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powodowałaby nieważność takiej decyzji (art. 46a ust.l pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity - Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz.139 z późn.zm.), w niniejszej sprawie nie istnieje możliwość ustalenia warunków dla planowanej inwestycji, ani też jej uzgodnienia przez organ konserwatorski. Niezależnie od powyższego organ stwierdził niedopuszczalność inwestycji z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej. W zabudowie powojennej rynku schody zewnętrzne zostały bowiem zrealizowane w podcieniu lub zagłębieniu elewacji frontowej, ewentualnie wejścia do lokali handlowych prowadzą bezpośrednio z ulicy. W nielicznie zachowanych kamienicach zabytkowych znajdujących się na rynku nie spotyka się schodów zewnętrznych. Planowana inwestycja odbiegałaby zatem od historycznie ukształtowanych rozwiązań komunikacji zewnętrznej kamienic rynkowych, jak również budynków powstających w okresie powojennym. Jej wykonanie naruszyłoby utrwalony charakter zabudowy rynkowej oraz przedmiotowego budynku, ponieważ zmiana otworów okiennych i podkreślenie ich schodami zewnętrznymi drastycznie naruszyłoby kompozycję jego elewacji frontowej. Minister Kultury nie zgodził się z opinią Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w W., iż planowaną inwestycję można byłoby zrealizować, ponieważ zakres zniszczeń zabudowy rynkowej, jak i wzniesienie budynków wielorodzinnych w miejsce kamienic zmieniło charakter zabudowy rynku, a także zatarło historyczne podziały działek. W ocenie organu odwoławczego niezasadnym byłoby bowiem dalsze pogłębianie i utrwalanie niewłaściwego sposobu zagospodarowania centralnej przestrzeni miasta. Skargę do Sądu administracyjnego na postanowienie Ministra Kultury wniósł W. W., żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia Ministra Kultury. W skardze podnosi się, iż w ostatnich kilku latach organy ochrony konserwatorskie zaopiniowały pozytywnie zrealizowanie w obrębie rynku w S. kilku inwestycji ze schodami zewnętrznymi (do skargi dołączono stosowny materiał fotograficzny). Nie znajduje ponadto uzasadnienia zakwestionowanie przez Ministra Kultury prawidłowego stanowiska Krajowego Ośrodka Badań i dokumentacji Zabytków w W., pozytywnego dla skarżącego. Całkowicie niesłuszny jest jednocześnie zarzut sprzeczności inwestycji z postanowieniami §18 ust 1 pkt 6 planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane w postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Wbrew art.7 i 77§1 k.p.a. organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Z uwagi na fakt, iż uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, zarówno orzeczenie I, jak i II instancji należało uchylić. Żaden z organów nie odniósł się mianowicie do faktu, iż w obrębie rynku w S. zrealizowano inwestycje, zbliżone swoim charakterem do inwestycji skarżącego, które, jak należy wnosić, były przedmiotem uzgodnień organów konserwatorskich. Na zdjęciach przedłożonych przez skarżącego widoczne są bowiem takie obiekty, jak punkt sieci "[...]", sklep z wyrobami złotniczymi oraz oddział banku [...], zaopatrzone w drzwi zewnętrzne, do których prowadzą zewnętrzne schody. Okoliczności powyższych nie rozważył żaden z organów, nie wyjaśniając, w jakim zakresie inwestycja planowana przez skarżącego na tyle niekorzystnie odróżniałby się od istniejących inwestycji o zbliżonym charakterze, iż jej pozytywne zaopiniowanie nie jest możliwe (w odróżnieniu od pozostałych). W świetle przywołanego wyżej zdjęciowego materiału dowodowego niezrozumiałe jest przy tym stwierdzenie organu odwoławczego, iż w zabudowie powojennej rynku schody zewnętrzne zrealizowano wyłącznie w podcieniu lub zagłębieniu elewacji frontowej, natomiast w pozostałych obiektach wejścia do lokali handlowych prowadzą bezpośrednio z ulicy. Nietrafna jest także ocena organu odwoławczego, iż planowana inwestycja jest sprzeczna z §18 ust.l pkt 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego S. Nadinterpretacją tego zapisu planu, odnoszącego się w ocenie Sądu wyłącznie do ustawienia otworów okiennych w budynkach, jest konstatacja, iż uniemożliwia on montowanie drzwi, witryn oraz dostawienie zewnętrznych schodów. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 par.l pkt 1 lit.c oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło