IV SA/Wa 1808/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Karolina Kisielewicz - Malec po rozpoznaniu w dniu 3 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E.S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lipca 2007r.. Nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: zwolnić skarżącą E.S. od kosztów sądowych w całości E.S. w skardze na opisaną w sentencji decyzję zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, co podtrzymała w przedłożonym - na wezwanie Sądu - formularzu PPF. Z zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca posiada spółdzielcze prawo do lokalu o powierzchni 42m2. Ponadto nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe Jak podała, jedynym źródłem jej dochodu jest emerytura w wysokości 1207 zł. brutto (1009 zł. netto) z której pokrywa m.in. zakup drogich leków. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej u.p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku częściowego przyznania prawa pomocy, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od opłat sądowych i wydatków. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa. Powinno mieć miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Oceniając zasadność wniosku Sąd musi wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych w danym postępowaniu, a z drugiej szeroko rozumiane możliwości finansowe strony skarżącej. Dokonując oceny wniosku w oparciu o wymienione wyżej kryteria, Sąd uznał, że E.S. zasługuje na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazała bowiem, że jej stan majątkowy i zdolności płatnicze nie pozwalają na partycypowanie, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, w kosztach postępowania sądowego. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżąca jest samotną emerytką, która utrzymuje się z emerytury w wysokości 1009,16 zł. (netto). Jej stan majątkowy jest skomplikowany, ze względu na konieczność ponoszenia wysokich kosztów leczenia własnego, wiążących się z wagą jej dolegliwości zdrowotnych. Oznacza to, że skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, ponieść związanych ze sprawą wydatków, mimo posiadania źródła dochodów. Co prawda skarżąca nie podała kosztów leczenia jednakże przy uwzględnieniu wysokości jej emerytury uznać należy, że posiada ona jedynie niewielkie kwoty wystarczające na zaspokojenie innych, podstawowych potrzeb. Dlatego też poniesienie przez skarżącą kosztów wpisu sądowego mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w jej koniecznym utrzymaniu, a więc grozić zachwianiem jej sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W świetle skomplikowanej sytuacji zdrowotnej skarżącej oraz jej wieku trudno byłoby przewidywać szybką zmianę jej sytuacji materialnej. W konsekwencji uznać należy, że z dużym prawdopodobieństwem nie będzie jej na poniesienie kosztów sądowych stać w przyszłości. Dlatego też uprawniony jest zdaniem Sądu wniosek, że skarżącą należy zwolnić od konieczności ponoszenia wszelkich związanych ze sprawą kosztów sądowych. Nie można bowiem wymagać od skarżącej aby z emerytury poczyniła oszczędności we własnych wydatkach, by pokryć chociaż w części należne koszty zainicjowanego postępowania sądowego. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie stanowiłaby więc naruszenie przepisów regulujących jego przyznawanie i pozbawiała skarżącą prawa do sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia. Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.