IV SA/Wa 1806/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi P. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia 28 października 2011 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w P. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji. Wnioskiem z dnia 14 czerwca 2012 r. Stowarzyszenie zwróciło się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Z treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku oraz regulaminu Stowarzyszenia wynika, że wnioskodawca jest stowarzyszeniem zwykłym, które nie posiada majątku i nie ma rachunku bankowego. Celami Stowarzyszenia są: 1. uznanie zrównoważonego rozwoju jako podstawy polityki społeczno-gospodarczej państwa, 2. ochrona przyrody, ochrona środowiska, w tym ekologia rozumiana jako ochrona zwierząt, roślin oraz ochrona całego dziedzictwa przyrodniczego, 3. ochrona krajobrazu naturalnego i dziedzictwa kulturowego, 4. powszechna edukacja ekologiczna, 5. monitorowanie działań władz w zakresie ochrony przyrody i ochrony środowiska. Działalność Stowarzyszenia opiera się na pracy społecznej członków, a jedyne źródło jego utrzymania stanowią składki członkowskie. Aktualnie Stowarzyszenie liczy sześciu członków. Składkę członkowską ustalono na 10 zł rocznie i jak podano w uzasadnieniu wniosku, nie powinna ona być podnoszona, ponieważ członkowie pracują społecznie na rzecz Stowarzyszenia, poświęcając swój czas i umiejętności, i pokrywają wiele drobnych wydatków, jak koszty przejazdów, parkingów i telefonów. Wnioskodawca podkreślił, że nie uchyla się od obowiązku ponoszenia opłat sądowych i uiszcza je w miarę możliwości, jednak przewlekłość postępowań powoduje "przetrzymywanie przez Skarb Państwa" stosunkowo wysokiej - jak na możliwości Stowarzyszenia - kwoty. W konsekwencji opóźnia się uzyskanie zwrotu kosztów postępowania w innych sprawach, co uniemożliwia ponoszenie pełnych kosztów postępowania i utrudnia dostęp do Sprawiedliwości. Skarżący skonstatował, że nie ma żadnych środków na opłacenie adwokata ani radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 18 lipca 2012 r. Stowarzyszenie wniosło sprzeciw od postanowienia z dnia 26 czerwca 2012 r., w którym podjęło polemikę z argumentacją przedstawioną w postanowieniu referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jako że sprzeciw nie został odrzucony, sprawa, zgodnie z powyższym przepisem, podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej jest możliwe w zakresie częściowym gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Na wnioskodawcy spoczywa więc ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca w złożonym na formularzu wniosku nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Wykazał jedynie, że jedynymi środkami stowarzyszenia są środki pochodzące ze składek sześciu jego członków, w wysokości dziesięć złotych rocznie. Funkcją prawa pomocy nie jest finansowanie działalności stowarzyszeń, które zakładając w swoich statutach/regulaminach występowanie przed sądami administracyjnymi same powinny się troszczyć o pokrycie kosztów postępowania. Prawo pomocy jest instytucją szczególną i powinna być stosowana tylko w wyjątkowych sytuacjach, jako że jest wyjątkiem od reguły zawartej w art. 199 p.p.s.a., który stanowi, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, Na podstawie przedstawionych dokumentów należy stwierdzić, że skarżący w dalszym ciągu nie wykazał, by przyznanie mu prawa pomocy było zasadne. Oceniając wniosek skarżącego, argumenty przestawione w sprzeciwie od postanowienia z dnia 26 czerwca 2012 r.7 Sąd nie widzi podstaw, by zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. skarżący został zwolniony od ponoszenia kosztów postępowania. W świetle powyższego Sąd postanowił jak w sentencji na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.