IV SA/Wa 1802/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Kaja Angerman Asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 21 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2018 r. poz. 276; dalej: ustawa o kombatantach lub ustawa), Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania Z. K. uprawnień kombatanckich. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: Do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wpłynął wniosek Z.(B.) K. o przyznanie uprawnień wynikających z ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, z tytułu urodzenia w czasie trwania represji wobec rodziców na terytorium byłego [...] w czasie [...]. Wnioskodawca urodził się dnia [...] maja 1944 r. w M., na terytorium byłego [...]. Do wniosku nie zostały dołączone dowody potwierdzające, że pobyt rodziców strony w [...] był represją w rozumieniu przepisów ustawy o kombatantach, tj. deportacją z przyczyn politycznych, religijnych lub narodowościowych. W celu uzyskania dowodów w sprawie organ orzekający wystąpił do [...] ([...]) oraz [...] ([...]) o przeprowadzenie kwerendy archiwalnej. Dowody uzyskane w wyniku kwerendy archiwalnej w ww. instytucjach oraz dokumentacja załączona do akt sprawy przez pełnomocnika strony potwierdzają fakt pobytu rodziców strony – U. i B. małżonków K. w [...] w latach 1939-1946. Rodzice wnioskodawcy zostali umieszczeni przez [...] w spisie obywateli polskich zamieszkałych w M.. Jego ojciec w czasie pobytu tam zatrudniony był jako maszynista-stolarz, matka zaś nie pracowała. Brak jest dowodów, że rodzice wnioskodawcy w czasie pobytu w [...] w latach 1939-1946 podlegali represjom, o których mowa w ww. ustawie i dlatego Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł o odmowie przyznania uprawnień określonych w wyżej wymienionej ustawie. Z powyższą decyzją nie zgodził się Z. K., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wnosząc na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. i zarzucając jej naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach, poprzez uznanie, iż skarżący i jego rodzice nie byli ofiarami represji. Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie mu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego, przy czym w myśl art. 134 ppsa, rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając sprawę w granicach zakreślonych przez wskazane wyżej przepisy Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesiony w niej zarzut jest chybiony. Art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kombatantach stanowi, że jej przepisy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego, przy czym represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych na przymusowych zesłaniach i deportacji w [...]. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulegało wątpliwości, że w okresie [...] rodzice skarżącego przebywali na terytorium byłego [...], gdzie zresztą on sam się urodził, przy czym ich pobyt tam wiązał się z rozpoczęciem, a następnie końcem działań wojennych. Uwagę na tę ostatnią kwestię zwrócił zresztą sam skarżący w uzasadnieniu skargi. Zgodnie z wolą ustawodawcy, nie każdy pobyt danej osoby na terytorium [...] w okresie II. wojny światowej zaliczany jest do represji, skutkującym przyznaniem uprawnień kombatanckich na podstawie przepisów powołanej wyżej ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r.. Za pobyt taki uznany może być jedynie ten, który spełnia łącznie dodatkowe dwie przesłanki określone w cytowanym art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b, tj. musi on wynikać z: 1. przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych; 2. przymusowych zesłań i deportacji. Dopiero łączne spełnienie tych określonych przepisami ustawy warunków uprawnia Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych do wydania pozytywnej decyzji na podstawie jej art. 21 ust. 1 w związku z art. 22 ust. 1. We wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich wnioskodawca podał, że jego rodzice "uciekli do [...] w 1939 r." Już ta okoliczność wskazuje na charakter ich przybycia na terytorium [...]. Mimo wskazania w dalszej części wniosku, iż zostali "zesłani do M." wnioskodawca w żaden sposób nie udowodnił, ani nawet nie uprawdopodobnił tej okoliczności. Jak wynika z archiwalnych dokumentów zebranych przez organ, do czasu wybuchu wojny w 1939 r. matka skarżącego – B. G. zamieszkiwała w O., a jego ojciec – U. K. w K., zaś od 1939 r. przebywali w [...]. Brak jest jakichkolwiek dowodów, choćby pośrednich, wskazujących na ich przymusowy (a więc na skutek zesłania lub deportacji) pobyt w M. z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych. W ocenie Sądu, pobyt ten był efektem ucieczki przed działaniami wojennymi i niemiecką okupacją. O ile nie może budzić wątpliwości, że w szczególnych sytuacjach spowodowanych zwłaszcza upływem czasu, gdy przedłożenie przez wnioskodawcę jednoznacznych dowodów na potwierdzenie przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich jest utrudnione, obowiązek współdziałania w ustaleniu prawdy obiektywnej spoczywa na organie, na którym ciąży też obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, o tyle obowiązki te nie mają charakteru bezwzględnego. Przede wszystkim więc na osobie ubiegającej się o te uprawnienia spoczywa wykazania przesłanek uzasadniających ich przyznanie. Zdaniem Sądu, rozpoznając sprawę organ podjął niezbędne kroki w celu weryfikacji wniosku Z.K., zwracając się do [...], czy wielokrotnie do [...] oraz badając dokumenty przedstawione przez stronę. Podkreślić należy, że załączona do wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich rekomendacja [...] z [...] nie może być samoistną i wystarczającą podstawą jego uwzględnienia, zważywszy na jej treść. Z dokumentu tego wynika bowiem, że został on oparty "na podstawie oceny stosownej dokumentacji dokonanej przez [...]". Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy wnioskodawca wywodzi swe uprawnienia z faktu przebywania na przymusowych zesłaniach i deportacji w [...], co nie ma bezpośredniego związku z działaniami niemieckimi. Ponadto z dokumentu tego nie wynika, czy w ocenie podmiotu udzielającego rekomendacji skarżący jest ofiarą prześladowań reżimu narodowo-socjalistycznego, czy też jest poszkodowany przez władze [...]. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy organ prawidłowo zastosował obowiązujący przepis prawa materialnego i w całości podzielić należy ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji. Na zakończenie zauważyć należy, że poza wyartykułowanym w skardze zarzutem naruszenia prawa materialnego, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji żadnych naruszeń prawa, w szczególności przepisów postępowania, które skutkowałyby koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ppsa, skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji.