IV SA/Wa 1798/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) maja 2007 r. nr (...) w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej - skargę oddala - Zaskarżoną decyzją z dnia (...) maja 2007 r. Nr (...) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., zwany dalej "Dyrektorem Oddziału", utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji, zwanego dalej "Kierownikiem Biura" z dnia (...) listopada 2006 r. nr (...) w sprawie uchylenia decyzji przyznającej pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE. Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie, Dyrektor Oddziału wskazał, co następuje. W dniu 10 lutego 2005 r. J.S. zwany dalej "skarżącym" złożył wniosek o pomoc finansową na działanie 6.PROW dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE, w którym ubiegał się o przyznanie płatności na budowę płyty obornikowej i zbiornika na gnojówkę, zakup schładzalnika do mleka, dojarki oraz wykonanie gładkich i łatwo zmywalnych ścian i podłóg na stanowiskach udojowych oraz w pomieszczeniu do przechowywania mleka surowego. Decyzją z dnia (...) kwietnia 2006 r. Kierownik Biura przyznał skarżącemu płatność na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W dniu 12 września 2006 r. odbyła się wizytacja w gospodarstwie skarżącego. W jej wyniku ustalono, iż skarżący zakupił dojarkę oraz schładzalnik do mleka, nie wykonał natomiast pozostałych inwestycji, na które otrzymał pomoc. Podczas wizytacji skarżący złożył oświadczenie, iż nie wykonał wszystkich przedsięwzięć z powodu braku środków finansowych. Zgodnie z §9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2005 r. Nr 17, poz.142 z późn.zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem z dnia 18 stycznia 2005 r", płatność na dostosowanie gospodarstw do standardów Unii Europejskiej wypłaca się w dwóch równych ratach: pierwszą ratę w terminie 60 dni od dnia, gdy decyzja o przyznaniu płatności stała się ostateczna; drugą ratę wypłaca się jeżeli beneficjent zrealizował w terminie przedsięwzięcia, na które otrzymał pomoc oraz złożył do Kierownika Biura oświadczenie o zakończeniu realizacji przedsięwzięć określonych w Planie dostosowania gospodarstwa. Zgodnie z §10 ust.1 rozporządzenia pierwsza rata płatności podlega zwrotowi, jeżeli beneficjent nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w Planie Dostosowania. Skarżący nie zrealizował przedsięwzięć określonych w Planie dostosowania gospodarstwa, w związku z powyższym decyzją z dnia (...) listopada 2006 r. Kierownik Biura, działając na podstawie art.162§2 k.p.a. uchylił w całości decyzję z dnia (...) kwietnia 2006 r. o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Skarżący odwołał się od decyzji z dnia (...) listopada 2006 r., powołując się na niedostateczne poinformowanie go o zasadach realizacji przedsięwzięcia przez doradców wypełniających Plan dostosowania gospodarstwa. Rozpatrzywszy wniesione odwołanie Dyrektor Oddziału, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podnosząc, iż skarżący nie spełnił przesłanki wskazanej w §9 ust.3 pkt 1 lit.a rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005 r., tj. nie wykonał przedsięwzięć określonych w Planie Dostosowania gospodarstwa oraz dodatkowo złożył nieprawdziwe oświadczenie o zakończeniu realizacji tych przedsięwzięć. Skargę na decyzję Dyrektora Oddziału wniósł skarżący. Wskazał on, iż na dzień wydania decyzji istotnie nie wykonał gnojowni, jednak nastąpiło z przyczyn od skarżącego niezależnych, albowiem wykonawca, który miał wykonać gnojownik w ostatniej chwili odstąpił od umowy. Skarżący nie był w stanie w krótkim okresie czasu znaleźć nowego wykonawcy. Skarżący zadeklarował, iż do końca 2007 r. sam wykona gnojownię, wskazując, iż posiada projekt budowlany, pozwolenie na budowę, a ponadto dokonał zakupu niezbędnych materiałów. Skarga wskazuje, iż przepisy regulujące pomoc finansową dla gospodarstw rolnych przedłużyły termin realizacji inwestycji do końca 2007 r. Skarżący wskazał, iż pozostałe zadania inwestycyjne objęte wnioskiem zostały wykonane. Środki pochodzące z pierwszej raty zostały w całości spożytkowane, a do zakończenia modernizacji gospodarstwa koniecznym jest uzyskanie środków z pomocy finansowej objętej drugą ratą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Dyrektora Oddziału na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r, Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 -zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa obowiązującym w dacie jej wydania. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art.162§2 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie zasadnie uchylono w powyższym trybie decyzję Kierownika Biura z dnia (...) kwietnia 2006 r., przyznająca skarżącemu pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, albowiem została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, których to czynności istotnie skarżący nie dopełnił. Wspomniana pomoc przyznana została na zasadach wskazanych na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz.2273 z późn. zm.) oraz rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z §9 wspomnianego rozporządzenia płatność wypłaca się w dwóch równych ratach (ust.1). Pierwszą ratę płatności wypłaca się w terminie 60 dni od dnia, gdy decyzja, o której mowa w § 7 ust. 1, stała się ostateczna (ust.2). Zgodnie z ust.3 przywołanego paragrafu drugą ratę płatności wypłaca się: 1) jeżeli producent rolny: a) zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnął wielkość ekonomiczną gospodarstwa rolnego wynoszącą co najmniej 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, z późn.zm.), b) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenie o: * zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia, * tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU); 2) w terminie 60 dni od dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa w pkt 1 lit. b. Wynika z powyższego, iż pierwsza rata ma charakter bezpośredniej subwencji, druga zaś refundacji wydatkowanych przez beneficjenta środków własnych. W konsekwencji obowiązywania powyższych regulacji decyzja Kierownika Biura z dnia (...) kwietnia 2006 r., przyznająca skarżącemu pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej zawierała wyraźnie sformułowany warunek, iż druga rata przyznanej płatności zostanie wypłacona w terminie 60 dni od dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa w §9 ust.3 pkt 1 lit.b rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005 r. Z materiału dowodowego sprawy wynika jednoznacznie, iż skarżący nie wykonał przedsięwzięcia, do którego się zobowiązał. Z wniosku o dofinansowanie złożonego w organie w dniu 10 lutego 2005 r. oraz z Planu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej z tej samej daty wynika, iż skarżący planował wyposażenie gospodarstwa: w ramach dostosowania do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych - w płytę gnojową oraz zbiornik na gnojowicę, a w ramach dostosowania do wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla takiego gospodarstwa - w stanowiska udojowe, dojarkę i zakup schładzalnika do mleka. Termin realizacji przedsięwzięcia oznaczony został na nie więcej niż 12 miesięcy od dnia przyznania płatności. Realizacja przedsięwzięcia winna była więc nastąpić nie później niż do 7 kwietnia 2007 r. (12 miesięcy od dnia przyznania płatności). Oświadczenie, o którym mowa w §9 ust.3 pkt 1 lit.b rozporządzenia winno było zostać złożone w terminie 14 dni od tej daty, a zostało złożone dopiero w dniu 27 lipca 2006 r., nie stwierdzając, co najistotniejsze, stanu zgodnego z prawdą. Rzeczywisty stan realizacji przedsięwzięć został ujawniony dopiero w trakcie wizytacji gospodarstwa w dniu 12 września 2006 r. przez pracowników organu I instancji. W sporządzonym na tę okazję protokole stwierdzono, iż skarżący nie wybudował zbiornika na gnojówkę, płyty gnojowej oraz nie dostosował do odpowiednich standardów ścian w pomieszczeniach do udoju. Dowodzi to, iż skarżący warunku zastrzeżonego w pkt 2 decyzji z dnia (...) kwietnia 2006 r. nie spełnił. Powyższe otwierało drogę do zastosowania w sprawie instytucji wskazanej w art.162§2k.p.a. Podkreślić należy, iż konsekwencją niezrealizowania przedsięwzięcia w terminie nie jest wyłącznie nieotrzymanie drugiej raty, ale również obowiązek zwrotu pierwszej raty płatności, o czym stanowi §10 ust.1 rozporządzenia, stanowiący, iż pierwsza rata płatności podlega zwrotowi, jeżeli producent rolny nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania lub nie złożył w terminie oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b. Zgodnie z § 11 rozporządzenia zwrot pierwszej raty płatności, o którym mowa w § 10 ust. 1, następuje na zasadach i w trybie określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Oznacza to, iż z zaskarżonej obecnie decyzji, która jedynie eliminuje z obrotu prawnego decyzję przyznającą płatności nie wynika automatycznie obowiązek zwrotu przez skarżącego pierwszej raty. Zwrot ten nastąpi na zasadach określonych w cytowanym §11 rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005 r. Odnosząc się do argumentacji skargi wskazać należy, iż akta sprawy potwierdzają fakt, iż skarżący miał możność zapoznania się ze szczegółowymi warunkami wypłaty drugiej raty płatności pomocy. Niezależnie od faktu, iż podpisując wniosek o przyznanie pomocy skarżący złożył oświadczenie, iż znane mu są zasady przyznawania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej oraz, iż jest świadomy skutków niewykonania przyjętych zobowiązań (pkt IX formularza wniosku), zauważyć należy, iż do decyzji z dnia (...) kwietnia 2006 r. załączona została wyczerpująca szczegółowa informacja (osobnym pismem). Nie można zatem uznać argumentacji strony, iż nie była ona świadoma własnych obowiązków. Ponadto obowiązujące przepisy prawa nie upoważniają do brania pod uwagę przy ocenie stanu realizacji przedsięwzięcia takich okoliczności, jak wadliwe działanie podwykonawców. Uznać należy, iż jest to okoliczność leżąca po stronie osoby ubiegającej się o pomoc. W tej sytuacji skargę należało oddalić na podstawie art.151 p.p.s.a.