IV SA/Wa 1811/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej M. Sp. z o.o. z siedzibą w R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 1811/09 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009r. Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] czerwca 2008r. uzgadniające usytuowanie zbiornika bezodpływowego o pojemności nie przekraczającej 10 m 3 na działce o nr Ew. [...] w miejscowości C. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Główny Inspektor Sanitarny wywodził, że Wójt Gminy C. rozpatrując wniosek D. M. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie obiektu w zabudowie usługowej na działce nr [...] w miejscowości C., pismem z dnia 7 maja 2008r. wystąpił do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. w sprawie uzgodnienia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji w zakresie odstępstw od warunków technicznych dotyczących odległości pokrywy i wylotów wentylacji zbiornika bezodpływowego o pojemności nieprzekraczającej 10 m3 okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz granic z działkami sąsiednimi, w tym dróg 1 ciągów pieszych. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008r, uzgodnił usytuowanie przedmiotowego zbiornika bezodpływowego w trybie § 36 ust. 4 rozporządzenia ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r, w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 z póź. zm.). Rozpoznając zażalenie M. Spółki z.o.o. Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, że na działce nr ew. [...] D. M. planuje rozbudować istniejący sklep spożywczo- przemysłowy. Działka jest podłączona do sieci wodociągowej, natomiast nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej dlatego też ścieki z planowanego do rozbudowy i przebudowy budynku będą stosownie do § 26 ust. 3 i § 34 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odprowadzane do zbiornika bezodpływowego o pojemności nie przekraczającej 10 m3. IV SA/Wa 1811/09 Organ wywodził, że w myśl § 36 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3 powinna wynosić: 1) od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz do magazynów produktów spożywczych - 15 m, 2) od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 7,5 m. Zgodnie z § 36 ust. 4 rozporządzenia właściwy organ w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w porozumieniu z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, może ustalić dla działek budowlanych odległości mniejsze niż podane wyżej. Główny Inspektor Sanitarny wywodził, że wymiary działki nr [...] nie pozwalają na zachowanie odległości wymaganych przepisami § 36 ust. 1 rozporządzenia, a Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...]czerwca 2008r. uzgodnił usytuowanie zbiornika zgodnie z propozycją naniesioną na planie sytuacyjnym, z zastrzeżeniem aby pokrywę i wylot wentylacji ze zbiornika bezodpływowego zlokalizować w taki sposób, aby zachować jak największe odległości od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz magazynów spożywczych. Powyższe w ocenie organu nie wzbudza żadnych wątpliwości jakie konkretne usytuowanie zbiornika zostało uzgodnione przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. Zdaniem organu po uzyskaniu powyższego uzgodnienia Wójt Gminy C. w swojej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu ustali ostatecznie przedmiotowe odległości. Główny Inspektor Sanitarny wywodził, że tego rodzaju zbiornik mimo, że może stanowić uciążliwość odorową w trakcie opróżniania go ze ścieków - nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem organu przy systematyczny oczyszczaniu zbiornika ze ścieków nie spowoduje on zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniosła M. Spółka z.o.o zarzucając naruszenie § 36 ust, 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75 z 2002r., poz. 690) poprzez niezachowanie warunków jego stosowania. IV SA/Wa 1811/09 Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] czerwca 2009r. znak [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca wywodziła, że ustawodawca w powołanym wyżej rozporządzeniu przewidział odstępstwa od zachowania odległości określonych w § 36 ust. 1 i 2 dając określonym tam organom prawo do ustalenia usytuowania urządzeń sanitarnych, w tym przypadku zbiornika na nieczystości ciekłe i jego wentylacji w mniejszej odległości. Zdaniem skarżącej skoro nie określono dodatkowych warunków dla tego odstępstwa panuje w tym zakresie całkowita dowolność i uznaniowość, bo nie określono, które z odległości należy uznać za odpowiednie dla zachowania wymogów sanitarnych oraz zabezpieczenia środowiska i nieruchomości sąsiednich od wszelkiego rodzaju immisji gazów, wyziewów, zapachów związanych z szambem. W ocenie skarżącej zawarte w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2009r. określenie "w taki sposób aby zachować jak największą odległość od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz magazynów spożywczych" jest błędne, bo nie gwarantuje zachowania warunków sanitarnych, ochrony środowiska i warunków wymaganych dla zabezpieczenia okolicznych mieszkańców i korzystających z nieruchomości. Zdaniem skarżącej jest to sformułowanie zbyt ogólne i nieokreślone. Pojęcie "jak największa odległość" nie stanowi konkretnego polecenia dla zachowania określonych warunków, a jego interpretacja i wykonanie pozostawione jest woli zainteresowanego. Skarżąca Spółka wywodziła, że takie wykonanie uchyla się kontroli w wypadku zrealizowania inwestycji i wybudowania zbiornika z kanałami wentylacyjnymi. Spółka wywodziła, że skoro rozporządzenie w § 36 ust. 4 wprowadza możliwość wyłączenia stosowania ściśle określonych norm, to wszelkie odstępstwa winny być na tyle czytelne aby mogły być zastosowane i skontrolowane. Zdaniem skarżącej obowiązek określenia tych odległości jest czytelny. Ponadto skarżąca wywodziła, że na sąsiedniej działce znajduje się hotel, a ponadto działka nr [...]bezpośrednio przylegająca do działki D. M. jest obecnie własnością skarżącej Spółki i stanowi wraz z obiektem o charakterze zabytkowym i zespołem pałacowo-parkowym oraz stajnią jeden kompleks hotelowo-gastronomiczny. IV SA/Wa 1811/09 Ponadto Spółka podała, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków Delegatura w R. wszczął postępowanie w sprawie wyznaczenia pasa w celu ochrony wartości widokowych zabytku i jego ochrony przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto organ stwierdził, że budynek hotelowy o którym mowa w skardze znajduje się w odległości około 50 m od planowanego zbiornika , a więc w dużo większej odległości niż przewiduje to § 36 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia i dla budynku hotelowego nie będzie stanowić żadnej uciążliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U, nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2009r., jak i utrzymane nim w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] czerwca 2009r. naruszają przepisy prawa. Zasadny jest zarzut skarżącej Spółki odnoszący się do naruszenia przez organy obydwu instancji § 36 ust, 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. nr 75 z 2002r., poz. 690 ze zm.), W myśl § 36 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia "odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów IV SA/Wa 1811/09 ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3 powinna wynosić co najmniej: 1) od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz do magazynów produktów spożywczych -15 m, 1) od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 7,5 m." Ustęp 4 zacytowanego przepisu przewiduje odstępstwa o określonych wyżej regulacji stanowiąc, iż "właściwy organ w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w porozumieniu z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, może ustalić dla działek budowlanych położonych przy zabudowanych działkach sąsiednich odległości mniejsze niż określone w ust. 1 i 2." Przedkładając projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy Wójt Gminy C. zaproponował przyjęcie odległości określonych w § 36 ust. 2 to jest stosowanych w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej. Zasadnie więc skarżąca wywodzi, że odległości te winny być skonkretyzowane w postanowieniu Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. W projekcie decyzji o warunkach zabudowy konkretyzacja taka jest zawarta. Brak jest natomiast ustosunkowania się organu do propozycji przedstawionej przez Wójta Gminy C. Słusznie Główny Inspektor Sanitarny zauważył, że odstępstwo od zachowania odległości o których mowa w § 36 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia podlega ustaleniu przez właściwy organ w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w porozumieniu z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym. Celowym więc było ustosunkowanie się do propozycji zawartej w projekcie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy przedstawionej przez Wójta Gminy C. Natomiast treść postanowienia wydanego przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. narusza dyspozycję zawartą w § 36 ust. 4 powołanego wyżej rozporządzenia. Z przepisu tego bowiem wyraźnie wynika, że zadaniem współdziałających organów jest ustalenie konkretnych odległości. Sformułowanie sentencji postanowienia, iż "pokrywę i wylot wentylacji ze zbiornika bezodpływowego należy zlokalizować w taki sposób, aby zachować jak największą odległość od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń IV SA/Wa 1811/09 przeznaczonych na pobyt ludzi oraz magazynów spożywczych" nie odpowiada treści i celowi powołanego wyżej przepisu. Pamiętać należy, że regulacja ta mówi o odstępstwie od zasady, a więc trafnie skarżąca wywodzi, że w takiej sytuacji warunki te, a w tym przypadku odległości winny być szczegółowo określone, a nie de facto pozostawione uznaniu drugiego ze współdziałających organów. W takim bowiem wypadku nie można stwierdzić czy przedstawiona przez Wójta Gminy C. propozycja została zaakceptowana przez organ współdziałający czy też nie. Ponadto strona skarżąca nie ma możliwości ustalenia w jakiej odległości będzie budowany powyższy zbiornik na nieczystości ciekłe, a przede wszystkim czy odległości te odpowiadają treści postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. Organ bowiem w tym orzeczeniu posługuje się pojęciami niedookreślonymi, które mogą być różnie rozumiane przez każdego odbiorcę. Podkreślić należy, że postanowienie organu I instancji odnosi się jedynie do początkowej treści § 36 ust. 1 pkt 1, pomija zaś w swej treści uzgodnienia dotyczące punktu 2, to jest odległości od granicy działki sąsiedniej, drogi ( ulicy) lub ciągu pieszego. Stan faktyczny sprawy, a w tym i treść skargi jednoznacznie wskazują, że również odległości o których mowa w tej części przepisu nie mogą zostać zachowane z uwagi na wielkość działki zgodnie z powołana wyżej normą prawa. Podkreślić należy, że zasadna jest uwaga skarżącej, iż § 36 ust. 4 jest przepisem uznaniowym, w treści jego bowiem czytamy, że organ "może" uzgodnić inne odległości nie podając przy tym żadnych konkretnych warunków jakie muszą zostać spełnione dla zastosowania tego odstępstwa od reguły. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ postąpi zgodnie z treści § 36 ust. 4 to jest albo zdecyduje się na nie stosownie odstępstwa od regulacji zawartej w rozporządzeniu, albo wyrażając zgodę na takie odstępstwo zakreśli konkretne warunki jakie muszą zostać spełnione, oczywiście uzasadniając za każdym razem jakimi przesłankami organ kierował się w podjęciu tej decyzji. Zarzut skarżącej odnoszący się do kwestii toczącego się przed [...] Konserwatorem Zabytków Delegatura w R. postępowania nie mógł odnieść skutku, albowiem nie ma on znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. IV SA/Wa 1811/09 Na marginesie podnieść również należy, że w toku postępowania przed organami obydwu instancji została naruszona dyspozycja art. 10 k.p.a, albowiem organy nie umożliwiły stronom brania czynnego udziału w sprawie oraz wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i zgłoszonych żądań przed wydaniem postanowień, Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekła jak w sentencji wyroku.