IV SA/Wa 180/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 2 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić L. N. przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie wymeldowania. Orzeczenie to jest prawomocne od dnia 6 lipca 2010 r. W dniu 22 lipca 2010 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z synem, nie posiada żadnego majątku. Z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód ok. 3600 zł brutto. Podał także, iż ponosi koszty utrzymania siebie, syna, płaci także alimenty na córkę, spłaca długi zaciągnięte przez żonę. Zarządzeniem z dnia 30 lipca 2010 r. referendarza sądowego wnioskodawca został pouczony, iż prawo pomocy może zostać przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). W niniejszej sprawie postępowanie zostało zakończone wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2010 r., który stał się prawomocny od dnia 6 lipca 2010 r. w związku z tym wnioskodawca został wezwany do udzielenia informacji, w jakim celu złożył w dniu 22 lipca 2010 r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W piśmie z dnia 6 sierpnia 2010 r. wnioskodawca oświadczył, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych złożył wraz ze skargą i nieznana mu jest przyczyna nieprzekazania przedmiotowego wniosku do Sądu wraz ze skargą. W związku z tym uznał, iż wskazane jest złożenie stosownego wniosku powtórnie bezpośrednio w Sądzie. Rozpatrując złożony w przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. A contrario nie jest dopuszczalne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po zakończeniu postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać złożony przed jego wszczęciem (przed wniesieniem skargi) aż do jego prawomocnego zakończenia. Stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez Sąd, a zatem nie jest już sprawą "w toku". W takim stanie rzeczy rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. gdy strona połączy swój wniosek o przyznanie prawa pomocy z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca został pouczony o treści art. 243 § 1 P.p.s.a oraz został wezwany do udzielenia informacji, w jakim celu złożył w dniu 22 lipca 2010 r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z wyjaśnień nie wynika, aby zamierzał kwestionować wydane orzeczenie. Stwierdził jedynie, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożył wraz ze skargą, jednak nie został on przekazany do Sądu. W związku z tym uznał za stosowne złożyć wniosek bezpośrednio w Sądzie. Należy stwierdzić, iż w aktach sprawy rzeczywiście brak jest złożonego wraz ze skargą – jak twierdzi skarżący - wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednakże w takiej sytuacji, nie było przeszkód aby skarżący w toku postępowania sądowego zwrócił uwagę na fakt nieprzekazania do sądu jego wniosku. Mógł tego dokonać składając zażalenie na wezwanie do uiszczenia wpisu i opłaty kancelaryjnej lub składając wniosek o przyznanie prawa pomocy – przed zakończeniem postępowania. Złożenie natomiast wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych po prawomocnym zakończeniu postępowania, uzasadnia w niniejszej sprawie odmowę przyznania prawa pomocy na podstawie art. 243 § 1 i 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a.