IV SA/Wa 1809/20

WyrokWSA w Warszawie2021-02-12

Skład orzekający: Monika Barszcz, Aneta Dąbrowska, Marzena Milewska - Karczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej naruszył prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) poprzez uniemożliwienie jej zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie, zwłaszcza w kontekście ograniczeń wprowadzonych z powodu pandemii COVID-19?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły art. 10 § 1 k.p.a., uniemożliwiając stronie czynny udział w postępowaniu. Pomimo możliwości kontaktu telefonicznego i pisemnego, strona nie mogła zapoznać się z aktami sprawy w ostatnim dniu wyznaczonego terminu z powodu wprowadzenia stanu epidemii i ograniczeń w bezpośredniej obsłudze petentów. Brak sporządzenia notatek służbowych z rozmów telefonicznych strony z pracownikami organu uniemożliwił weryfikację twierdzeń strony i ustalenie, jakie informacje zostały jej przekazane, co miało wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej W. G. usunięcie uchybień w oznakowaniu bydła. Strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., wskazując na brak możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie z powodu ograniczeń związanych z pandemią COVID-19. Organy administracji utrzymywały, że strona miała możliwość złożenia wyjaśnień pisemnie lub telefonicznie, a rozmowy telefoniczne nie mogły być uznane za wypełnienie obowiązków.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz W. G. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Barszcz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2020 r., nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz W. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Agenci Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR", "organ II instancji", "organ odwoławczy") z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor ARiMR" lub "organ I instancji") z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień. Jednocześnie Prezes ARiMR nakazał wykonanie decyzji Dyrektora ARiMR w terminie [...] dni od dnia doręczenia decyzji oraz zobowiązał do poinformowania organu o jego wykonaniu. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 14 lutego 2020 r. inspektorzy [...] przeprowadzili kontrolę w siedzibie stada będącego w posiadaniu W. G. (dalej: "skarżący", "strona"). W trakcie kontroli stwierdzono następujące uchybienia: 1) braku oznakowania dwoma kolczykami 2 sztuk bydła, 2) braku oznakowania jednym kolczykiem 16 sztuk bydła, 3) nieterminowe zgłoszenia do rejestru 3 sztuk bydła oraz nieterminowe zgłoszenie padnięcia 1 sztuki. Pismem z dnia 27 lutego 2020 r. Organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie: 1) braku oznakowania dwoma kolczykami 2 sztuk bydła, 2) braku oznakowania jednym kolczykiem 16 sztuk bydła. Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. Dyrektor ARiMR nakazał stronie: 1) oznakować dwoma kolczykami 2 sztuki bydła; 2) oznakować jednym kolczykiem 16 sztuk bydła w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor ARiMR wskazał, że w przypadku uchybienia dotyczącego nieterminowego zgłoszenia do rejestru 3 sztuk bydła oraz nieterminowe zgłoszenie padnięcia sztuki, nie wszczęto postępowania w sprawie nakazania usunięcia uchybień, ze względu na fakt, że nieprawidłowość ta dotyczy zgłoszenia urodzenia po ustawowym terminie przekazanych do Biura Powiatowego 31.01.2020 r., oraz zgłoszenia padnięcia po ustawowym terminie przekazanego do Biura Powiatowego 12.02.2020 r., tak więc zgłoszenia zostały dokonane, tym samym zbędne jest prowadzenie postępowania i wydanie decyzji nakazującej usunięcie ww. uchybień. Organ I instancji wskazał również, że z uwagi na fakt, iż stwierdzone podczas ww. kontroli uchybienia dot. braku oznakowania dwoma kolczykami 2 sztuk bydła oraz braku oznakowania jednym kolczykiem 16 sztuk bydła, nie zostały usunięte, koniecznym jest wydanie niniejszej decyzji nakazującej usunięcie ww. uchybień. Ponadto Dyrektor ARiMR poinformował, że ww. nieprawidłowości stanowią naruszenie przepisów: 1. art. 17 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 1149 ze zm.), który określa, że oznakowanie zwierząt gospodarskich polega na: oznakowaniu bydła w sposób określony w art. 4 rozporządzenia nr 1760/2000 oraz w art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 911/2004, z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1760/2000 w zakresie dotyczącym kolczyków, paszportów i rejestrów w gospodarstwach (Dz. Urz. UE L 163 z 30.04.2004, str.65 z późn. zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem nr 911/2004", oraz 2. art.17 ust. 3 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. póz. 1149 ze zm.), który mówi, że w przypadku utraty przez bydło, owcę lub kozę kolczyka lub kolczyka zawierającego elektroniczny identyfikator lub uszkodzenia go w sposób uniemożliwiający identyfikację zwierzęcia zastępuje się go odpowiednio duplikatem kolczyka lub duplikatem kolczyka zawierającym elektroniczny identyfikator. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, w dniu 16 kwietnia 2020 r. strona wniosła odwołanie. W odwołaniu strona wskazała na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., który wskazuje na obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji oraz nakazał jej wykonanie w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji oraz poinformowanie organu o jej wykonaniu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że mając na uwadze art. 19a ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 roku o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. 2012 poz. 1149 tj.), który jednoznacznie zabrania utrzymywania zwierząt nieoznakowanych, do strony postępowania zostało skierowane zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie (doręczone w dniu 9 marca 2020 r.). Prezes ARiMR zaznaczył, że pomimo pouczenia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, strona nie stawiła się w Biurze Powiatowym, ani też nie złożyła wyjaśnień we wskazanym terminie. Organ odwoławczy wskazał, że konieczność wydania decyzji nakazującej usunięcie uchybień spowodowana była stwierdzonymi podczas kontroli uchybieniami oraz brakiem złożenia przez stronę wyjaśnień i przesłania ich na adres [...] Biura Powiatowego ARiMR, w przedmiocie usunięcia uchybień stwierdzonych podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 14 lutego 2020 r., dotyczących braku oznakowania dwoma kolczykami dwóch sztuk bydła oraz braku oznakowania jednym kolczykiem szesnastu sztuk bydła. Prezes ARiMR zaznaczył również, że w przypadku uchybienia wskazanego w punkcie 3 Decyzji, tj. stwierdzenia nieterminowego zgłoszenia do rejestru sztuk bydła oraz nieterminowego zgłoszenie padnięcia sztuki zgłoszenia zostały dokonane, tym samym zbędne było prowadzenie postępowania i wydanie decyzji nakazującej usunięcie ww. uchybień. Prezes ARiMR zaznaczył, że decyzja organu I instancji została dostarczona na adres zamieszkania strony i podjęta przez W. G. w dniu 7 kwietnia 2020 r., co stwierdzono na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, że Dyrektor ARiMR wywiązał się z obowiązku i poinformował zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a także złożenia stosownych wyjaśnień oraz możliwości przesłania ich na adres [...] Biura Powiatowego ARiMR w ciągu 7 dni licząc od doręczenia zawiadomienia. Natomiast w odniesieniu do zastrzeżenia dotyczącego wydania decyzji przez organ I instancji, przy braku złożenia przez stronę wyjaśnień Prezes ARiMR wskazał, że Dyrektor Oddziału Regionalnego ma obowiązek wydania decyzji w każdym przypadku, gdy w trakcie kontroli stwierdzono uchybienie wymagające usunięcia, które dotyczy m.in. braków w oznakowaniu zwierzęcia. Jednocześnie organ II instancji zaznaczył, że do dnia 6 maja 2020 r. nie wpłynęło do Biura Powiatowego w [...] oświadczenie strony o usunięciu uchybienia zawartego w decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. polegającym na oznakowaniu lub uzupełnieniu oznakowania wskazanych zwierząt. Ponadto informację o zrealizowaniu wykonania przedmiotu decyzji strona winna przekazać kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR tj. poinformować o dokonaniu zamówienia duplikatów kolczyków w celu oznakowania lub uzupełnienia oznakowania przedmiotowych sztuk bydła oraz potwierdzenie ich założenia na zwierzęta (oznakowania). W zakresie zastrzeżenia dotyczącego umieszczenia w decyzji organu I instancji sztuki nr [...], która została sprzedana po terminie kontroli Prezes ARiMR wskazał, że organ odniósł się do braków oznakowaniu bydła i nakazał uzupełnienie oznakowania ww. sztuki. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w odwołaniu strona wskazała, że dokonała zamówienia na duplikaty kolczyków w Biurze Powiatowym, co jednak nie jest zgodne ze stanem faktycznym. Zgodnie z zasadami zaopatrywania się w kolczyki i duplikaty kolczyków Oddziały terenowe ARiMR nie pośredniczą w zamawianiu kolczyków i duplikatów kolczyków. Organ odwoławczy podkreślił, że w Biurze Powiatowym posiadacz zwierząt składa wniosek o przydzielenie puli numerów duplikatów kolczyków dla bydła, owiec albo kóz, a po rozpatrzeniu zasadności wniosku posiadacz zwierzęcia otrzymuje dokument "Odpowiedź na wniosek o przydzielenie puli numerów duplikatów kolczyków dla bydła, owiec albo kóz" - w tym przypadku bydła - podpisany przez Kierownika Biura Powiatowego oraz opatrzony pieczęcią "Autoryzowane do produkcji". Otrzymany dokument jest podstawą do złożenia zamówienia na kolczyk u wybranego dostawcy, zgodnie z przepisem prawa tj. art. 21 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 roku o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. 2019 r., poz. 1149), który stanowi, że posiadacz zwierzęcia gospodarskiego nabywa bezpośrednio u dostawcy znajdującego się na liście, o której mowa w art. 26 kolczyki lub duplikaty kolczyków z numerami identyfikacyjnymi zwierząt gospodarskich. Odnosząc się do zastrzeżenia wydania decyzji pomimo zawieszenia biegu terminów, Prezes ARiMR wskazał, że art. 15zzr dodany został do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 r., poz. 374 ze zm.) przez art. 1 pkt. 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 568), a zatem art. 15zzr został dodany w dniu 31 marca 2020 r. tj. w dniu podpisania decyzji. W dniu 25 maja 2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynęło pismo skarżącego, w którym to strona powołując się na wprowadzony w dniu 14 marca 2020 r. stanu zagrożenia epidemiologicznego na terenie Polski i wstrzymanie biegu spraw administracyjnych wniósł o przywrócenie biegu terminu do wglądu w dokumentację zgromadzoną w związku z przeprowadzoną kontrolą i odniesienia się do zgromadzonego materiału, czyli złożenia stosownych wyjaśnień, oświadczeń. Pismem z dnia 31 maja 2020 r. (wpływ do organu w dniu 3 czerwca 2020 r.), strona ponownie wystąpiła o przywrócenia biegu jego sprawy, tzn. prawa wglądu w dokumentację zgromadzoną w związku z przeprowadzoną kontrolą w jego gospodarstwie. Skarżący zażądał także niezwłocznego wydania kserokopii dokumentów, na podstawie których sporządzono obie decyzje w sprawie. Pismem z dnia 10 czerwca 2020 r. przychylono się do prośby strony i przesłano dokumenty, na podstawie których zostały wydane rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia 17 czerwca 2020 r. (wpływ do organu 18 czerwca 2020 r.) skarżący oświadczył, iż na dzień 16 marca 2020 r. wszystkie sztuki bydła znajdujące się w jego gospodarstwie były oznakowane w sposób prawidłowy, tzn. zgodny z przepisami. Nie zgadzając się z decyzją Prezesa ARiMR, w dniu 17 czerwca 2020 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. W przedmiotowej skardze, skarżący podniósł, że w oparciu o art. 10 § 1 k.p.a., stronie przysługuje prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji, prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, oraz zgłoszonych żądań. Skarżący podał, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania otrzymał 9 marca 2020 r., a następnego dnia rozmawiał telefonicznie z Inspektor [...], informując o zamiarze skorzystania z prawa wglądu i złożenia stosownych wyjaśnień w siedzibie Biura Powiatowego w przysługującym terminie do 7 dni, oraz że poinformował, iż jest w trakcie kolczykowania zwierząt, czyli usuwania uchybień wskazanych podczas kontroli z 14 lutego 2020 r. Ponadto, strona podniosła, że w dniu 11 marca 2020 r., w trakcie rozmowy telefonicznej z Kierownik Biura Powiatowego w [...] dotyczącej innej sprawy, skarżący również poinformował o zamiarze skorzystania z prawa złożenia oświadczenia, a treści wyjaśnień zależne były od zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych zadań. Strona podała, że w dniu 16 marca 2020 r. około godz. 10.00 podjęła kontakt telefoniczny z Biurem Powiatowym celem uzyskania informacji o możliwości wglądu w dokumentację w tym dniu, uzyskując informację zwrotną od Kierownika Biura o braku możliwości obsługi petentów ze względu na wprowadzenie stanu epidemiologicznego Covid - 19. Dalej skarżący wskazał, że w rozmowie telefonicznej z 24 marca 2020 r. uzyskał informację, że nie złożył oświadczenia drogą pocztową, na co strona podniosła, że w rozmowie z Kierownikiem Biura zastrzeżono chęć osobistego wglądu do akt przed złożeniem oświadczenia. Skarżący podał, że na potwierdzenie przeprowadzonych a zarazem istotnych w tej sprawie rozmów telefonicznych można odsłuchać nagrania rozmów i przeanalizować notatki służbowe sporządzane w Biurze Powiatowym ARiMR w [...]. W ocenie skarżącego, pomimo jego starań, organ wydał decyzję nakazującą, nie uwzględniając prawa wglądu, nie wyjaśniając w pouczeniu dlaczego podjął taką decyzję. Ponadto w pouczeniu decyzji znalazły się błędy formalne nie uwzględniające stanu epidemii i zawieszenia uprawomocnienia decyzji w czasie epidemii. Decyzja została podpisana w dniu wprowadzenia art. 15zzr dodanego do ustawy z dnia 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, ale fizycznie wysłano ją 2 kwietnia 2020 r., czyli trzy dni po ogłoszeniu ww. przepisu. Skarżący podniósł, że decyzja nie odnosi się zupełnie do faktu, że podjął on działania zmierzające do usunięcia uchybień w postaci zamówienia duplikatów kolczyków i przekazania informacji o tych czynnościach w dniu 10 marca 2020 r. Ponadto wskazał, że wydana decyzja nie zawiera uzasadnienia w zakresie pominięcia prawa wglądu, nie wskazuje na zagrożenie życia, ani dużych strat materialnych, które mogłyby uzasadnić wydanie decyzji bez zachowania terminów do wglądu w akt. Jednocześnie strona podniosła, że nie można jej zarzucić, że posiada sztuki bydła niemożliwe do identyfikacji, ponieważ raport z kontroli stwierdza to wprost, a w konsekwencji nie ma ryzyka wprowadzenia do obrotu nieidentyfikowalnych (nierejestrowanych) zwierząt. Odnośnie decyzji organu odwoławczego skarżący wskazał, że zawiera ona błędy formalne, tzn. nie odnosi się do głównego zarzutu o uniemożliwieniu wglądu, a nawet podaje nieprawdę, że organ wywiązał się ze swoich zobowiązań, co w zaistniałej sytuacji było rzeczą niemożliwą, ze względu na stan epidemiologiczny COVID-19 i zamknięcie biur dla stron. Decyzja została wydana mimo obowiązywania art. 15zzr i nie uwzględniono w pouczeniu zawieszenia uprawomocnienia się decyzji, tylko poinformowano o 30 dniowym terminie odwołania, co stanowi naruszenie przepisów o wstrzymaniu biegu terminów w czasie pandemii. Ponadto skarżący podniósł, że organ nie przysłał mu żadnego zawiadomienia ani informacji o dalszym postępowaniu w sytuacji ograniczenia możliwości wglądu do dokumentacji. Końcowo strona wskazała, że podstawą całej sprawy jest brak możliwości wglądu w akta, który przysługuje stronie, czyli 7 dni od zawiadomienia tj. od 10 marca do 16 marca 2020 r. (włącznie). Strona wskazała także, że z uwagi na wszystkie wskazane okoliczności i podejmowane próby mediacji z organem, które uniemożliwiły wgląd i odniesienia się do materiału, złożony został do Kierownika Biura Powiatowego wniosek o przywrócenie terminu, na które do dnia dzisiejszego organ nie odpowiedział. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania oraz podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy uzasadniając wniosek o oddalenie skargi przytoczył treść art. 17 ust. 2 pkt 1, ust. 3, ust. 3b i ust. 3c, 19a, art. 26, art. 30 ust. 1 i ust. 3, art. 31 ust. 10 i ust. 11 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Organ II instancji zaznaczył, że z dokumentacji sprawy wynika, iż kontrola na miejscu przeprowadzona u skarżącego wykazała m.in. brak oznakowania dwoma kolczykami dwóch sztuk bydła oraz brak oznakowania jednym kolczykiem szesnastu sztuk bydła, co zostało stwierdzone w protokole z kontroli z dnia 14 lutego 2020 r., a skarżący nie negował tego faktu, a nadto miał obowiązek oznakować te zwierzęta w określonym terminie i przekazać do ARiMR informację o dokonaniu tej czynności. Organ odwoławczy wskazał, że konieczność wydania przez ARiMR decyzji z dnia [...] marca 2020 r. nakazująca usunięcie uchybień spowodowana była stwierdzonymi podczas kontroli brakami w oznakowaniu bydła skarżącego oraz brakiem przekazania przez skarżącego informacji/wyjaśnień w przedmiocie usunięcia tych uchybień. W zakresie podniesionego przez skarżącego zarzutu wydania decyzji bez uwzględnienia stanu epidemii organ II instancji przywołał treść art. 15zzr. ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVJD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (w brzmieniu obowiązującym do dnia 16 maja 2020 r.). Organ odwoławczy wskazał, że obowiązywanie na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, a wcześniej stanu zagrożenia epidemicznego z powodu rozprzestrzeniania się choroby zakaźnej wywołanej wirusem SARS-CoV-2 spowodowało z mocy prawa zawieszenie biegu określonych w ww. przepisie terminów w prowadzonych postępowaniach administracyjnych. Określone terminy, które biegły w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej tj. w dniu 31 marca 2020 r. - uległy od dnia 31 marca 2020 zawieszeniu. Natomiast te, które miały rozpocząć swój bieg, biegu tego nie rozpoczęły. Dalej organ II instancji wskazał, że mając na uwadze to, że ustawa z 14 maja 2020 r. weszła w życie w dniu 16 maja 2020 r., ustanie przyczyny powodującej wstrzymanie rozpoczęcia, jak i zawieszenia biegu terminów nastąpiło w dniu 23 maja 2020 r., co oznaczało, że od dnia 24 maja 2020 r. rozpoczęły bieg terminy, które nie rozpoczęły swojego biegu przed dniem 31 marca 2020 r. Terminy, które rozpoczęły swój bieg przed dniem 31 marca 2020 r. i od tej daty uległy zawieszeniu, biegły dalej, co oznaczało, że do zachowania terminu wliczone były także te dni, które nastąpiły przed dniem zawieszenia. Prezes ARiMR wskazał, że stwierdził, iż prowadzone postępowanie administracyjne było związane z wystąpieniem uchybień w zakresie obowiązku oznakowania zwierząt przez ich posiadacza i terminem wyznaczonym na usunięcie tych uchybień. ARiMR stwierdzając brak oznakowania zwierząt, wydała decyzję nakazującą stronie usunięcie tych uchybień w określonym terminie, (określając ten termin na 30 dni od dnia otrzymania decyzji). Jednak z niezachowaniem tego wyznaczonego przez Agencję terminu na usunięcie przedmiotowych uchybień, Agencja nie wiązała żadnych bezpośrednich sankcji. Organ II Instancji zwrócił uwagę, że decyzja wydana przez ARiMR została przekazana do wiadomości do powiatowego lekarza weterynarii i dopiero ten podmiot, na podstawie oceny ryzyka lub zdrowia zwierząt mógł zastosować sankcję określoną w tym przepisie. Wobec powyższego w opinii organu odwoławczego do przedmiotowej sprawy nie miał zastosowania art. 15zzr ustawy o Covid-19, bowiem sprawa ta nie mieściła się w katalogu spraw wskazanych w tym przepisie. Ponadto Prezes ARiMR wskazał, że strona winna przekazać kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR informacje nie tylko o dokonaniu zamówienia duplikatów kolczyków w celu oznakowania lub uzupełnienia oznakowania przedmiotowych sztuk bydła, ale również informacje potwierdzające ich założenie na zwierzęta (oznakowanie), zaś samo zamówienie duplikatów kolczyków nie było jeszcze wypełnieniem obowiązków skarżącego związanych z oznakowaniem zwierząt. Organ II instancji podkreślił, że przy braku złożenia przez stronę wyjaśnień, co do wyników kontroli i nie złożeniu przez skarżącego oświadczenia o oznakowaniu zwierząt, organ miał obowiązek wydania stronie decyzji nakazującej oznakowanie zwierząt zgodnie z przepisami prawa. Nawet już po wydaniu decyzji I instancji i upływie 30 dniowego terminu na oznakowanie zwierząt, strona nadal nie złożyła oświadczenia o dokonaniu oznakowania lub uzupełnienia oznakowania zwierząt. Oświadczenie o tym, że wszystkie sztuki bydła znajdujące się w gospodarstwie strony zostały oznakowane w sposób prawidłowy zostało złożone przez skarżącego dopiero pismem z dnia 17 czerwca 2020 r., a więc po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Prezes ARiMR odniósł się także do stanu faktycznego wynikającego z dokumentacji zgromadzonej w sprawie, wskazując, że zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego przez ARiMR skarżący otrzymał w dniu 9 marca 2020 r. Organ poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a także o możliwości złożenia stosownych wyjaśnień oraz możliwości przesłania ich na adres [...] Biura Powiatowego ARiMR w ciągu 7 dni licząc od doręczenia zawiadomienia, który to termin upływał w dniu 16 marca 2020 r. W zakresie podniesionego zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., organ odwoławczy zaznaczył także, że biorąc pod uwagę fakt, iż praca biur powiatowych ARiMR miała miejsce do 15:30, komunikat Prezesa ARiMR wydany dnia 13 marca 2020 r. (piątek) o godz. 14:00, oznaczał w praktyce, iż dopiero od dnia 16 marca 2020 r. (poniedziałek) nie było możliwości obsługi bezpośredniej petentów w biurach powiatowych ARiMR. Biura ARiMR zostały więc zamknięte dopiero w ostatnim dniu z 7 dniowego terminu wyznaczonego stronie na zapoznanie się z aktami sprawy. W ocenie organu odwoławczego, nie było zatem żadnych przeszkód do zapoznania się przez skarżącego z dokumentacją sprawy przed dniem 16 marca 2020 r. zgodnie z informacją udzieloną przez ARiMR w zawiadomieniu z dnia 27 lutego 2020 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego. Do przedmiotowej odpowiedzi na skargę organ dołączył m.in. wydruk z Polskiej Agencji Prasowej w sprawie komunikatu Prezesa ARiMR z dnia 13 marca 2020 r. wraz z przykładowymi adresami stron internetowych, gdzie ta informacja została przekazana. W odpowiedzi na stanowisko organu, pismem z dnia 17 września 2020 r. (następnie sprostowanym w zakresie dat, pismem z dnia 16 listopada 2020 r.) skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo strona nie zgodziła się z przedstawionym przez Prezesa ARiMR stanem faktycznym sprawy, z uwagi na brak odniesienia do wykonanego połączenia telefonicznego z dnia 16 marca 2020 r. o przeprowadzonej rozmowie z Kierownikiem Biura Powiatowego. Skarżący zaznaczył, że w dniu 25 maja 2020 r. (a nie jak twierdzi organ w dniu 27 maja 2020 r.), złożył wniosek o przywrócenie biegu sprawy na ręce Kierownika. Zdaniem strony stwierdzenie organu, iż przedmiotowe pismo jest złożone zbyt późno stanowi nieprawdę. Odnośnie faktu, że art. 15zzr nie obowiązywał w przedmiotowej sprawie, skarżący zaznaczył, że w zaskarżonej decyzji zostało wyszczególnione, że przepis ten wszedł w życie w dniu podpisania decyzji. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, decyzja nie powinna być do niego wysłana. W ocenie strony, twierdzenie, że przepis ten nie obowiązywał w odniesieniu do rejestracji zwierząt jest niezasadne, ponieważ ARiMR rejestrowała zwierzęta, ale dopuszczała też możliwość, że rolnicy nie posiadali paszportów, potwierdzających rejestrację, co też jest naruszeniem przepisów o rejestracji i znakowaniu zwierząt. Pismem z dnia 12 października 2020 r., kierowanym do skarżącego, Prezes ARiMR wskazał, że zgodnie z treścią § 9 ust. 1 i 2 Instrukcji kancelaryjnej wprowadzonej zarządzeniem nr 61/2015 Prezesa ARiMR z dnia 12 października 2015 r. w sprawie wprowadzenia instrukcji kancelaryjnej, rzeczowego wykazu akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwum zakładowych i składnic akt w ARiMR z późn. zm. (dalej: "Instrukcja"), załatwienie sprawy może być ustne lub pisemne, przy czym ustne załatwienie należy stosować między komórkami organizacyjnymi. Organ wskazał, że analiza przedmiotowej sprawy pozwala na stwierdzenie, że sporządzenie notatki służbowej z rozmowy pomiędzy skarżącym, a Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] powinno mieć miejsce z uwagi nie tylko na zabezpieczenie interesów beneficjenta ale również ARiMR. Organ II instancji wskazał, że zaniechanie w postaci braku sporządzenia takiej notatki stanowić może naruszenie wewnętrznych procedur w zakresie udokumentowania komunikacji ze stroną postępowania. Jednocześnie organ II instancji mówi, że art. 10 § 3 k.p.a. wskazuje na sytuacje, w których obowiązkowe jest sporządzenie adnotacji. Pismem z dnia 15 października 2020 r. skarżący doprecyzował swoje stanowisko w sprawie w zakresie odbytych rozmów z Kierownikiem ARiMR. Dodatkowo strona wskazała, że obecnie Dział Kontroli Wewnętrznej [...] Oddziału Regionalnego ARiMR prowadzi kontrolę wewnętrzna poprawności przebiegu procesu wydania zaskarżonej decyzji oraz przekazania niepełnej dokumentacji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Do przedmiotowego pisma, strona dołączyła bilingi rozmów telefonicznych prowadzonych przez skarżącego z ARiMR w okresie od 16 marca 2020 r. do 23 kwietnia 2020 r. Pismem z dnia 11 stycznia 2021 r. (data pisma) organ odwoławczy doprecyzował swoje stanowisko w sprawie. W opinii Prezesa ARiMR dla samego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i oceny czy skarżący wypełnił wszystkie obowiązki w zakresie oznakowania zwierząt, nie ma znaczenia fakt czy i w jakim terminie były przeprowadzone przez skarżącego rozmowy telefoniczne z pracownikami ARiMR, bowiem wbrew twierdzeniom strony rozmowa telefoniczna nie mogła być uznana za wypełnienie tych obowiązków. Organ II instancji wskazał, że ARiMR nie przyjmowała żadnych oświadczeń o wypełnieniu obowiązków składanych telefonicznie, gdyż ta forma nie jest przewidziana przepisami ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Organ odwoławczy podkreślił również, że chociaż zgodnie z komunikatem Prezesa ARiMR nie było bezpośredniego kontaktu z pracownikami ARiMR od dnia 16 marca 2020 r., to biura ARiMR pracowały, a dokumenty można było składać za pomocą poczty tradycyjnej czy elektronicznej. W dniu 11 lutego 2021 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego, w którym zaznaczył, że w pierwszym piśmie procesowym zaznaczono, że mógł on sprawę załatwić telefonicznie, na co wskazywał także komunikat Prezesa ARiMR. Ponadto w całej Polsce na tablicy ogłoszeń od 13 marca 2020 r. wisiało ogłoszenie o tym, że Biura Powiatowe pracują w trybie zamkniętym i sprawy można załatwiać m.in. telefonicznie. Skarżący podniósł, że zgodnie z treścią § 9 ust. 1 i 2 Instrukcji, przy załatwianiu spraw należy najbardziej proste i celowe formy załatwiania spraw, może być ustne i pisemne. W razie konieczności należy sporządzić notatkę o sposobie załatwienia sprawy. Zdaniem strony, biorąc pod uwagę komunikat Prezesa ARiMR oraz fakt pandemii, celowym było załatwienie sprawy telefonicznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Organy w niniejszej sprawie wskazują na konieczność wydania decyzji nakazującej usunięcie uchybień stwierdzonych podczas kontroli z uwagi na niezłożenie przez stronę stosownych oświadczeń i przesłania ich na adres [...] Biura Powiatowego ARiMR. Organy wskazują, że do dnia poprzedzającego dzień wydania decyzji nie wpłynęło oświadczenie strony o usunięciu uchybienia polegającego na nieoznakowaniu lub nieuzupełnieniu oznakowania wskazanych zwierząt. Zdaniem organu informację o zrealizowaniu wykonania przedmiotu decyzji strona winna przekazać kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR tj. poinformować o dokonaniu zamówienia duplikatów kolczyków w celu oznakowania lub uzupełnienia oznakowania przedmiotowych sztuk bydła oraz potwierdzenie ich założenia na zwierzęta (oznakowania). Organ wskazał, że pisemne oświadczenie o tym, że wszystkie sztuki bydła znajdujące się w gospodarstwie strony zostały oznakowane w sposób prawidłowy zostało złożone przez skarżącego dopiero pismem z dnia 17 czerwca 2020 r., a więc po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Bezsporne w sprawie jest, że zawiadomienie z dnia 27 lutego 2020 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego przez ARiMR skarżący otrzymał w dniu 9 marca 2020 r. Organ poinformował skarżącego wówczas o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a także o możliwości złożenia stosownych wyjaśnień, lub o możliwości przesłania ich na adres [...] Biura Powiatowego ARiMR, w ciągu 7 dni licząc od doręczenia zawiadomienia, który to termin upływał w dniu 16 marca 2020 r. (art. 10 § 1 k.p.a.). Tymczasem w dniu 13 marca 2020 r. (piątek) o godz. 14:00 został wydany komunikat Prezesa ARiMR, zgodnie z którym z uwagi na COVID od dnia 16 marca 2020 r. nie było możliwości obsługi bezpośredniej petentów w biurach powiatowych ARiMR. Porównanie ww. dat wskazuje, że 16 marca 2020 r. (poniedziałek) był ostatnim dniem z 7 dniowego terminu wyznaczonego stronie na zapoznanie się z aktami sprawy oraz możliwości złożenia stosownych wyjaśnień. Jednakże z uwagi na komunikat Prezesa ARiMR strona nie miała możliwości zapoznania się w tym dniu z aktami sprawy, ani nie mogła złożyć osobiście wyjaśnień/ oświadczeń w sprawie. Rację ma organ, że strona mogła dokonać powyższych czyści przed dniem 16 marca 2020 r. zgodnie z informacją udzieloną przez ARiMR w zawiadomieniu z dnia 27 lutego 2020 r., jak również to, że strona mogła złożyć kluczowe w sprawie oświadczenia/ wyjaśnienia za pośrednictwem poczty. Zauważyć jednak należy, że z przykładowego komunikatu Prezesa ARiMR z dnia 13 marca 2020 r., godz. 14:00, załączonego przez organ do odpowiedzi na skargę (k. 19) wynika, że jako alternatywę bezpośredniego kontaktu wskazano w nim, iż " (...) sprawy będzie można załatwiać telefonicznie i pisemnie przez tradycyjną pocztę, bądź elektronicznie (...) kontakt z Agencją będzie odbywał się wyłącznie telefonicznie lub pisemnie (...) Agencja uruchomiła (...) numer telefonu (...)". Biorąc powyższe pod uwagę rację ma strona, że mogła uważać, iż dla załatwienia jej sprawy wystarczy kontakt telefoniczny. Ponadto zauważyć należy, że z okazanych przez stronę wykazów rozmów telefonicznych, w szczególności uzyskanych od organu wynika, że rzeczywiście strona w newralgicznym okresie - 7 dni na zapoznanie się z aktami sprawy odbywała rozmowy z pracownikami Biura Powiatowego Agencji (k. 44-51). Z tych rozmów nie zostały jednak sporządzone notatki służbowe, czy też adnotacje przez pracowników organu. Strona twierdzi m.in., że w dniu 16 marca 2020 r. odbył rozmowę z Kierownik Biura, w której poinformował ją o chęci zapoznania z aktami sprawy oraz o złożeniu oświadczenia o zakolczykowaniu zwierząt. W odpowiedzi otrzymał, jego zadaniem, potwierdzenie od Pani Kierownik: "musimy to uznać". Skarżący twierdzi, że wobec powyższego organ niezasadnie oczekiwał na oświadczenie drogą pisemną, gdyż otrzymał je już ustnie, przez telefon, zgodnie z obowiązującymi wówczas zasadami (k. 35). Strona w dniu 25 maja 2020 r. wystąpiła z pismem o przywrócenie jej terminu do zapoznania z aktami sprawy oraz złożenia stosownych wyjaśnień, oświadczeń z uwagi na to, że już taka możliwość istniała. Fakt przeprowadzonych rozmów telefonicznych ze skarżącym potwierdził sam Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR pismem z dnia 12 października 2020 r. (k. 60), kierowanym do skarżącego, gdzie przyznano, że jego skarga dot. nieudokumentowania przez organ rozmów telefonicznych została uznana w całości za zasadną. Organ ten wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 1 i 2 Instrukcji kancelaryjnej, załatwienie sprawy może być ustne lub pisemne, przy czym ustne załatwienie należy stosować między komórkami organizacyjnymi. Organ ten przyznał, że analiza przedmiotowej sprawy pozwala na stwierdzenie, że sporządzenie notatki służbowej z rozmowy pomiędzy skarżącym, a Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] powinno mieć miejsce z uwagi nie tylko na zabezpieczenie interesów beneficjenta, ale również ARiMR. Organ wskazał, że zaniechanie w postaci braku sporządzenia takiej notatki stanowić może naruszenie wewnętrznych procedur w zakresie udokumentowania komunikacji ze stroną postępowania. Jednocześnie organ wskazał, że art. 10 § 3 k.p.a. wskazuje na sytuacje, w których obowiązkowe jest sporządzenie adnotacji. Skarżący twierdzi, że następnego dnia po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania (9 marca 2020 r.), rozmawiał telefonicznie z Inspektor [...], informując o zamiarze skorzystania z prawa wglądu i złożenia stosownych wyjaśnień w siedzibie Biura Powiatowego w przysługującym terminie do 7 dni, oraz że poinformował, iż jest w trakcie kolczykowania zwierząt, czyli usuwania uchybień wskazanych podczas kontroli z 14 lutego 2020 r. Ponadto, strona podniosła, że w dniu 11 marca 2020 r., w trakcie rozmowy telefonicznej z Kierownik Biura Powiatowego w [...] dotyczącej innej sprawy, skarżący również poinformował o zamiarze skorzystania z prawa złożenia oświadczenia, a treści jego wyjaśnień miały być zależne od zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych zadań. Strona podała, że w dniu 16 marca 2020 r. około godz. 10.00 podjęła kontakt telefoniczny z Biurem Powiatowym celem uzyskania informacji o możliwości wglądu w dokumentację w tym dniu, uzyskując informację zwrotną od Kierownika Biura o braku możliwości obsługi petentów ze względu na wprowadzenie stanu epidemiologicznego Covid - 19. W piśmie z dnia 17 czerwca 2020 r. skarżący oświadczył, iż na dzień 16 marca 2020 r. wszystkie sztuki bydła znajdujące się w jego gospodarstwie były oznakowane w sposób prawidłowy, tzn. zgodny z przepisami. Organ odwoławczy, nie kwestionując co do zasady odbycia rozmów telefonicznych ze skarżącym stwierdził (k.71), że dla samego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i oceny czy skarżący wypełnił wszystkie obowiązki w zakresie oznakowania zwierząt, nie ma znaczenia fakt czy i w jakim terminie były przeprowadzone przez skarżącego rozmowy telefoniczne z pracownikami ARiMR, bowiem wbrew twierdzeniom strony rozmowa telefoniczna nie mogła być uznana za wypełnienie tych obowiązków. Organ II instancji wskazał, że ARiMR nie przyjmowała żadnych oświadczeń o wypełnieniu obowiązków składanych telefonicznie, gdyż ta forma nie jest przewidziana przepisami ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Organ odwoławczy podkreślił również, że chociaż zgodnie z komunikatem Prezesa ARiMR nie było bezpośredniego kontaktu z pracownikami ARiMR od dnia 16 marca 2020 r., to biura ARiMR pracowały, a dokumenty można było składać za pomocą poczty tradycyjnej, czy elektronicznej. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie kluczowa jest treść ww. rozmów odbytych przez stronę z pracownikami organu, zwłaszcza, że były one przeprowadzane przed upływem wyznaczonego stronie 7-dniowego terminu. Strona nie mogła przewidzieć, że w ostatnim dniu – 16 marca 2020 r. nie będzie mogła zapoznać się z aktami sprawy i po tym złożyć stosowne oświadczenie/ wyjaśnienie. Skarżący miał prawo zaplanować, że w ostatnim dniu tego terminu – 16 marca 2020 r. zapozna się z aktami i wówczas złoży stosowne oświadczenie, zwłaszcza, że jak twierdzi informował organ o tym, że jest w trakcie usuwania stwierdzonych uchybień, a potem te uchybienia usunął. Z uwagi na komunikat prezesa, z przyczyn niezależnych, skarżący został jednak tego prawa pozbawiony. Biorąc pod uwagę specyficzny okres (zagrożenie COVID), w którym ww. zdarzenia miały miejsce, strona również mogła mieć prawo do twierdzenia, że wystarczające było złożenie przez niego ustnego oświadczenia pracownikowi, czy też Kierownikowi Biura, zwłaszcza, że nie wiadomo jakie informacje w tym zakresie uzyskała od pracowników Agencji podczas rozmów telefonicznych. Wbrew twierdzeniom organu, że rozmowa telefoniczna nie mogła być uznana za wypełnienie przedmiotowych obowiązków oraz, że ARiMR nie przyjmowała żadnych oświadczeń o wypełnieniu obowiązków składanych telefonicznie, nie można z całą pewnością odtworzyć przebiegu i treści tych rozmów, w szczególności, stwierdzić jakie informacje zostały w tym zakresie przekazane stronie przez pracowników organu. Z uwagi na brak notatek służbowych, czy też adnotacji do których sporządzenia byli zobowiązani pracownicy organu, równie prawdopodobna jest więc wersja zdarzeń przedstawiana przez skarżącego. Zdaniem Sądu powyższe wskazuje, że w stosunku do skarżącego został naruszony przepis art. 10 § 1 k.p.a. – w praktyce uniemożliwiono mu wglądu w akta sprawy i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz złożenie stosownych oświadczeń. Strona miała prawo do wglądu w akta sprawy i po tym złożenia stosownych oświadczeń w ostatnim dniu, wyznaczonego jej 7 – dniowego terminu. Z oczywistych względów nie umożliwiono jej tego w dniu 16 marca 2020 r., zatem mała prawo oczekiwać, że organ wyznaczy jej w tym zakresie inny, możliwy termin. Naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. miało wpływ na wynik sprawy, gdyż strona po zapoznaniu się z aktami sprawy w tym terminie mogła złożyć stosowne oświadczenia wymagane przez organ. Z powodu braku sporządzenia przez pracowników organu stosownych notatek, czy też adnotacji, brak jest możliwości zweryfikowania twierdzeń strony w tym zakresie oraz brak jest możliwości ustalenia, jakie informacje zostały stronie przekazane. Rację ma organ, że odpowiedzialność za prawidłowe oznakowanie zwierząt i przekazywanie stosownych informacji leży po stronie posiadacza zwierząt, jednakże podkreślić należy, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego obowiązują zasady o jakich mowa art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a ponadto oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Realizacja tych zasad wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy może być podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. Zdaniem Sądy organy obu instancji uchybiły również tym zasadom, gdyż nie wykonano w sprawie żadnych czynności celem ustalenia, czy uchybienia stwierdzone w trakcie kontroli zostały usunięte. Zauważyć należy, że strona twierdzi, iż odbywała również bezskuteczne rozmowy telefoniczne z pracownikami organu drugiej instancji. Taki sposób załatwienia sprawy administracyjnej narusza również zasadę dwuinstancyjności postępowania odwoławczego oraz zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa. Zdaniem sądu, w związku z powyższym kluczowym w sprawie, jest ponowne wyznaczenie stronie stosownego terminu, celem umożliwienia wglądu w akta sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie, w szczególności uzyskanie od niego stosownych oświadczeń/ wyjaśnień oraz ustalenie przez organ (za pomocą dostępnych środków dowodowych), czy rzeczywiście zostały przez skarżącego usunięte uchybienia stwierdzone w trakcie kontroli. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni również postępowania dotyczące skargi strony oraz wyniki kontroli wewnętrznej dotyczące niniejszej sprawy. Strona wskazała (k. 44), że Dział Kontroli Wewnętrznej [...] Oddziału Regionalnego ARiMR prowadzi kontrolę wewnętrzną poprawności przebiegu procesu wydania zaskarżonej decyzji. Z uwagi na fakt, że przedmiotem ponownie przeprowadzonego postępowania ma być zasadnicza kwestia umożliwienia stronie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia stosownych oświadczeń przed organem I instancji oraz usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli, konieczne było uchylenie zarówno decyzji organu I, jak i II instancji. Pierwotne nieprawidłowości zostały poczynione przez organ I instancji, następnie powielone przez organ II instancji. Sąd zauważa również, że strona nie tylko może składać oświadczenia pisemnie. Z art. 14 § 2 k.p.a. wynika, że sprawy mogą być załatwiane ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2019 r. poz. 123 i 730) lub za pomocą innych środków łączności, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło