IV SA/Wa 1805/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-28
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Grzegorz Rząsa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak jednoczesnego złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia stanowi brak formalny podania, który podlega usunięciu w trybie art. 64 § 2 k.p.a., czy też skutkuje automatycznym odrzuceniem wniosku o przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przywrócenia terminu z powodu niezłożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu jest nieprawidłowa. Brak formalny polegający na niezłożeniu czynności, dla której termin był ustanowiony, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, podlega usunięciu w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Przyjęcie odmiennej konsekwencji narusza zasadę ograniczonego formalizmu i obowiązek informacyjny organu.Stan faktyczny
Skarżący D. K. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie dopełnił obowiązku złożenia odwołania jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a., w tym błędne doręczenie decyzji i uznanie, że nie można usprawiedliwić terminu. Sąd uchylił postanowienie Wojewody.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody i zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2016 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego (D. K.) kwotę 597 zł (słownie: pięciuset dziewięćdziesięciu siedmiu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Wojewoda [...] odmówił D. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2016 r. w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. zezwolił na natychmiastowe zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] położonych w miejscowości [...], stanowiących własność D. K.
Pismem z dnia 25 maja 2016 D. K. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji.
Organ przywołując treść art. 58 § 1 i 2 k.p.a. stwierdził, że przepis ten ustanawia cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Pierwszą z tych przesłanek jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu, drugą - wniesienie prośby o przywrócenie terminu, trzecią – dochowanie terminu do wniesienia wniosku, czwarta – dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin.
Wojewoda [...] stwierdził, że D. K. wraz z wnioskiem przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie złożył takiego odwołania.
W ocenie organu strona nie dopełniła obowiązku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z jednoczesnym wniesieniem odwołania od decyzji. W takiej sytuacji zdaniem organu wniosek o przywrócenie terminu nie może zostać uwzględniony bowiem nie spełnia przesłanek z art. 58 § 2 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł D. K. zarzucając:
- naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 77 k.p.a. oraz 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 43 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i błędne przyjęcie przez organ, że decyzja została doręczona skarżącemu prawidłowo oraz że strona nie może usprawiedliwić terminu do wniesienia odwołania, polegające na przyjęciu, że skarżącemu doręczono decyzje w dniu 9 lutego 2016 r., przy czym odbioru przesyłki strona nie potwierdziła osobiście, lecz jego matka, podczas, gdy z akt sprawy wynika, że skarżący ma z matką sporadyczny kontakt, a matka jest osobą starszą mającą problemy z pamięcią, co spowodowało, że nie przekazała skarżącemu przesyłki,
- naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 k.p.a., i 9 k.p.a. w zw. z art. 58 § 2 k.p.a. oraz art. 64 § 2 k.p.a. przez uznanie przez organ, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu z uwagi na to, że nie wniósł samego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jednocześnie z odwołaniem, które to czynności według organu muszą być dokonane jednocześnie.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 zwana dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesiono.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.).
O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie, stosownie do przepisu art. 59 § 2 k.p.a., organ właściwy do rozpatrzenia odwołania.
Zgodnie z powyższymi regulacjami o przywróceniu terminu do dokonania czynności procesowej decyduje łączne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu (1); wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (2); jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (3); we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania (4).
Z punktu widzenia okoliczności niniejszej sprawy kluczowe znaczenie dla oceny zasadności wywiedzionej skargi jest rozstrzygnięcie kwestii czy słusznie organ przyjął, iż złożenie wniosku o przywrócenie terminu bez odrębnego złożenia odwołania skutkuje automatycznie brakiem spełnienia przesłanek, o których mówi art. 58 k.p.a. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie takie stanowisko organu nie może zostać zaakceptowane.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pozbawioną podstaw prawnych w realiach tej sprawy należało uznać odmowę przywrócenia terminu z uwagi na niezłożenie odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Niewątpliwie, składając taki wniosek należy jednocześnie dopełnić czynności, dla której termin był ustanowiony i został przekroczony, co wynika z treści art. 58 § 2 k.p.a. Niedopełnienie tej czynności stanowi jednak, zdaniem Sądu, brak formalny podania, który podlega usunięciu w trybie art. 64 § 2 k.p.a. (zob. wyrok NSA OZ w Białymstoku z 2 sierpnia 2000 r. SA/Bk 142/00, opublikowany w OSP 2002/5/72). Przyjęcie odmiennej konsekwencji niedopełnienia czynności (tu złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia), narusza zasadę ograniczonego formalizmu.
Takie działanie organu stanowi jednocześnie naruszenie art. 9 k.p.a. zobowiązującego organ do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach prawnych i faktycznych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Zadaniem organów wynikających z tego przepisu jest dbałość, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa.
Organ rozpoznając powyższą sprawę w pierwszej kolejności powinien rozważyć, czy pismo z dnia 25 maja 2016 r poza wnioskiem o przywrócenie terminu nie zawiera w sobie ponadto odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. Skarżący bowiem stwierdza w powyższym piśmie, ze próbował rozmawiać z inwestorem i wykonawcą, zgłaszał swoje zastrzeżenia i wnosi o zmianę przebiegu linii. Ponadto skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W oparciu o treść art. 64 § 2 k.p.a. organ wyjaśni czy pismo z dnia 25 maja 2016 r. jest jednocześnie odwołaniem, a jeśli nie to wezwie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu poprzez nadesłanie odwołania.
Dodać jednocześnie należy, że brak jest podstaw, aby twierdzić, tak jak uczynił to organ, że w tej samej dacie musi nastąpić wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, jak i dopełnienie czynności, dla której dokonania określony był termin. Istotne jest jedynie aby czynność, dla której strona domaga się przywrócenia terminu została dokonana
Mając na względzie powyższe organ winien ponownie rozpoznając sprawę dostosować się do wskazanych powyżej wskazań.
Zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione albowiem organ nie odniósł się do kwestii terminu, czy też zawinienia skarżącego w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, przyjmując jedynie, że brak dokonania czynności, to jest złożenia odwołania skutkuje automatycznie negatywnym rozstrzygnięciem dla skarżącego.
Z powyższych względów w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło