IV SA/Wa 1816/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2016 r. sprawy ze skargi E. P. i L. P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. na rzecz skarżących E. P. i L. P. solidarnie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z [...] maja 2016 r. Nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 4 ust. 4 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. P. i L. P. od decyzji Starosty G. z [...] czerwca 2015 r. nr [...] nakładającej na ww. obowiązek przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego - rowu RS11 zlokalizowanego na działce nr [...], obręb [...] w P., utrzymał przedmiotową decyzję w mocy, za wyjątkiem części dotyczącej terminu wykonania nałożonych decyzją obowiązków, ustalając ten termin - do dnia 30 września 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Starosta G. pismem z 29 maja 2015 r. wszczął postępowanie w sprawie utrzymania urządzenia wodnego - rowu RS11 zlokalizowanego na działce nr [...], obręb [...] w P. stanowiącej własność E. P. i L. P. wyznaczając termin wnoszenia ewentualnych uwag, zastrzeżeń i wniosków. W następstwie przeprowadzonego postępowania Starosta G. decyzją z [...] czerwca 2015 r. nałożył na E. P. i L. P. obowiązek przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego - rowu RS11 zlokalizowanego na działce nr [...], obręb [...] w P. Odwołanie od decyzji Starosty G. z [...] czerwca 2015 r. wnieśli E. P. i L. P. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. rozpatrując odwołanie stwierdził, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że funkcją każdego rowu jest odprowadzanie wód, zarówno z działki na której jest zlokalizowany jak i z terenów położonych powyżej. Jeśli rów jest zamulony i zarośnięty to znaczy, że nie był utrzymywany w należytym stanie. Zastosowanie art. 64 b ustawy Prawo wodne jest możliwe w przypadku nienależytego utrzymania urządzenia wodnego, powodującego zmiany jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty. Starosta G. na podstawie art. 64 b ustawy Prawo wodne zobowiązał E. P. i L. P. do przywrócenia funkcji urządzenia wodnego, tj. rowu na odcinku przebiegającym przez działkę stanowiąca ich własność, ustalając warunki i terminy wykonania nałożonych obowiązków. Organ I instancji wyjaśnił, że w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z rowem, który jest urządzeniem wodnym odwadniającym wyłącznie tereny budowlane. Rów ten nie pełni funkcji melioracyjnej ustalonej w art. 70 ww. ustawy, nie jest urządzeniem melioracji wodnych szczegółowych i nie figuruje w ewidencji prowadzonej przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w Warszawie Inspektorat G. Z uwagi na fakt, że w związku z wniesionym odwołaniem, upłynął termin określony decyzją Starosty G. wykonania prac konserwacyjnych na rowie - zmieniono zapis decyzji w tym zakresie, zaś nowy termin ustalono w sposób, uwzględniający czas niezbędny do przeprowadzenia przedmiotowych robót tj. na dzień 30 września 2016 r. W ocenie organu odwoławczego analiza dokumentów wskazuje, że Starosta G. wydając decyzję na podstawie art. 64 b ustawy Prawo wodne działał prawidłowo. Sporny rów odwadnia powierzchniowo tereny miasta w celu ograniczenia ryzyka występowania lokalnych podtopień terenów. Wobec powyższego przedmiotowy rów nie pełni funkcji określonej w art. 70 ustawy Prawo wodne, więc z całą pewnością nie jest on rowem melioracyjnym. Wykonanie nałożonych obowiązków pozwoli na swobodny przepływ wody w rowie. Odnosząc się do informacji stron odwołujących dotyczącej lokalizacji przepustu przy ulicy [...], organ odwoławczy stwierdził, że Starosta G. powinien dokonać sprawdzenia słuszności podnoszonego zarzutu i w przypadku potwierdzonych informacji podjąć odpowiednie kroki w tej sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] maja 2016 r. wnieśli E. P. i L. P. W ocenie skarżących zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Rów na działce [...] obręb [...] jest rowem RS11/20, który jest poza ewidencją i czyści go Wojewódzki Zarząd Melioracji w G. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Skarżący L. P. na rozprawie w dniu 18 listopada 2016 r. oświadczył, że rów RS11/20 znajduje się w pasie drogowym. Z technicznego punktu widzenia zapewnienie drożności rowu jest trudne albowiem ma on dno torfowe (głębia). W związku z tym utrzymanie zakładanej rzędnej jest trudne. Prawidłowa konserwacja rowu wymaga uzbrojenia, utwardzenia ścian rowu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej również "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontroli tej dokonuje się pod kątem zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, dokonując tej kontroli, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z [...] maja 2016 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów administracji publicznej w niniejszej sprawie stanowił art. 64b ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może, w drodze decyzji, nakazać przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, określając warunki i termin wykonania tych czynności. Skarżący kwestionują ustalenia faktyczne będące podstawą wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej uzasadnienia faktycznego - które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także uzasadnienie prawnego, zwierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uwzględnienie dyspozycji wynikających z powyższych przepisów ma wpływ na realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, o której mowa w art. 8 k.p.a. Nadto, zgodnie z ogólną zasadą, wyrażoną w art. 11 k.p.a., organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Odnosząc te ogólne uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy wskazać, że organy nie ustaliły w sposób jednoznaczny stanu rowu RS11 na odcinku przebiegającym przez działkę nr [...], obręb [...] w P. Starosta G. w uzasadnieniu decyzji z [...] czerwca 2015 r. wskazał, że "z uwagi na konieczność ustalenia stanu faktycznego, w dniu 15 kwietnia 2015 r. organ przeprowadził oględziny rowu będącego przedmiotem niniejszego postepowania. Oględziny odbyły się w obecności Pana M. S. – przedstawiciela właściciela działki o nr ew. [...] obr. [...] w P.– sąsiadującej z omawianą nieruchomością. Na podstawie oględzin stwierdzono, iż na działce o nr ew. [...] obr. [...] w P., znajduje się głęboki rów wypełniony wodą. Rów porośnięty jest roślinnością (trawa, sitowie), a na skarpach rowu rosną drzewa (orzech, grab). Występują liczne przetamowania, zaobserwowano utrudniony przepływ wody rowem. Natomiast, teren wokół rowu jest podmokły". Z akt administracyjnych wynika, że oględziny stanu rowu RS11 na działce [...] odbyły się dwukrotnie: w dniu 17 grudnia 2014 r. i w dniu 15 kwietnia 2015 r. Zapis protokołu z oględzin w dniu 17 grudnia 2014 r. dotyczy wyłącznie działki nr [...] i opisuje stan tego rowu na tej działce. Dopiero w toku oględzin w dniu 15 kwietnia 2015 r. kontrolujący powzięli informacje, że część rowu RS11 przebiega także przez działkę nr [...]. Oględziny dotyczyły wyłącznie stanu rowu na działce [...], której właścicielem jest M. Spółka z o.o., której przedstawiciel obecny był w toku oględzin. O oględzinach nie byli natomiast zawiadomieni współwłaściciele działki nr [...] E. P. i L. P. Z obu protokołów oględzin nie wynika konkretnie, że ustalony w nich stan odnosi się również do działki nr [...]. W szczególności nie wiadomo, czy na działce nr [...] rów porośnięty jest także trawą, sitowiem, a na skarpach rowu rosną drzewa: orzech i grab. Ustalenia stanu faktycznego zawarte w protokołach oględzin dotyczyły bezpośrednio działki nr [...] przez którą na odcinku o długości ok. 563 m przebiega rów RS11. Nie ma pewności, że stan ten odnosi się w pełni także do działki nr [...] o powierzchni 180 m², która w całości stanowi fragment tego rowu. O oględzinach rowu na działce nr [...] powinni byli być powiadomieni jej właściciele, czego organ zaniechał. Ustalenia faktyczne organ poczynił przed wszczęciem postępowania w sprawie dotyczącej działki nr [...]. Stanowisko organu, że ustalenia zawarte w treści protokołów z oględzin dotyczą również działki nr [...] nie znajdują potwierdzenia w treści samych protokołów. W ocenie skarżącego dno rowu na działce nr [...] jest torfowe (głębia) i z punktu widzenia technicznego trudne jest utrzymanie rzędnej wynikającej z decyzji. Kwestionuje zatem realność wykonania nałożonego obowiązku. Wobec błędów organu w zakresie ustalenia stanu faktycznego, organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę zobowiązany będzie uwzględnić powyższe wytyczne w zakresie oceny naruszenia przepisów postępowania i przeprowadzi postępowanie dowodowe konkretnie w odniesieniu do działki nr [...]. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.