IV SA/Wa 1796/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. E. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. E. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji W piśmie z dnia 17 maja 2018 r. Z. E. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podała, że wykonanie decyzji może spowodować niemożliwe do odwrócenia skutki dla niej oraz rodziny. Podała, że wobec niej wydana została ostateczna decyzja o zobowiązaniu do powrotu. Wobec tego niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może skutkować jej wydaleniem z terytorium RP. Skarżąca podała, że to z kolei wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ jej mąż może spróbować odebrać jej dzieci, a także stosować wobec całej rodziny przemoc fizyczną. Wskazała, że dzieci boją się ojca i nie chcą z nim mieszkać. Wskazała także, że w kraju jej pochodzenia to mężczyzna sprawuje władzę rodzicielską po rozwodzie. Ryzyko odebrania dzieci przez byłego męża jest duże, a ucierpią na tym dzieci. W piśmie procesowym z dnia z 31 lipca 2018 r. podniosła również, że chciałaby aktywnie uczestniczyć w postępowaniu sądowym, a ewentualne wydalenie uniemożliwi obronę jej swoich praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – zwaną dalej P.p.s.a) Sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać należy, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana po rozpatrzeniu (negatywnym) wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz po wydaniu decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 348 i 351 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach – a więc przepisy rozdziału 3 tej ustawy dotyczącego zgody na pobyt ze względów humanitarnych oraz zgody na pobyt tolerowany. Zauważyć należy, że ustawodawca w art. 330 ust. 1 powołanej ustawy wskazał sytuacje, w której zawieszone będzie wykonanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Jedną z takich okoliczności jest to, że wobec cudzoziemca toczy się postępowanie w sprawie udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, zgody na pobyt tolerowany lub zezwolenia, o którym mowa w art. 176 (art. 330 ust. 1 pkt 2). Wskazać należy, że Naczelny Sądu Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 marca 2018 r., sygn. II OZ 231/18, uznał, że w przypadku wydania w pierwszej kolejności decyzji o zobowiązaniu do powrotu, a następnie dopiero decyzji odmawiającej udzielenia ochrony międzynarodowej, zasadnym wydaje się rozważenie możliwości zastosowania instytucji wstrzymania wykonania w stosunku do tej ostatniej decyzji – wbrew wcześniej wyrażonemu stanowisku o braku podstaw ku temu z uwagi na charakter tej decyzji. W tych szczególnych okolicznościach ochrona tymczasowa przewidziana w art. 61 § 3 P.p.s.a. polegać by mogła bowiem na rozciągnięciu skutków, o których mowa w art. 330 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, również na etap postępowania sądowego w sprawie udzielenia cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej". Biorąc pod uwagę powyższe stanowisko NSA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Co prawda postępowanie wskazane w powyższym postanowieniu NSA dotyczyło udzielenia ochrony międzynarodowej, jednak zdaniem Sądu powyższe stanowisko można przełożyć na realia niniejszej sprawy. Zgodnie bowiem z art. 330 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wykonuje się, gdy wobec cudzoziemca toczy się postępowanie w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej (pkt 1) lub wobec cudzoziemca toczy się postępowanie w sprawie udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, zgody na pobyt tolerowany (pkt 2). Wobec tego istnieje prawny zakaz wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu w obu przywołanych przypadkach. W powołanym postanowieniu NSA wskazał również, że przyjąć należałoby, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania czy to takiej decyzji, czy decyzji o odmowie udzielenia ochrony międzynarodowej w przypadku, o którym mowa powyższej, jest możliwe wówczas, jeśli strona wykaże, że zmiana w jej życiu osobistym, jaka nastąpi wskutek powrotu do kraju pochodzenia i zakazu ponownego wjazdu na terytorium Polski oraz innych państw obszaru Schengen, będzie miała charakter znacznej szkody lub wywoła trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa. W ocenie Sądu Skarżąca takie przesłanki wykazała. Istnieje bowiem realne ryzyko, że po powrocie do kraju pochodzenia jej były mąż będzie podejmował wszelkie środki w celu odebrania jej czterech małoletnich synów. W ocenie Sądu przekonujące jest powołane przez Wnioskodawczynię opracowanie dotyczące informacji o kraju pochodzenia, z którego wynika, że to mężczyzna sprawuje władzę rodzicielską po rozwodzie, bowiem dzieci stanowią "własność" ojca i jego rodziny. Skoro obecnie dzieci przebywają pod opieką matki za wiarygodne należy uznać twierdzenie, że dzieci boją się ojca i nie chcą z nim mieszkać, zwłaszcza, że stosował przeciwko nim przemoc fizyczną (według oświadczenia Skarżącej). W przypadku zatem przejęcia opieki nad dziećmi przez ojca ich ponowny powrót na terytorium RP może okazać się niemożliwy. Dlatego zdaniem Sądu zasadne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu zakończenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Stwierdzić również należy, że przymusowe opuszczenie przez Skarżącą terytorium Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, pozbawi ją i jej małoletnie dzieci nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, a tym samym skorzystania w pełnym zakresie z prawa do sądu. Zauważyć bowiem należy, że Skarżąca nie jest reprezentowana w niniejszym postępowaniu przez pełnomocnika. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że spełnione zostały przesłanki do udzielenia Skarżącej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i dlatego, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 Ppsa, orzekł jak w sentencji.