IV SA/Wa 1802/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...) w przedmiocie gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) kwietnia 2007 r. Decyzją z dnia (...) lipca 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpoznaniu wniosku złożonego przez A. J. i T. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) kwietnia 2007 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody W. z dnia (..) września 1998 r. dotyczącej przekazania na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr (...) z obrębu (...) o pow. 0,988 ha, położonej w W., uregulowanej w księdze wieczystej Nr (...) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia (...) kwietnia 2007 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy. Wojewoda W. wydał w dniu (...) września 1998 r. powyżej opisaną decyzję. Od decyzji tej nie wniesiono odwołania przez co stała się ostateczna. Sporna działka była w posiadaniu E. i H. małż. G. (dziadków wnioskodawców) od 1941 r., została zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz zagospodarowana ogródkiem przydomowym. Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Wojewody W. złożyli A. J. i T. J. argumentując, że przedmiotowa nieruchomość nie jest nieruchomością rolną, a zatem nie podlegała przekazaniu Agencji. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzja z dnia (...) kwietnia 2007 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody W.. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli A. J. i T. J.. Rozpatrując ten wniosek Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że kwestionowana decyzja Wojewody W. nie była wydana z rażącym naruszeniem obowiązujących w dacie jej wydania przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 1995 r., Nr 57, poz.299 ze zm.). Zgodnie z art. 17 ust. 1 w/w ustawy nieruchomości określone w art. 1 i 2 nie stanowiące składników majątku państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej podlegały przekazaniu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. W świetle brzmienia w dacie wydania decyzji przepisu art. 1 pkt 1 w/w ustawy były to nieruchomości rolne w rozumieniu Kodeksu Cywilnego i inne nieruchomości położne na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Organ naczelny podkreślił, że jak wynika z protokołu zdawczo – odbiorczego z dnia (...) grudnia 1998 r. w sprawie wydania i przekazania do zasobów Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości Skarbu Państwa, sporna nieruchomość to tereny orne oraz tereny budowlane. Z wypisu z rejestru gruntów użytki rolne tej nieruchomości zostały sklasyfikowane jako grunty orne oraz użytki rolne zabudowane klasy II. Podsumowując organ wskazał, że nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji nie zawiadomienie strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym. Ponadto zdaniem organu przekazanie tych gruntów do zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa nie zmianie sytuacji prawnej wnioskodawców gdyż pozostają oni nadal użytkownikami gruntów państwowych, a jedynie uległ zmianie podmiot reprezentujący Skarb Państwa. Skargę na powyższą decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lipca 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. J. i T. J.. W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że przekazanie nieruchomości Agencji nastąpiło w sposób naruszający stan posiadania od trzech pokoleń. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie z przyczyn w niej wskazanych. Zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i niezależnie od podniesionych w niej zarzutów dokonuje kontroli legalności zaskarżonych aktów. Dlatego też działając na podstawie powyższego przepisu Sąd, z przyczyn które zostaną przedstawione poniżej, doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wniosek złożony w niniejszej sprawie z dnia (...) maja 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody W. jako wnioskodawców wskazuje A. J. i T. J., jednakże podpisany został przez jedną osobę - "J.". Wydając decyzję w dniu (...) kwietnia 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podał, że wydaje ją "po rozpatrzeniu wniosku A. J.i T. J.". Następnie złożony został wniosek w trybie art. 127 § 3 kpa w dniu (...) maja 2007 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy ponownie wskazujący jako wnioskodawców A. J. i T. J. Podpisany został – "J. A.". Minister Rolnictwa o Rozwoju Wsi rozpatrując ten wniosek decyzją z dnia (...) lipca 2007 r. wskazał, że "rozpatruje wniosek A. J. i T. J.". Przepis art. 9 kpa statuujący zasadę udzielania stronom informacji faktycznej i prawnej, nakłada na organ administracji państwowej obowiązek informowania strony, i to niezależnie od tego czy jest ona osobą fizyczną czy prawną, o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Obowiązek ten obciąża organ z urzędu, a jego bierność stanowi naruszenie prawa, bez względu na to w jakiej fazie postępowania miało miejsce. Gdyby niespełnienie tego obowiązku mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co dotyczy zwłaszcza stron działających bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, wówczas stanowi to wystarczającą podstawę do uchylenia aktu podjętego w takich warunkach. W przedmiotowej sprawie naruszenie tego przepisu wiązało się nadto z uchybieniem przez organ wymaganiom z art. 64 § 2 kpa. W myśl tego przepisu, jeżeli podanie nie czyni zadość innym (niż określone w § 1) wymaganiom ustalonym w przepisach prawa należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Z art. 63 § 3 kpa wynika obowiązek strony do zaopatrzenia podania własnoręcznym podpisem. Tymczasem w niniejszej sprawie nie da się ustalić kto podpisywał się pod pismami do organu. Dodatkowo podkreślić należy, że korespondencja z decyzją organu z dnia (...) kwietnia 2006 r. skierowana do T. J. zwróciła z adnotacją "zwrot adresat nieznany". Stwierdzić zatem należy, iż prowadzący postępowanie w przedmiotowej sprawie organ administracji uchybił obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia sprawy, czym naruszyły przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Ta wadliwość procesowa przekreśla obie decyzje bez konieczności badania merytorycznego rozstrzygnięcia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rozpatrują ponownie sprawę organ ustali krąg wnioskodawców. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.