IV SA/Wa 1797/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2015 r. sprawy ze skargi B. W. i Z. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia wpisu w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę Na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. W. i Z. W. od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. orzekającej o przywróceniu w ewidencji gruntów i budynków wpisu powierzchni 0,1069 ha dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w Dzielnicy [...] [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 roku Nr [...] utrzymał w mocy ww decyzję Prezydenta Miasta [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż decyzja Prezydenta [...] jest uzasadniona i zgodna z wnioskiem zainteresowanych a z odwołania Skarżących wynika, że jej sentencja nie jest przez strony kwestionowana. Stan sprawy przedstawiał się następująco. B. W. i Z. W. wystąpiły do organu ewidencyjnego z wnioskiem o ponowne wprowadzenie dotychczas figurującej, przed dokonaną zmianą w ewidencji gruntów i budynków powierzchni działki położonej przy ul. [...] (nr ewid. [...] - dawny nr [...]) załączając kopię planu sytuacyjnego nieruchomości hipotecznej KW Nr [...] z projektowanym podziałem (nr ewid. [...], [...] ) oraz kopię postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] kwietnia 1969 r. sygn. akt [...], w przedmiocie zniesienia współwłasności ww. nieruchomości. Działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] (dawna działka nr [...]), jest wykazana na planie sytuacyjnym nieruchomości KW Nr [...] z projektowanym podziałem, przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] maja 1968r. pod nr [...] i została wydzielona w wyniku zniesienia współwłasności w postępowaniu sądowym zakończonym ww postanowieniem. Według danych wykazanych na tym planie i w orzeczeniu Sądu powierzchnia działki nr [...] (dawna [...]) wynosiła 1069 m2 natomiast w ewidencji gruntów, na podstawie operatu technicznego, w tym mapy granicy pomiędzy nieruchomościami stanowiących działki ew. nr [...] i nr [...], sporządzonego przez geodetę uprawnionego C. W. dla celów sprawy sądowej [...] - postępowania rozgraniczeniowego zmieniono zapis jej powierzchni na 0,1078 ha zaś dla działki [...] 0,0951 ha. Skarżące mając na uwadze powyższą niezgodność celem jej wyeliminowania wniosły o naniesienie do ewidencji dotychczasowej powierzchni przedmiotowej działki tj. 1069 m2- Decyzją Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. orzeczono, zgodnie z treścią wniosku Skarżących i przywrócono dotychczasowy wpis powierzchni 0,1069 ha dla przedmiotowej działki. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że po przyłączeniu m. [...] do [...] dawny operat ewidencyjny założony dla m. [...] został odnowiony. W nowym operacie ewidencyjnym dla obrębu [...] [...], przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...], działka nr [...], wykazana na planie [...] , została oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,1069 ha. W roku 2012 wprowadzono zmianę w operacie ewidencji gruntów i budynków (zmiana nr [...]) na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] września 2008 r. sygn. akt [...], wydanego na skutek prowadzonego postępowania o rozgraniczenie nieruchomości - ustaleniu granicy między nieruchomością oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] a nieruchomością Skarżących oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] , zgodnie z powołaną w postanowieniu mapą przyjętą do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30 kwietnia 2008 r. pod nr [...] . Na podstawie powyższej mapy dla ww działki nr [...], została wpisana powierzchnia 0,1078 ha w miejsce dotychczasowej wynoszącej 0,1069 ha, natomiast dla działki nr [...] w miejsce 0,0960 ha wpisano 0.0951 ha. Rozpoznając wniosek organ ewidencyjny ustalił, że cztery punkty graniczne działki nr [...], przyjęte do ewidencji na podstawie opracowania nr [...], nie spełniają obowiązujących standardów i w związku z powyższym przywrócił zapis powierzchni figurujący przed wprowadzoną zmianą nr [...] do czasu sporządzenia dokumentacji geodezyjnej, określającej dane ewidencyjne na podstawie pomiaru na gruncie. B. W. i Z. W. złożyły odwołanie od tej decyzji zarzucając brak podania podstawy prawnej w uzasadnieniu dotyczącej kolejnych działań organu oraz wykonanych opracowań geodezyjnych. Ponadto Skarżące zarzuciły, że wprowadzając zmiany danych ewidencyjnych na podstawie postanowienia o rozgraniczeniu złamano przepisy art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 365 §1 i art. 626 § 1 kodeksu postępowania cywilnego, art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szereg przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy uznał, iż zmiana powierzchni działki nr [...] dokonana na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] września 2008 r. sygn akt [...] o ustaleniu granicy między działką ewidencyjną nr [...] oraz działką ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] , była nieuprawniona a zatem, niezależnie od przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej do niego decyzji, powinna zostać wyeliminowana. Zmiana powierzchni działki była w ocenie organu niedopuszczalna, gdyż nie były ustalone pozostałe punkty graniczne nieruchomości. Obliczenie i wykazanie w ewidencji faktycznej powierzchni działki wymaga wykonania opracowania geodezyjnego i kartograficznego w zakresie ustalenia przebiegu pozostałych jej granic w trybie rozgraniczenia, wznowienia znaków granicznych lub wyznaczenia punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów. Prace te wykonuje się na koszt i zlecenie właścicieli nieruchomości. Z akt niniejszej sprawy administracyjnej wynika, że w opracowaniu geodezyjnym nr [...] , powołanym w postanowieniu Sądu o rozgraniczeniu, punkty graniczne dla działki nr [...] o numerach [...], [...], [...] i [...] przyjęte zostały z operatu odnowienia ewidencji gruntów nr [...], w którym nie podano źródeł ich pozyskania. Odnosząc się do poszczególnych punktów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, iż podstawą prawną sporządzenia operatu odnowienia ewidencji gruntów były przepisy §91, §92, §93 zarządzenia Ministra Rolnictwa Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. Nr [...] poz. 98). W decyzji Prezydenta [...] szczegółowo opisano źródła pochodzenia współrzędnych punktów wyznaczających przebieg granic działki nr [...] oraz procedurę zastąpienia operatu ewidencji gruntów m. [...] operatem dla obrębu [...] [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał również, że nie jest możliwe przyjęcie do ewidencji gruntów i budynków danych z operatu [...] obliczonych w układzie lokalnym z powodu braku współczynnika do transferu współrzędnych z układu lokalnego [...] na układ państwowy. Podnoszona w odrębnym piśmie (załącznik do odwołania) zmiana wpisu w księdze wieczystej funkcji działki z "zabudowana" na "mieszkaniowa", w ocenie Prezydenta [...], nie oznacza zmiany funkcji a jedynie dostosowanie określenia do obowiązujących przepisów w zakresie ewidencji gruntów i budynków. Organ nadto wskazał, że zawarte ww piśmie żądania Skarżących, m.in. przywrócenia granicy według planu sytuacyjnego nieruchomości hipotecznej, wychodzą poza zakres niniejszego postępowania, którego przedmiotem jest żądanie Skarżących zawarte we wniosku z dnia 13 października 2014 r. oraz w piśmie (zatytułowanym skarga) z dnia 22 grudnia 2014 r. Organ odwoławczy podniósł, że nie może orzekać w zakresie innym niż będący przedmiotem rozpoznania organu I instancji. Skargę do tut. Sądu na powyższą decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] wniosły B. W. i Z. W. i zarzuciły: 1. brak podania podstawy prawnej "złamania przez urzędników powagi rzeczy osądzonej"; 2. nie podano podstawy prawnej w/g której na koszt Skarżących winno się odbyć ustalenie granic przedmiotowej nieruchomości, tym bardziej, że wina za zaistniałą sytuację nie leży po ich stronie; 3. nie podano informacji na czyje zlecenie (osoba fizyczna) dokonano zmiany i barka podania daty tej zmiany w zapisie w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Prezydent Miasta [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji w oparciu o wyżej wskazane kryteria Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonych decyzji jest ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne (w skrócie "Pgik"), oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (rozporządzenie). Wskazać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 8 Pgik ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnienie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków jest starosta (art. 22 ust. 1 Pgik). Przepisy rozporządzenia regulują zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian. Jak wynika z § 44 rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (pkt 2), okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych (pkt 6), modernizacja ewidencji (pkt 8). Ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, a organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji. Zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne i faktyczne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, na podstawie otrzymanych dokumentów. Dokumenty uzasadniające wpisy w ewidencji gruntów i budynków są częścią operatu ewidencyjnego i to one stanowią o stanie prawnym i faktycznym danej działki lub nieruchomości oraz dacie jego powstania. Zmiany w ewidencji gruntów i budynków dokonuje się na żądanie zamkniętego katalogu podmiotów lub z urzędu i w obu przypadkach na podstawie stosownych dokumentów. Każda zmiana danych objętych ewidencją musi być udokumentowana. Wprowadza się je tylko na podstawie tytułów prawnych wykazanych w odpowiednich dokumentach, czyli na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, innych aktów normatywnych oraz na podstawie innych dokumentów wymienionych w § 46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Podstawowa zasada prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). W pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny z punktu widzenia kryterium legalności w rozpoznawanej sprawie jest zaskarżona decyzja [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] orzekającą o przywróceniu w ewidencji gruntów i budynków wpisu powierzchni 0,1069 ha dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w Dzielnicy [...] [...]. Po zbadaniu tych decyzji oraz postępowania administracyjnego poprzedzającego ich wydanie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu. W sytuacji kiedy organ ewidencyjny, dysponując urzędowym dokumentem, stanowiącym podstawę wpisu, a który w jego ocenie wskazuje, że istniejący wpis w ewidencji rzeczywiście jest błędny, winien jest dokonać zmiany wpisu w ewidencji. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie gdzie na skutek wniesionego przez Skarżące wniosku o dokonanie zamiany wpisu powierzchni przedmiotowej nieruchomości na powierzchnię dotychczas w ewidencji gruntów i budynków figurującą, organ przychylił się do stanowiska Wnioskodawczyń uznając, iż błędnie wpis ten został zmieniony. A zatem organy obu instancji trafnie uznały, że uzasadnionym było uwzględnienie zarzutu Skarżących w powyższym przedmiocie. W toku postępowania rozgraniczeniowego nie można było bowiem dokonywać weryfikacji prawidłowości powierzchni działki Skarżących (działki nr [...]), ujawnionej przed dokonanym wpisem na mocy ww postanawiania Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] września 2008 r. sygn akt [...] o ustaleniu granicy między działką ewidencyjną nr [...] oraz działką ewidencyjną nr [...], w ewidencji gruntów i budynków o powierzchni 0,1069 ha, z uwagi na brak danych dotyczących pozostałych granic ww nieruchomości. Geodeta sporządzający powołaną wyżej mapę w sposób nieuprawniony zmienił dotychczasowe powierzchnie obu nieruchomości bez przeprowadzenia rzetelnego pomiaru w aktualnych granicach nieruchomości, w oparciu o pozostałe punkty graniczne. Należy też wskazać, iż powierzchnia nieruchomości Skarżących została uwidoczniona w tej samej wysokości co w prowadzonej dla niej księdze wieczystej tj. 0,1069 ha, również w "Wykazie czołówek i współrzędnych" z dnia 3 sierpnia 1982 roku taka powierzchnia była ujęta i w takiej powierzchni była wpisana do rejestru gruntów w 1983 roku na podstawie operatu technicznego "Modernizacji ewidencji gruntów i budynków" nr [...]. Zgodnie ze stanowiskiem organu odwoławczego, ta powierzchnia została potwierdzona w opracowaniu nr [...] z dnia [...] lutego 1983 roku przy czym z uwagi na fakt, iż punkty graniczne dla działki nr [...] o numerach [...], [...], [...] i [...] przyjęte zostały z powyższego operatu odnowienia ewidencji gruntów z 1983 roku, w którym nie podano źródeł ich pozyskania i które, jak słusznie organy przyjęły, nie spełniają obowiązujących standardów. W celu ustalenia aktualnej powierzchni przedmiotowej nieruchomości należałoby przeprowadzić aktualne jej pomiary mając na uwadze aktualne pozostałe punkty graniczne. Dlatego też, bez dokonania stosownych pomiarów nie było podstaw do dowolnej zmiany powierzchni nieruchomości w ewidencji gruntów i zgodnie ze stanowiskiem organów, powyższe stanowiło o konieczności powrotu dotychczasowego wpisu powierzchni nieruchomości w ewidencji gruntów. Należy w tym miejscu jednak wskazać, iż wbrew twierdzeniom organów, z uwagi na brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających dokonywanie pomiarów nieruchomości podczas przyłączenia m. [...] do [...] i odnowienia dawnego operatu ewidencyjnego założonego dla m. [...], do ewidencji gruntów wprowadzono powierzchnię przedmiotowej nieruchomości, wskazaną w stosownych dokumentach, stanowiących podstawę wpisu prawa własności do księgi wieczystej. Reasumując, Sąd stwierdził, iż nie było podstawy do stwierdzenia aby powyższe decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).