IV SA/Wa 1796/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. D. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 12 grudnia 2011 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. D. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości R. D. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2011 r. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 15 listopada 2011 r. skarżący został wezwany do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy - w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania w tej sprawie. R. D. odebrał wezwanie w dniu 21 listopada 2011 r., jednak nie udzielił na nie odpowiedzi. Zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2011 r. referendarz sądowy wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawił bez rozpoznania. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącemu w dniu 19 grudnia 2011 r. Pismem z dnia 22 grudnia 2011 r. (nadanym w Urzędzie Pocztowym Z. w tym samym dniu) R. D. złożył sprzeciw od tego zarządzenia. Podniósł, iż dotychczas nie przedłożył formularza PPF, albowiem ze względu na stan zdrowia "nie był zdolny do załatwiania jakichkolwiek spraw". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia, czy też zarządzenia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego. Przystępując do oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącego, w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. W świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Treść powołanego przepisu wskazuje, że dopiero gdy posiadane przez stronę środki okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Jak wskazano, R. D. zaskarżył do Sądu postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2011 r. Stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wysokość wpisu od przedmiotowej skargi wynosi 100 zł. Oprócz tej kwoty strona może zostać w przyszłości zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia do wyroku WSA. Wyjaśnić należy, że wysokość wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej wyniesie w niniejszej sprawie 100 zł (§ 3 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z kolei wysokość ewentualnych opłat kancelaryjnych za sporządzenie uzasadnień wyroków, czy też ewentualnych wpisów od zażaleń wyniesie jednorazowo 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192 oraz § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Nie ulega wątpliwości, że sytuacja majątkowa skarżącego jest obecnie skomplikowana, a możliwości płatnicze znacznie ograniczone. Niewątpliwie wysokość emerytury (1200 zł. brutto miesięcznie) pozwala egzystować wyłącznie na poziomie koniecznego utrzymania. Nie ulega wątpliwości, iż kwota ta, przy obecnym poziomie cen i usług o charakterze podstawowym może wystarczyć jedynie na zakup niedrogiej żywności oraz standardowych środków czystości. W tej sytuacji uiszczenie wpisu sądowego, jak również uiszczenie pozostałych ewentualnych opłat i wydatków niewątpliwie spowodowałoby stan, w którym skarżący z uzyskiwanych środków pieniężnych nie byłaby w stanie podołać zwykłym ciężarom utrzymania koniecznego. W konsekwencji brak zwolnienia od kosztów sądowych mógłby zmusić skarżącego do wycofania skargi. Z przedstawionych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w oparciu o art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.